DONGEN - We worden er maanden mee doodgegooid, Maurice de Hond rijdt er ongetwijfeld een vette achtpitter van en uiteindelijk zitten ze er keihard naast. Gemiddeld 23 zetels blijkt een dag na de verkiezingen. Vier vragen over peilingen aan Tom van Dijk, peiler van Intomart GfK met een vestiging in Dongen.
De peilingen waren totaal anders dan de uitslag, hoe kan dat nou?
"Hele grote groepen mensen besluiten pas in de laatste dagen waar ze op gaan stemmen. Zo wist 37 procent van de kiezers een paar dagen voor de verkiezingen nog niet waarop ze zouden stemmen. Dat zijn vijftig Kamerzetels die kunnen verschuiven. Peilingen zijn geen voorspellingen. Het is een stemming op dat moment, niet over een paar dagen."
Waarom zijn er dan peilingen?
"Mensen willen nou eenmaal toch geïnformeerd worden. Daarin is een peiling hele nuttige informatie. Want wat wil de kiezer? Moet de VVD de grootste worden of toch de PvdA? Komen er bij de SP stemmen bij, gaan ze er vanaf bij de PVV? Door de peilingen denk ik dat kiezers woensdag in het stemhokje eerder geneigd waren strategisch te stemmen. Daarin heeft het zeker effect gehad."
Hoe beïnvloeden de peilingen de kiezer?
"Er gaat een zeker bepaald effect uit van peilingen. Politici die succes hebben in de peiling, krijgen ook succes toebedeeld. Krijgt een politicus bagger over zich heen gestort, dan betekent dat ook daling in de peiling. Maar peilingen brengen de heersende stemming in beeld en die stemming wordt door meerdere aspecten veroorzaakt. Politici in de publiciteit, de debatten, de analyses daarvan in de media, interviews, en ja, ook de peilingen."
Er komt nu wel flinke kritiek op de peilingen?
"Dat is elke keer weer. Ik blijf het zeggen, peilingen zijn geen voorspellingen. Ik wou dat we de uitslag precies konden voorspellen, maar dat kunnen we niet. We constateren trends. Die trends vertellen iets van het mogelijke kiesgedrag. Zoals gezegd konden we zien dat meer dan een derde van de stemgerechtigden nog niet wist op wie ze zou stemmen. Velen hebben pas op het laatste moment besloten wat te kiezen. Dat is niet te voorspellen."