DEN HAAG - Een meerderheid in de Tweede Kamer is nu definitief tegen voortzetting van het Joint Strike Fighter-project. Voor het kabinet is de JSF de beoogde opvolger van het F16-gevechtsvliegtuig. Ondernemers in Brabant die onderdelen voor de JSF zouden mogen produceren, vrezen het einde van het project. Dat zou honderden banen kunnen gaan kosten.
De PvdA diende donderdagavond samen met de SP een motie in waarin de regering wordt gevraagd 'alle noodzakelijke stappen te nemen om uit de JSF te stappen'. Die motie behaalde een meerderheid in de Tweede Kamer. Deze motie is niet bindend, het kabinet kan deze naast zich neerleggen.
Nipte meerderheid
De SP, PvdA, PVV, GroenLinks en Partij voor de Dieren willen niet verder deelnemen aan de ontwikkeling en het testen van het nieuwe Amerikaanse gevechtstoestel. Er is nu dus een nipte meerderheid om het tien jaar oude project te stoppen. Dat is zeer tegen de wens van VVD en CDA die gesteund worden door ChristenUnie en SGP. D66 wil alleen uit de testfase stappen.
Vrees in Brabant
Bedrijven in Brabant die hoopten het onderhoud van deze toestellen te kunnen gaan doen, vrezen vele miljoenen euro's aan omzet mis te lopen. In de regio Woensdrecht is de laatste jaren hard gewerkt aan Maintenance Valley, waar onderdelen voor de JSF gebouwd zouden gaan worden. Bij Fokker Landing Gear in Helmond zouden landingsgestellen worden gemaakt voor de toestellen.
Bij Fokker Elmo in Woensdrecht werken op dit moment 250 mensen aan de bekabeling van de JSF. Als Nederland besluit uit het project te stappen, zullen de Amerikanen het bedrijf vragen om die werkzaamheden te verplaatsen naar Fokker Elmo in Turkije. Dat land blijft zeker in het JSF-project zitten. "Maar wij hopen natuurlijk dat het niet zo ver hoeft te komen", aldus een woordvoerder. "Wij zijn blij met onze werkzaamheden hier en willen daar ook graag mee verder gaan."
Verontwaardigd
Het Nifarp, het samenwerkingsverband van bedrijven en instituten die
betrokken zijn bij de JSF, reageert verontwaardigd op de beslissing van de Tweede Kamer om met het JSF-project te stoppen. "De partijen die deze motie ondersteunden, zijn volledig voorbijgegaan aan de duizenden banen die in het geding zijn. Het project heeft tot nu toe al honderden banen en 1 miljard aan innovatieve opdrachten opgeleverd voor de Nederlandse luchtvaartindustrie, daar kun je in deze tijd toch niet aan voorbijgaan”, zegt Nifarp-voorzitter Erick Vink.
Het Nifarp vertrouwt erop dat het Kabinet de consequenties van deze motie nu nader onderzoekt, zodat op een later moment na de zomer en verkiezingen een meer afgewogen beslissing over het bestellen van F35-toestellen kan worden genomen. “Hier is sprake van een volledig overbodig besluit, dat alleen maar wordt ingegeven door de nadere verkiezingen”, aldus Erick Vink.
Gelegenheidsargumenten
Volgens het Nifarp hebben tegenstanders van het JSF-project gebruik gemaakt van gelegenheidsargumenten en verkiezingsretoriek en zijn ze voorbij gegaan aan de feiten. Volgens de organisatie werken er nu overal in Nederland zo’n 1.250 mensen aan projecten voor de F35. Dat zijn er 600 in Drenthe, 300 in Brabant, 200 in Noord- en Zuid-Holland en 150 in de rest van Nederland.