Lampenmakers: de warme en verstikkende Eindhovense familiegeschiedenis

EINDHOVEN - We zijn op een bedrijfsfeestje! Er zijn lange tafels met iets te drinken en een podium met een goede band; de ceremoniemeester oefent met de feestgangers hoe ze allemaal tegelijk "Verrassing!" moeten roepen als het feestvarken binnenkomt. Het heeft iets droevigs-truttigs én iets herkenbaars want veel bedrijfsfeestjes zijn nu eenmaal zo.

Het is het begin van de voorstelling Lampenmakers van Het Zuidelijk Toneel. Schrijver Marcel Osterop werkt voor dat gezelschap in Eindhoven. Eerder maakte hij voorstellingen over het gemeentebestuur en over het Eindhovens Dagblad. En nu heeft hij zich gestort op dat ene onderwerp dat Eindhoven jarenlang maakte tot wat het was: Philips!



Warm en verstikkend
Osterop heeft nogal wat research gedaan. In het afgelopen half jaar nodigde hij Eindhovenaren uit in het Parktheater om over hun Philips-herinneringen te praten. Het leverde anekdotes op en typische Philipsuitdrukkingen die in de zaal meteen herkend worden.

Het feestje is voor het afscheid van een topman. Hij krijgt een mooi cadeau en stelt zijn opvolger voor. Een groep vrouwelijke medewerkers zingt tussen de schuifdeuren een zelfgeschreven lied en uit de grapjes blijkt dat iedereen echt alles van elkaar weet. Het is een mooi beeld voor de keerzijde van Philips, het bedrijf dat alle werknemers opnam in een veilige familie. Voor de een is het warm, vooor de ander verstikkend.



De topman uit de sportschool
De scheidende topman en zijn opvolger verschillen nogal. De eerste een soort oom die graag een borrel drinkt; hij is gezet en draagt een niet al te modieuze regenjas. De tweede herkennen we als de topman van nu: tussen de vergaderingen heeft hij tijd voor de sportschool of een marathon en hij zit strak in het pak. Hij verwijt zijn voorganger dat-ie voor de lieve vrede nogal wat economische tegenvallers door de vingers heeft gezien. Eindhovenaren herkennen het: het is het begin van operatie Centurion, de modernisering van Philips die uiteindelijk ook Eindhoven deed schudden op haar grondvesten.

Lampenmakers is speciaal geschreven voor (ja, écht) de Philipszaal van het Parktheater. In die zaal kan technisch nogal wat maar veel van de mogelijkheden worden zelden gebruikt omdat de meeste voorstellingen nu eenmaal voor 'gewone' zalen wordt geschreven. Voor Lampenmakers die alleen maar in deze zaal speelt, konden ze uitpakken. Het hoogtepunt van al die techniek van nu komt in een mooie scene die verwijst naar de wereldtentoonstelling in 1958 toen Philips in een paviljoen de modernste technieken van toen inzette voor een spectaculair muzikaal kunstwerk.

Lekkere muziek
Lampenmakers is geen strak doorlopend verhaal. Het heeft iets van een collage, een familiealbum. Een reeks losse verhalen die uiteindelijk toch een gezamenlijk beeld opleveren. De lekkere live-muziek speelt ook een belangrijke rol om alles bij elkaar te brengen en het tempo erin te houden.

Op de scheidende topman na, blijven de personages in de voorstelling wat flets. Het verhaal ontwikkelt zich niet door wie ze zijn maar door wat ze doen omdat ze nu eenmaal topman, presentator of personal assistent zijn met alle eigenschappen die daar bijhoren. Dat maakt het soms wat lastig iets voor hen te voelen.

Familiegeschiedenis
Na het vertrek van Philips was Eindhoven jarenlang verweest maar de stad heeft zich herpakt en kan op eigen benen verder. In die stad is Lampenmakers een mooi stukje familiegeschiedenis.

print corrigeer
Publicatie: zaterdag 9 september 2017 - 08:30
Auteur: Redactie