Als Bram Stadhouders op zijn gitaar speelt, komt er muziek uit het dansorgel

BREUGEL - Een regenachtige middag in de kom van Breugel. Ik loop binnen in een loods achter een van de huizen. De regen ratelt op het dak maar is bijna onhoorbaar door het blazen van een grote machine. Het is de compressor die de levensadem levert voor de Rhapsody, een enorm dansorgel dat pontificaal in het midden van de loods staat.

De Rhapsody is gebouwd door Willem Kelders, nog niet zo lang geleden overigens. Maar het dansorgel ziet eruit als al die andere orgels waar onze opa's en oma's op dansten terwijl ze probeerden hun eerste kusje te stelen. Later moesten de dansorgels hun plek in het café afstaan aan de jukebox en andere elektronische apparaten.


Met laptop en mengpaneel
Bram Stadhouders zit op een stoel pal voor de Rhapsody. Op de tafel voor hem staan een laptop en een mengpaneel, over de vloer strekt zich een flinke bos kabels uit.

Bram heeft een gitaar op schoor en als hij een van de snaren aanraakt, klinkt er muziek... uit het dansorgel. Want dat is waar het hier om draait. Stadhouders heeft een manier gevonden om het orgel te bespelen via zijn gitaar. Donderdagmiddag geeft hij in Eindhoven zo zijn eerste concert, buiten op straat voor het Muziekgebouw.

Een droom die uitkomt
Het is alweer een paar jaar geleden dat Bram ontdekte dat veel dansorgels een MIDI-systeem aan boord hebben. MIDI is een van de computertalen voor muziek én... Brams elektrische gitaar spreekt die taal ook.

Het was even puzzelen vooordat alles paste maar Bram heeft al op een dansorgel gespeeld in het Amsterdamse orgelpark. Dat orgel stond echter vast en kon niet mee op tournee. Een lange zoektocht bracht Bram in Breugel waar de dansorgels van Kelders op vrachtwagens staan... klaar voor de verhuur. "Als een droom die uitkwam," zegt Bram nu.

Van oudsher zijn dansorgels, net als draaiorgels, hele grote muziekdozen. Zoals een cd-speler een cd afspeelt, speelt het orgel bijvoorbeeld een orgelboek af. Gaten in de bladzijden zijn de codes waardoor het orgel weet wat voor muziek er gemaakt moet worden. Door Brams vinding is het orgel geen speeldoos meer maar een muziekinstrument. Via zijn gitaar bespéélt hij het dansorgel en kan hij ook improviseren.

Guns 'n Roses
Willem Kelders die de Rhapsody bouwde, vindt het prachtig. De liefde voor het instrument zit al sinds zijn grootvader in de familie en Willem is altijd in voor een experimentje. Natuurlijk draait hij 'Tulpen uit Amsterdam' op de Rhapsody maar even goed Led Zepppelin, Guns 'n Roses of Johann Sebastiaan Bach.
 
Ooit kon Kelders leven van de verhuur van zijn orgels. Dat is er nu niet meer bij al reist hij af en toe naar Engeland waar nog steeds echte groepen liefhebbers zitten. Wat hem betreft, krijgt het dansorgel door het initiatief van Stadhouders een nieuwe kans, is het een nieuwe mogelijkheid om het indrukwekkende apparaat onder de aandacht van een groot publiek te brengen.

"Alles kan op het orgel," zegt hij nog eens terwijl de gitarist weer begint te spelen. "Dat blijkt maar weer."

print corrigeer
Publicatie: dinsdag 28 februari 2017 - 13:45
Auteur: Peter Pim Windhorst