Drugs in Brabant: Afval

“Als alle vaten dicht blijven hebben we, hoe raar het ook klinkt, geluk. Het wordt een ander verhaal als de vaten gaan lekken. Dan moet de grond afgegraven en gesaneerd worden”, zegt boswachter Marcel Douma. Het verschil tussen dichte en lekkende vaten betekent qua schade vaak een verschil van tienduizenden euro’s.

De afvalstoffen van de drugslaboratoria worden op bospaadjes en verlaten landweggetjes gedumpt. Gevaarlijke reststoffen zoals zoutzuur worden in jerrycans uit de achterbak gesmeten. Subtiliteit is ver te zoeken, soms binden criminelen simpelweg een touw om de vaten en binden dat touw vast aan een boom. Zo rijden ze vanuit een bestelbus in een keer honderden tot duizenden liters afval naar buiten.

Binnen enkele minuten zitten instanties als Staatsbosbeheer met een probleem dat duizenden euro’s kost opgescheept. De dumpingen hebben de Brabantse natuurbeheerders in 2013 ongeveer een half miljoen euro gekost.. Staatsbosbeheer was 160.000 euro kwijt, Natuurmonumenten 150.000 en Brabants Landschap zo’n 100.000 euro.

De grootste dumping tot nu toe kostte Staatsbosbeheer zo’n 60.000 euro, vertelt boswachter Douma. “Verdeeld over honderdtwintig vaten en jerrycans werd er ruim vierduizend liter drugsafval achtergelaten in een bos bij Dorst. Sommige van de vaten zijn gaan lekken, wat de opruimkosten flink hoger maakt.” Als de chemicaliën in de grond lekken, moet er een stuk grond afgegraven worden, legt Douma uit. “We hebben ook eens een hele kleine gehad. Slechts vijf vaten werden gedumpt, maar deze werden in brand gestoken en gingen lekken. Kosten van ruimen en bodemsanering? 20.000 euro.”

De opruimkosten voor (drugs)afval komen terecht bij de grondeigenaren. Door bezuinigingen bij de politie zijn er weinig agenten beschikbaar voor het grote buitengebied dat Brabant heeft. BOA’s en boswachters moeten op de natuur passen. De kans om gepakt te worden is vrijwel nihil.

Volgens Harrie Breviers van Landgoedeigenaren Brabant creëert de bezuiniging op het buitengebied een vrijplaats voor criminelen. “Dit kost tienduizenden euro’s per jaar. En dat zijn volgens mij kosten die puur bij de gemeenschap thuishoren, en niet bij de toevallige eigenaar van de grond waar een crimineel dumpt.”

Milieugedeputeerde Johan van den Hout wil voor dergelijke zaken een fonds in het leven roepen. Dat potje zou geld moeten bevatten dat gebruikt kan worden om gedupeerden van dumpingen schadeloos te stellen. Het zou gevuld moeten worden via de Plukze-wet, waarbij criminelen ‘geplukt’ worden. “Daar waar we winst van criminelen kunnen afpakken moet het geld ook goed besteed worden, bijvoorbeeld aan het opruimen van hun afval”, aldus Van den Hout.

Volgens Van den Hout wordt er in de Tweede Kamer positief gereageerd op het voorstel. Of het gaat lukken om een fonds in te stellen moet in het najaar duidelijk worden, als de Tweede Kamer spreekt over de begroting. Dat de provincie voor 2013 niet beschikt over volledige cijfers maakt volgens de gedeputeerde niet uit. “Dat lijkt me niet zo erg. Als er in zo’n potje vijf miljoen euro zit en daarmee weten we de schade te dekken, dan is het prima. Als het niet op gaat, dan is dat mooi. En als het te weinig is, kunnen we in ieder geval een deel compenseren.”

Afbeelding
Afbeelding

Het aantal dumpingen is enorm toegenomen. Door een schaarste aan grondstoffen voor xtc en speed werd er veel minder geproduceerd tussen 2008 en 2010. In die periode werd er gemiddeld 35 keer per jaar gedumpt. Daarna is dat getal enorm gegroeid. In 2013 werd er in totaal in Nederland tussen de honderdvijftig en honderdzeventig keer gedumpt.

De producenten lijken hard op weg om dit jaar nog meer afval te produceren dan vorig jaar. De laagste telling voor 2014 is 115 (op 1 juni, landelijke cijfers). Op 9 juni was er volgens de provincie alleen al in Brabant 130 keer gedumpt. Als die trend zich heeft doorgezet is er in de eerste helft van 2014 al 150 keer gedumpt.

De toename van dumpingen betekent niet meteen dat er veel meer drugs geproduceerd worden. Door de blokkade van bijvoorbeeld grondstof BMK in het productieproces van speed, moet er een extra stap gemaakt worden door via de stof Apaan BMK te maken. Daarbij komen veel afvalstoffen vrij. Niet een toename van de productie, maar deze verlenging van het proces zorgt voor de toename van het afval.

Dat zegt ook de politie. Een woordvoerder weet te melden dat er naast de normale afvaldumpingen steeds meer dumpingen te zien zijn van afval dat afkomstig is van grondstoffen om de uiteindelijk grondstoffen die nodig zijn om de drugs mee te maken.

Het is wel duidelijk de productiehotspot in het zuiden ligt. Omdat er hier zo veel wordt gedumpt is het niet vreemd om aan te nemen dat hier ook het meeste geproduceerd wordt. Volgens de politie vinden negen van de tien dumpingen in Brabant plaats.

Afvaldumpingen in 2013

Afvaldumpingen in 2014

Hoeveel afval er in totaal wordt gedumpt is moeilijk te zeggen. Van maar weinig dumpingen is bij politie, ontmanteleenheid LFO en Provincie bekend hoeveel kilo’s of liters er worden achtergelaten. Uit onderzoek van Omroep Brabant blijkt dat er bij één derde van de dumpingen in 2013 minstens 38 duizend liter is gedumpt. In 2014 is er bij 35 van de honderddertig dumpingen al minstens 43 duizend liter gedumpt.

Voor de duidelijkheid: Omroep Brabant heeft voor 2013 inzicht in één derde van het totaal aantal dumpingen. Voor 2014 is dat ongeveer één vierde, en nu al is te zien dat er qua liters meer gedumpt is dan in 2013. In 2013 is er gemiddeld 787 liter afval per keer gedumpt. Als we van dit gemiddelde uitgaan is er in 2013 bijna 120.000 liter gedumpt.

De dumpingen op zichzelf geven niet het totale beeld weer. Er komt ook een aanzienlijk deel van het afval in de riolering terecht, als het simpelweg door de WC wordt gespoeld. Uit een steekproef van wateronderzoeksinstituut KWR bleek dat er alleen al in Eindhoven hoeveelheden van 80.000 pillen door het riool gaan. Deze gegevens maken Eindhoven in een klap de drugshoofdstad van Europa. Volgens Pim de Voogt van het KWR kan dit niet alleen van consumenten zijn, maar is het ook van dealers.

Waterschap Aa en Maas, een van de drie waterschappen in Brabant, wil het rioolwater vaker gaan testen op drugs, drugsafval en drugsgrondstoffen. Al is het chemisch afval dat door het riool gespoeld wordt, volgens Waterschap de Dommel is een lozing in het rioolwater veel minder erg dan een dumping in het bos.

Lees meer over de kosten