De ene Brabander is de andere niet: ongelijkheid steeds groter

EINDHOVEN - Brabanders groeien uit elkaar. Hoog- en laagopgeleiden leven steeds vaker langs elkaar heen. Bovendien voelen middelbaar opgeleiden zich niet gehoord. Een oplossing voor die toenemende ongelijkheid wordt ‘dé opgave voor Brabant’, stellen onderzoekers.

Researchplatform BrabantKennis en onderzoeksbureau Atlas voor gemeenten onderzochten de ongelijkheid in Brabant. De uitkomst baart de onderzoekers zorgen: het verschil in opleiding, werk en welzijn tussen Brabanders is relatief groot en neemt toe, zo wordt in het rapport geduid.

De ongelijkheid groeit, maar waardoor eigenlijk?
De oorzaak is tweeledig. Ze schuilt allereerst in opleidingsniveau. De werkgelegenheid in Brabant neemt met name toe in beroepsgroepen met een hoge of juist lage opleidingseis. De middelbaaropgeleiden ervaren de gevolgen: zij vallen tussen wal en schip op de arbeidsmarkt.

Volgens ‘electoraal geograaf’ Josse de Voogd, die eerder al een essay schreef voor BrabantKennis over politieke verschillen in Brabant, wonen middelbaaropgeleiden vooral in steden als Oss, Helmond of Roosendaal. “Hun toekomstperspectief wordt negatiever, waardoor de sociale verschillen groter worden”, aldus De Voogd.

Onmacht en wanhoop
De groeiende werkloosheid onder middelbaaropgeleiden is volgens hem af te lezen in recente politieke ontwikkelingen, ook buiten Brabant. Het succes van Donald Trump, de opmars van de PVV, brexit; de huidige politieke tendens geeft zowel in binnen- als buitenland blijk van onmacht en wanhoop.

“Werkloosheid leidt tot ontevredenheid en minder vertrouwen in elkaar en de politiek. Dan kan je wachten op een politieke proteststem; dat is het enige middel dat middelbaaropgeleiden hebben. Ze voelen zich vergeten”, aldus de electorale geograaf.

De verschillen tussen Brabanders nemen met name toe in grote steden als Breda, Tilburg, Eindhoven en Den Bosch. Daarin schuilt een andere oorzaak voor de toenemende ongelijkheid. “Gemiddeld gezien gaat het met iedereen wel goed in die steden, maar bij gemiddeldes zit er altijd iemand aan de onder- en bovenkant”, aldus Roderik Ponds van Atlas voor gemeenten.

Top- en onderlaag komen elkaar amper tegen
Eindhoven trekt bijvoorbeeld veel jonge hoogopgeleiden, maar traditioneel gezien wonen er ook veel kansarmen in een grote stad – zo ook in Eindhoven. “Die top- en onderlaag komen elkaar amper tegen. De top houdt zich bezig met de top, de onderlaag houdt zich bezig met de onderlaag”, stelt Ponds.

De onderzoekers denken dat het contrast in de Brabantse samenleving enkel groter wordt. Laag- en middelbaaropgeleide Brabanders verkiezen op dit moment de middelgrote en landelijke gemeenten boven grote steden. In en rondom Eindhoven is de kans op werk inmiddels het grootst, terwijl die kansen het laagst zijn in de westelijke en oostelijke randen van de provincie.

Is er een oplossing?
De kloof tussen Brabanders bestaat grotendeels op sociaalmaatschappelijk vlak. Het beeld dat rijke mensen rijker worden en arme mensen armer is volgens het onderzoek onterecht. Maar goed, van welke aard de verschillen ook zijn: hoe ze kunnen worden weggenomen weten ook de onderzoekers niet. Het onderzoek loopt nog steeds.

“Het is in eerste instantie belangrijk om te kunnen zien wat er aan de hand is in een maatschappij”, zegt Anke van der Heijden van BrabantKennis. ”Het is vervolgens aan de overheid om actie te ondernemen.”

print corrigeer
Publicatie: zondag 18 december 2016 - 14:00
Auteur: Ron Vorstermans

ReactiesSpelregels

Toon reacties