Kinderkruistocht van Artemis: zijn de heilige oorlogen voorbij of gaan we voor een nieuwe ronde?

DEN BOSCH - Het hoort bij het rijtje beroemde Nederlandse kinderboeken. 'Kruistocht in Spijkerbroek' van Thea Beckmann. Dolf reist met een tijdmachine terug naar de middeleeuwen en komt terecht in een kinderkruistocht. Duizenden kinderen trekken vanuit Duitsland naar Jeruzalem om die heilige stad te bevrijden van de moslims. Het boek verscheen in 1973 en veel volwassenen van nu hebben er goede herinneringen aan.

In Den Bosch ging woensdagavond 'Kruistocht' in premiere. Een voorstelling van Theater Artemis, gebaseerd op dat boek van Thea Beckmann. Niet dat het verhaal wordt nagespeeld. Regisseur Jetse Batelaan speelt met het boek. Hij gebruikt het voor een spannende zoektocht. Hij gooit het in de lucht en schudt ermee om te kijken wat voor nieuwe betekenissen er tussen de bladzijden uitvallen.



Heilige Oorlog nog steeds actueel
Waren we in 1973 naïef? In 2017 horen woorden als 'kruistocht' en 'heilige oorlog' in ieder geval niet meer bij een ver verleden. De strijd tussen de islam en het christendom staat elke dag weer in de krant.

Marjolijn van Heemstra en Sadettin Kirmiziyüz spelen in de voorstelling zichzelf. Twee theatermakers besluiten samen met hun kinderen de route van de middeleeuwse kinderkruistocht af te reizen. Ze nemen hun kleine kinderen mee, de pasha en de prins, in een zoektocht naar de waarheid. Want er moet worden opgevoed. De antikinderkruistocht van het tweetal moet de pasha en de prins behoeden voor de fouten van het verleden. Nooit meer een kruistocht... daar gaat het om.


Spiegelpaleis
De twee acteurs vertellen over hun reis. Er is veel tekst maar ze weten die goed te brengen terwijl ze ook nog eens moeiteloos overschakelen van toen naar nu en terug. Ze maken er een spiegelpaleis van waarin de waarheid telkens op een andere manier bekeken wordt. Wordt Sadettins paspoort zo vaak gecontroleerd omdat hij Turk is of omdat hij wel erg opgewonden stond te doen? En dan blijkt het ondanks al hun goede bedoelingen ook nog eens moeilijk om sámen onderweg te zijn.

Marjolijn en Sadettin spelen tegen een achtergrond van een kinderleger dat langzaam en zwijgend voorbijtrekt. Eerst als schaduwen achter een gordijn maar dát gaat langzaam omhoog. Het is een prachtig gezicht. De kostuums zijn Jeroen Bosch-achtig middeleeuws maar de kinderen blijken wel te kunnen whatsappen wat voor een lekker absurd tintje zorgt.

Echt gebeurd
De kinderkruistochten zijn een historisch feit. Ze strandden bij de middellandse zee omdat het water daar niet, zoals voorspeld, opzij ging om ruimte te maken voor de kinderen. Wat er daarna met al die kinderen is gebeurd, is onduidelijk. Ze zijn verdwenen in de geschiedenis. Dat gegeven gebruikt deze voorstelling voor een bijzondere vergelijking met het heden.

De islam is geen nieuwkomer in Europa. Er is geen wij en zij maar een lange, gedeelde geschiedenis die overal zijn sporen heeft nagelaten. Daarover gaat Kruistocht. En dan is het ook nog eens een hele grappige voorstelling.

print corrigeer
Publicatie: donderdag 5 oktober 2017 - 08:30
Auteur: Peter Pim Windhorst