Drugs in Brabant: Productie

“Ik schrik regelmatig bij het zien van een drugslab.” Marnix Hoitink van het NFI wordt vaak ingevlogen bij de ontdekking van een lab. “Soms schrik ik van hoe smerig en rommelig het is, soms schrik ik juist van de professionaliteit.”

Vaak wordt een drugslab bij toeval aangetroffen. Door bijvoorbeeld brand of oplettende buurtbewoners. Wat de politie dan vindt varieert van een kleine hobby-set tot een ware pillenfabriek. In het laatste geval grote metalen ketels, professioneel glaswerk en grote hoeveelheden chemicalien. “Labs worden groter en professioneler” stelt Hoitink.

Grofweg wordt in zo’n drugslab een grondstof, of precursor, door een chemisch proces omgezet in de werkende stof van een drug, vaak in olievorm. Daarna worden in meerdere stappen ongewilde stoffen uit het goedje verwijderd. De olie wordt vervolgens omgezet naar een kristal of poedervorm. Afhankelijk van de drug blijft het poeder, kristal of wordt het in een pil verwerkt.

Al valt het in het nieuws vaak onder hetzelfde kopje, er zijn grote verschillen tussen drugslaboratoria. Het productieproces wordt namelijk soms onderverdeeld over verschillende labs. Het traject van grondstof, of precursor, naar eindproduct kan dan ook via twee of drie laboratoria lopen. Daarnaast verschilt het lab ook per drug.

Afbeelding
Afbeelding
Afbeelding

Is het moeilijk om zelf xtc of speed te maken? Hoitink (NFI): “Een hobbyist kan vrij simpel synthetische drugs maken, maar dan gaat het over kleine hoeveelheden, bijvoorbeeld tien pillen.” Online zijn handleidingen te vinden die stap voor stap het proces uitleggen. Het wordt wel moeilijk als de schaalgrootte omhoog moet. “Het probleem zit ‘m dan in de verkrijgbaarheid van grote hoeveelheden grondstoffen en het materiaal.”

Daar zit de moeilijkheid en precies daar probeert justitie de drugscrimineel een hak te zetten. Per land verschilt regelgeving rond sommige stoffen. Door wereldwijd de grondstoffen te verbieden, of alleen toe te staan met vergunning wordt het moeilijker om daar aan te komen. Voorbeeld is PMK, een stof die voorheen vooral vanuit China werd geleverd. PMK is een grondstof (precursor) van xtc en rond de Olympische Spelen in Beijing werd dat sterk beperkt. China controleerde door druk van de westerse wereld strenger op de PMK productie. Het gevolg was een grote dip in drugsproductie rond 2008.

Afbeelding

Waar vraag is, is aanbod en dus wordt er gezocht naar andere productiemethodes. Vervalt een grondstof als kant en klaar importproduct, dan wordt er een andere stof gezocht om de verboden grondstof mee te maken. Onder het motto ‘Niet te koop? Dan maken we het zelf!’

Brabant lijkt op dit moment met een toenemend aantal dumpingen overspoeld te worden door drugsafval. Dat suggereert een flinke toename van de drugsproductie. Toch mag die lijn niet een op een getrokken worden. Door de blokkade van bijvoorbeeld PMK in het productieproces van xtc, moet er een extra stap gemaakt worden om PMK te maken. Daarbij komen veel afvalstoffen vrij. Niet een toename van de productie, maar de verlenging van het proces zorgt voor de toename van het afval.

Afbeelding

Staat de ontwikkeling van het lab stil? Nee, door de jaren heen wordt er flink geïnnoveerd door crimineel Brabant. Een ontwikkeling van de laatste jaren is het mobiele lab. Een verplaatsbaar laboratorium gebouwd in een aanhangwagen. Zo’n lab is makkelijk te stallen als het niet gebruikt wordt. De chemicus, ook wel kok genoemd, werkt als zzp’er met zijn eigen lab. Rijdt naar een loods van een opdrachtgever, zet daar het laboratorium op en ‘kookt’ voor een paar dagen of een week. Klus geklaard? Dan kan de kok verder naar zijn volgende kookklus. Een mobiel lab klinkt als een tikkende, chemische tijdbom op wielen, maar dat is het niet. Het is niet gevaarlijker dan een normaal drugslaboratorium. Tijdens het transport werkt het lab namelijk helemaal niet. Pas als het stil staat komen er chemicalien bij en kan er een stekker in een stopcontact gestoken worden; dan pas kan de kok gaan koken.

Een laboratorium in werking vormt wel degelijk een gevaar. “Je moet enige chemische kennis hebben, of iemand moet het proces je aangeleerd hebben”, vertelt Hoitink van het NFI. “Als het proces goed verloopt is er dan niets aan de hand. Zodra iets per ongeluk fout gaat kan het snel escaleren.”

Explosies zijn een reeël gevaar bij een xtc-lab. Speedlabs staan bekend om de ongevallen met zoutzuurgassen. “Zo’n wolk kan de omvang van een huis krijgen, dat is ook al eerder gebeurd”, vertelt Hoitink. Soms is een laboratorium ontzettend rommelig en smerig, soms is het juist erg strak georganiseerd en professioneel opgezet.

Lees meer over het drugsafval