Stuifmail 21 februari: ransuilen, Vlaamse gaai, staartmees, vuurwants en een klucht patrijzen

EINDHOVEN - Wekelijks verhaalt boswachter Frans Kapteijns uit Oisterwijk over wat de natuur te bieden heeft. Luisteraars kunnen vragen stellen via stuifmail@omroepbrabant.nl. Dit keer aandacht voor ransuilen, vuurwants, lieveheersbeestje, Vlaamse gaai, eekhoorn, staartmees en partrijzen.

Ransuil
Op de foto zie je onmiskenbaar ransuilen. Ze zijn herkenbaar aan de oorpluimen. Feitelijk hebben die pluimen enkel een sierfunctie, want met oren hebben ze niets van doen. Het woord rans is vermoedelijk afkomstig van het Middelnederlands en betekende muts, maar dan een met een kap die in plooien afhing. Zo’n muts noemde men een ranse en men zag gelijkenissen met de oorpluimen van deze uil. Er is nog een uil die van die pluimen heeft en dat is de oehoe. Vergissing is bijna niet mogelijk, want deze laatste uil is bijna 75 centimeter groot en de ransuil kan maximaal 37 centimeter worden. In de winter kun je de ransuilen goed spotten, want dan zitten ze vaak met veel bij elkaar in een boom, de zogenaamde roestboom. Kom je ze tegen, blijf dan heel rustig naar ze kijken. Niet te veel armbewegingen maken en zwaaiend wijzen. Ga met respect met deze dieren om.

Vuurwants en Lieveheersbeestje
Thea Willems heeft 2 foto’s gestuurd: van een vuurwants en een lieveheersbeestje. Ze vond het bijzonder om ze medio februari al te zien. Haar vraag is: houden deze insecten geen winterslaap. Het antwoord is ja, maar dan als volwassen dier. De meeste insecten overwinteren als ei of pop, maar er zijn er ook die overwinteren als volwassen diertje. Zodra de buitentemperaturen omhoog gaan met veel zon, komen ze uit hun winterverblijf. Ze warmen zich dan op, want het zijn koudbloedige dieren en gaan aan de slag. Zodra het dan weer koud wordt trekken zich weer terug in hun winterverblijven.

Vlaamse gaai en eekhoorn
De Buuf zag bij de buren in de notenboom een hele kermis. Twee houtduiven waren bezig een nest te bouwen en twee Vlaamse gaaien en een eekhoorn waren in de buurt van dat nest ook aanwezig. De Buuf vroeg zich af of ze poogden de eieren te roven. Dat laatste denk ik nog niet, maar alle drie lusten ongeveer hetzelfde voedsel. Ze zijn als het ware concurrenten en proberen het elkaar zo lastig mogelijk te maken. Later als er eieren komen zullen de andere twee best wel proberen die eieren op te eten. Ik denk dat vooral de eekhoorn de meeste kans maakt.


Staartmees
Irene stuurde mij een tweet met de volgende vraag: Sinds kort komen er, behalve koolmeesjes, ook meesachtigen op de vetbollen af die zwart-wit-grijs zijn. Ze hebben een erg lange staart en zijn meestal in een groepje. Enig idee welk soort dat is? Het antwoord luidt staartmezen. Deze tot de mezen behorende soort wordt zo ongeveer veertien centimeter groot en is daarmee te vergelijken met een koolmees. Er is echter een groot verschil wat de lengte betreft, want de helft van de staartmees bestaat uit staart. Die wordt zo’n 7 centimeter groot! De verenpracht bij staartmezen is ook anders, want het verenkleed bestaat uit een zwart/wit/roze kleurenpracht.

Klucht patrijzen
Marianne Wijten is een trouwe fan van Stuifmail en heel vaak stuurt ze mij hele fraaie foto’s toe. Soms zelfs van hele bijzondere diersoorten. Helaas kan ik ze niet altijd behandelen en plaatsen, omdat er ook zoveel andere post binnenkomt. Dit keer heeft ze foto’s gestuurd over een klucht patrijzen. De patrijs is zeldzaam geworden en dus als je er een stel ziet, is dat wel heel bijzonder. Dat er nog zo weinig zijn heeft met twee oorzaken te maken. Ten eerste neemt het aantal patrijzen af door de schaalvergroting in de landbouw. Ten tweede door de jacht. De patrijs is namelijk altijd een favoriet doelwit geweest voor jagers. Gelukkig heeft de Nederlandse wet een einde gemaakt aan de jacht op de patrijs sinds de dramatische afname van het aantal patrijze. Helaas wordt er wel nog steeds illegaal of per ongeluk op geschoten.

Chinese Muntjak of blafhert
In West-Brabant is de eerste muntjak die daar ooit waargenomen is vastgelegd met een wildcamera. Dat meldde boswachter Eric de Jonge in een Tweet. De Zoogdiervereniging heeft bevestigd dat het inderdaad om een muntjak oftewel blafhert gaat. Recent werd het dier ook in Zuidoost-Brabant waargenomen. De beelden van het diertje kreeg de boswachter van iemand die hem vroeg of hij wist welk beest er voor de lens langsgelopen was.




Bosuilen
Ze komen veel voor in Nederland. Toch hebben weinig mensen ooit een bosuil gezien. Maar wie deze maand op een windstille heldere nacht een park of bos bezoekt, heeft grote kans er een te ontdekken. Ze zijn in februari namelijk druk doende met roepen, baltsen, nestelen en een territorium afbakenen. Vind je een nachtelijk bos te eng? Dan kun je de bosuil ook gewoon vanuit de leunstoel in actie zien.

Bosuilen behoren tot de vroegste broedvogels van Nederland. In februari zijn ze al druk doende met baltsen, eieren leggen en broeden. Ze zijn dan luidruchtig en goed te horen. Komt het zien op Beleef de Lente of lees het nieuwe blog over de bosuil.


Gedicht
Jolande van Lith (een nieuwe dichter in het rijtje dichters voor Stuifmail).


De Treurwilg
De wilde treurwilg groeit gammel over het weiland.
Gebukt onder het silhouet van de maan.
De zwaartekracht danst duister kabbelend haar monoloog.

Als regendruppels spoelen de woorden trots
jouw verlangens weg.
Het onttrekken van geluk
ontmaskerd in de wind.

print corrigeer
Publicatie: zondag 21 februari 2016 - 11:08
Auteur: Frans Kapteijns