'Crisiscommunicatie rond brand Chemie-Pack faalde volledig'

MOERDIJK - De crisisommunicatie bij de grote brand bij Chemie-Pack in Moerdijk was een chaos. Dat concludeert de Onderzoeksraad voor de Veiligheid in een rapport dat zondag is uitgelekt.

In een conceptrapport concludeert de onafhankelijke Onderzoeksraad hoe het tijdens de brand bij Chemie-Pack op 5 januari 2011 en de dagen daarna mis ging met de voorlichting aan pers en publiek. In het rapport, dat in handen is van de NOS, krijgen vooral de gemeente Moerdijk en de veiligheidsregio's Midden-West Brabant en Zuid-Holland-Zuid er van langs.

Teveel partijen betrokken
Bij de brand waren heel veel partijen betrokken. Volgens de onafhankelijke Onderzoeksraad maakten ze geen duidelijke afspraken met elkaar over de communicatie naar de bewoners in het gebied. Daardoor kon de indruk ontstaan dat de overheid geen duidelijk verhaal had. De betrokkenheid van de verschillende partijen (twee veiligheidsregio's, zes gemeenten, twee waterschappen, drie ministeries, het Nationaal Crisiscentrum en nog een aantal instituten als nVWA, RIVM en Rikilt) zou de crisiscommunicatie hebben belemmerd.

Tegenstrijdige informatie
Ook staat in het rapport dat veel informatie tegenstrijdig was. Een hulpverlener bij de brand sprak 's middags over "brandende, bijtende, giftige stoffen". De burgemeester van Moerdijk meldde vervolgens dat er geen gevaarlijke stoffen werden gemeten.

'Publiceren ontverantwoordelijk'
Robert van 't Zelfde, advocaat van Chemie-Pack, noemt het publiceren van het conceptrapport "hoogst onverantwoordelijk van de NOS". Verder bekritiseert de advocaat het conceptrapport vanwege het incomplete karakter. "Het is een ondeugdelijk onderzoek. De Onderzoeksraad moest, zo staat in de wet, ook onderzoeken hoe het zat met de brandpreventie en de infrastructuur. Waarom is in zo'n gevaarlijk gebied geen brandweer gevestigd?"

De advocaat van het afgebrande bedrijf begrijpt niet waarom de nadruk is gelegd op de falende crisiscommunicatie. "Er moet lering worden getrokken uit de brandpreventie en hoe het staat met de brandweer als er daadwerkelijk bestreden moet worden. Niet over hoe de burgemeester na de brand foutief communiceert."

Calamiteitenzender
De onderzoeksraad heeft ook kritiek op Omroep Brabant. De regionale omroep heeft haar functie van calamiteitenzender niet waar gemaakt staat in het rapport. De zender had twee rollen, die van verlengstuk van de overheid en die van journalistiek bedrijf dat aan vrije nieuwsgaring doet. Voor luisteraars was dat onderscheid niet duidelijk. De onderzoeksraad vraagt zich af of een combinatie van die twee rollen wel mogelijk is.

Omroep Brabant vindt die constatering van de onderzoeksraad 'onzin'. "De omroep heeft de rol van calamiteitenzender nooit kunnen vervullen omdat de communicatie bij de overheidsinstanties volledig faalde", zegt omroepdirecteur Gert Bielderman in een persverklaring.

Chemiepack
De Onderzoeksraad heeft ook kritiek op Chemie-Pack. Dat hield zich niet aan de vergunning, niet aan het eigen beleid en niet aan procedures.

Gemeente Moerdijk
De gemeente Moerdijk krijgt kritiek vanwege de manier waarop de vergunning is verleend en gecontroleerd. Dat zou te traag en te coulant zijn gebeurd. Zo is er nooit een onaangekondigde controle geweest.

Publicatieverbod
Het definitieve rapport zou over een paar weken moeten verschijnen, maar daar kan de rechter nog een stokje voor steken. Chemie-Pack eist namelijk een publicatieverbod van het rapport. Volgens de advocaat van Chemie-Pack is de Onderzoeksraad niet onafhankelijk en is het onderzoek naar de brand onzorgvuldig gedaan. De uitspraak volgt woensdag 18 januari.

Debat
GroenLinks wil snel een debat met minister Ivo Opstelten van Veiligheid en Justitie over de rol van de verschillende overheden bij de crisisaanpak.

De eindconclusies uit het rapport, dat in handen is van de NOS, zijn hier te lezen.

print corrigeer
Publicatie: zondag 15 januari 2012 - 18:08
Auteur: Lobke Kapteijns