De buurtbieb verdwijnt: in vier jaar tijd sloten 31 Brabantse bibliotheken de deuren

EINDHOVEN - Teruglopende bezoekersaantallen en flinke bezuinigingen eisen hun tol. In de afgelopen vier jaar sloten 31 Brabantse bibliotheken de deuren. En veel andere vestigingen worden gedevalueerd naar servicepunt of onbemande vestiging. "De digitalisering slaat toe en gemeentes grijpen dat aan om te bezuinigen", vertelt Albert Kivits van Bibliotheek Eindhoven. "Of het verstandig is, is weer een andere vraag."
In Eindhoven is de sluitingsgolf in volle gang. Negen wijkvestigingen sluiten in de komende weken definitief de deuren. "De subsidie is teruggegaan van 6,5 miljoen euro naar ruim 4 miljoen", vertelt Kivits verontrust. "Dat doet zeker pijn en dat terwijl laaggeletterdheid juist toeneemt." 

Wijkbieb verdwijnt
De enige Eindhovense bibliotheek die open blijft is de bieb in de Witte Dam, maar ook die wordt kleiner. "Alle boeken zijn te bestellen, maar het aantal boeken hier aanwezig loopt ook terug," vertelt Kivits.

Ondanks het verdwijnen van de buurtbieb lijkt die niet uit te sterven. Op plaatsen waar de wijkvestigingen verdwijnen springen buurtbewoners in het gat met eigen vrijwilligersinitiatieven. "We beginnen een vrijwilligersbibliotheek", vertelt Ine Bernards uit de wijk Achtse Barrier in Eindhoven. "We krijgen boeken van de sluitende bieb en we hopen dat ook buurtbewoners ons wat boeken willen schenken."

Een volwaardige en actuele bibliotheek bijhouden kost geld en moeite. "Dat gaat ons ook niet lukken, maar een bibliotheek heeft ook een sociale functie en dat vinden we vooral belangrijk." Twee dagdelen in de week krijgt de vrijwilligersbieb een ruimte van Lumens, de beheerder van het wijkgebouw, tot haar beschikking. Bernards: "Alle kasten staan op wielen, dus we kunnen alles weer opruimen zodat de ruimte ook voor anderen beschikbaar blijft."

Groter bereik dan ooit
Ondanks de komst van de vrijwilligersbibliotheek lijkt het leenboek verder dan ooit verwijderd van de schooljeugd. "Lezen is vooral voor de jeugd heel erg belangrijk", betoogt Kivits. Daarom komen er uitleenpunten in ongeveer zeventig Eindhovense basisscholen. "Niet ieder kind kwam voorheen bij een bibliotheek, nu komen de boeken naar een plaats waar alle Eindhovense kinderen sowieso zijn, de basisschool. Het potentieel bereik is nu dus groter."

Met een vrijwilligersbieb en de uitleenpunten lijkt het plaatje voor Eindhoven niet zo negatief, want bibliotheekboeken blijven voor een breed publiek beschikbaar. Daarnaast blijft de bieb in de Witte Dame, in het centrum van Eindhoven wel bestaan.

Toch is directeur Kivits voorzichtig: "De bibliotheek moet mee met de veranderende maatschappij. We moeten echter niet met het badwater ook het kind weggooien. Er moet aandacht blijven voor laaggeletterdheid, want dat neemt alleen toe en we mogen ook vooral de ontmoetingsfunctie van een bibliotheek niet vergeten."