FILMPJE: Zwarte Pietendiscussie zette in 1963 Wanroij op zijn kop

WANROIJ - De discussie over Zwarte Piet is niet iets van de laatste tijd. In Wanroij was er in 1963 al flinke ophef over Zwarte en Witte Pieten. Die ontstond nadat hoofdonderwijzer Arnold Ras had voorgesteld de Zwarte Pieten te vervangen door witte knechten. Hij wilde geen Zwarte Pieten toelaten op zijn school.
Ras schreef zijn bezwaren in het Wanroijs Nieuws voor Iedereen. Ras had opvoedkundige argumenten voor zijn stelling, weet Geschiedenis24. Volgens de hoofdonderwijzer zou het Sinterklaasfeest, op het moment dat de kinderen erachter komen dat de Sint niet bestaat, een gezagscrisis veroorzaken.

Hij vond dat het feest van het schrikelement van Zwarte Piet moest worden ontdaan. Zwarte Piet zou beter kunnen worden vervangen door een blanke diaken en er zou eerlijk tegen de kinderen moeten worden gezegd dat het om een verkleed persoon gaat.

Verder zou Zwarte Piet zijn snoepgoed niet in een juten zak, maar in een plastic zak moeten dragen. Dan kunnen kinderen zien dat de zak bedoeld is voor snoep en niet voor het afvoeren van vervelende kinderen naar Spanje. De juten zak zou volgens Ras te veel angst inboezemen. Verder waarschuwde de hoofdonderwijzer dat kleurlingen de zwarte knechten als rassendiscriminatie zouden kunnen zien. 

Afgevoerd in plastic zakken
Het betoog van Ras riep veel reacties op. Onder anderen bij de bekende schrijver Godfried Bomans. "Ras moet in de zak", schreef hij in De Volkskrant. Volgens Bomans was Ras 'de enige volwassen Nederlander die Sinterklaas zo serieus neemt'. "Het Sinterklaasgeheim is een van de best bewaarde geheimen in ons koninkrijk en wanneer we ergens een lek zien, dan moeten we dat stoppen. Ras is zo’n lek. Daarom stoppen we hem, en wel in de zak."

Bomans neemt zelfs de moeite naar Wanroij af te reizen voor een soort Zwarte Pietenprotest, meldt het BHIC. Tientallen Zwarte Pieten werden achter de rug van Ras geregeld voor de intocht van Sinterklaas in Wanroij. Aan de kinderen werd vervolgens gevraagd wat ze liever hadden: een Zwarte Piet of een witte knecht.

'Uit de massa rond het bordes steeg een luid nee op toen de hoofdman der Morianen de kernvraag stelde of er iemand in Wanroij is die de Pieterman niet meer wil zien', schreef De Gelderlander. Vervolgens werden de witte knechten afgevoerd in plastic zakken, is te zien op beelden bij Geschiedenis24.

'Tijd ver vooruit'
Hans Ras, de zoon van Arnold, verbaasde zich er in 2009 al over dat dit verhaal zo actueel blijft. "Mijn vader was zijn tijd ver vooruit", schreef hij in reactie op het artikel op de site van het BHIC. "De kwestie blijft maar terugkomen in Nederland. Mijn vader had eens moeten weten dat dit onderwerp een erge lange nasleep heeft..." Hij moest eens weten wat er in 2013 gebeurt.