Mysterie eindelijk opgelost: onbekende Poolse soldaat blijkt onverschrokken verzetsheld

BREDA - De onbekende soldaat op het Pools militair ereveld in Breda heeft na bijna 70 jaar weer een naam. Het blijkt te gaan om Edward (Eddy) Jerzy Cieslar. De 18-jarige Cieslar stierf niet als Poolse militair maar als lid van een Nederlandse verzetsgroep.

Dertig jaar zocht historicus Jos van Alphen (81) uit Dorst naar de identiteit van de enige onbekende soldaat op de Poolse erebegraafplaats in Breda. Met hulp van de Gelderse heemkundige Jan Oonk slaagde hij erin om de naam en het bijzondere verhaal achter de Poolse jongeman te achterhalen.

Heel bijzonder
"Ik had nooit verwacht dat ik dit nog zou oplossen. Het is echt bijzonder dat dit is gelukt'', aldus Van Alphen die inmiddels al van negen onbekende soldaten de identiteit wist te achterhalen.

Edward Cieslar werd in 1926 geboren in de door de Duitsers geannexeerde Poolse provincie Silezië. Al op 13-jarige leeftijd wordt hij letterlijk uit de schoolbanken geplukt om te werken voor Reichsarbeitsdienst. Jaren later wordt Cieslar ingedeeld bij de Hermann Göring Division van de Luftwaffe op de Kromhout kazerne in Utrecht.

Dapper en onverschrokken
Op 26 mei 1944 desserteert Cieslar samen met zijn dienstmaat Matous Lorenzini uit het Duitse leger. In vol ornaat en bewapend lopen ze het terrein van de kazerne af. Een week later worden ze opgepakt en ter dood veroordeeld. Maar het tweetal weet te ontsnappen.Ook bij een tweede en zelfs derde arrestatie komen ze weg.

Het tweetal duikt onder en sluit zich aan bij de verzetsgroep van Jan van den Broek uit Voorthuizen. Ze stelen, met gevaar voor eigen leven, meerdere malen wapens en munitie uit hun voormalige kazerne in Utrecht. De verzetsgroep krijgt hiermee voor het eerst beschikking over wapens.

'Gewone jongen'
Als het te gevaarlijk wordt, moet Cieslar definitief onderduiken. Hij komt terecht bij boer Jan Holkenborg in het Achterhoekse Mariënvelde. ,,Het was gewoon onze Eddie. Niks bijzonders'', herinnert zich Sophie Ijzereef-Holkenborg die destijds 10 jaar was.

Kort voor de bevrijding werd de 18-jarige Pool verraden en gedood op het erf van boer Holkenborg. Omdat zijn volledige naam niet bekend is, wordt hij als 'onbekende Pool' begraven in Ruurlo en in 1962 herbegraven als 'onbekende soldaat' in Breda.


Officieel erkend
"Door de contacten en kennis van Jan Oonk viel alles op zijn plaats'', aldus Jos van Alphen. Eind vorig jaar werd het onderzoek van Van Alphen en Oonk officieel erkend door de Poolse autoriteiten. Op het kruis in Breda prijkt onder de naam E. Cieslar het opschrift: Holenderski Ruch Oporu (Nederlands Verzet)

Cieslar wordt op 27 oktober met een plechtige cermonie herdacht tijdens de jaarlijkse herdenking van de bevrijding van Breda.

Omroep Brabant brengt het nieuws van de identificatie van de soldaat zaterdag om 18.30 uur in Brabant Nieuws en maandag uitgebreid in Onder Ons om 18.00 uur. Het hele verhaal is zaterdag 12 oktober te lezen in de bijlage Spectrum van BN DeStem.

print corrigeer
Publicatie: vrijdag 11 oktober 2013 - 14:10
Auteur: Erik Peeters