Messerschmitts, Spitfires en kruisraketten: Woensdrecht zag ze gaan en komen

WOENSDRECHT - 10 september 1982: de Koude Oorlog is nog volop aan de gang. Op vliegbasis Woensdrecht begint een massale NAVO-oefening. Codenaam: Reforger. Amerikanen en Duitsers beginnen met transportvliegtuigen troepen, pantserwagens en voorraden te verplaatsen. Vanaf een Brabantse basis, die daarna nog volop in het nieuws zou komen. Er waren namelijk plannen om een dodelijk wapen op de Brabantse Wal te stationeren dat de hele mensheid van de aardbodem kon wegvagen.

Voor de oefening Reforger in het najaar van 1982 vliegen Amerikaanse en Duitse transportvliegtuigen naar de Bondrepubliek Duitsland. Ze trainen hoe snel ze heel veel militairen naar de grens van de DDR kunnen sturen, om op tijd te kunnen zijn voor de Derde Wereldoorlog.

Vernietigen
De allesverwoestende oorlog die er nooit zou komen, hing tientallen jaren in de lucht. Grootmachten Amerika en de NAVO stonden aan de ene kant en aan de andere kant de Sovjet-Unie met zijn bondgenoten, zoals Polen en Oost-Duitsland (DDR) De wapenwedloop liep volledig uit de hand. Op een gegeven moment waren er genoeg atoombommen om de hele aarde een paar keer te vernietigen.

Nederland kreeg ook een belangrijke rol. We hadden al lang in het geheim atoombommen liggen in ons land, op vliegbasis Volkel. Kleinere bommen die uit straaljagers op vijandelijke doelwitten konden worden gegooid. Nu waren er ook plannen voor lanceerinrichtingen en raketten: Pershings. Want de Russen hadden immers hun eigen variant, de SS20, en 'wij konden niet achterblijven.

Hekken kapot knippen
In de bossen van Woensdrecht werd de basis in gereedheid gebracht met gigantische bunkers en verblijven voor de manschappen. De vredesbeweging nestelde zich rond de basis. Actievoerders protesteerden dagelijks en knipte soms ook de hekken stuk. Daarnaast was ons land toneel van de grootste vredesdemonstraties ooit. Woensdrecht werd een landelijk begrip.

De Amerikanen kwamen maar de raketten uiteindelijk toch niet. Dat had alles te maken met een andere wind die ging waaien vanuit Moskou. Daar kwam een nieuwe partijleider aan de macht, Michael Gorbatsjov. De relatief jonge Rus zag de zinloosheid in van al het wapentuig en de effecten op de economie. Daarom besloot hij met zijn aartsvijand Ronald Reagan een groot deel van de raketten op te ruimen.
Een bijzonder hoofdstuk in de militaire geschiedenis van Brabant maar historisch beschouwd niks nieuws: want onze provincie was eeuwenlang frontgebied, dat verklaart de vele militairen terreinen, zoals vliegvelden en mobilisatiecomplexen. Patrick Timmermans vertelt er over in de Kalender van Ooit, de wekelijkse geschiedenisrubriek.

print corrigeer
Publicatie: zaterdag 10 september 2016 - 11:11
Auteur: Willem Jan Joachems