Stuifmail zondag 13 april: halswervel, gele trilzwam en paardenkastanje

EINDHOVEN - Boswachter Frans Kapteijns beantwoordt iedere week in het radioprogramma van Willem-Jan Joachems vragen van luisteraars over opvallende zaken in de natuur. In Stuifmail van deze week onder andere een halswervel, een gele trilzwam en een paardenkastanje.
Halswervel
"Bij een bot op een foto rijst meteen de vraag wat het precies is. Zelf kwam ik er niet helemaal uit, dus vroeg ik het mijn dochter Bente. Zij was toevallig thuis en studeert voor dierenarts. Volgens haar gaat het om een halswervel van een grotere vogel als een eend of een gans. De twee gaatjes in de wervel dienen als openingen voor de aders naar de schedel."

Gele trilzwam
"Hij is een beetje vaag, maar op de foto zie je een gele trilzwam. Deze zwam is te herkennen aan het geleiachtige, gelobde vruchtlichaam dat goudgeel van kleur is en aan het feit dat hij op loofbomen groeit. De vruchtlichamen kunnen twee tot zes centimeter lang worden en twee tot vier centimeter breed. In het begin zijn ze oranjegeel en bij volle wasdom hebben ze een goudgele kleur. Naarmate ze verouderen, verbleekt de kleur tot zwavelgeel om bijna wit te worden als ze tot ontbinding overgaan."

"Deze zwam groeit bijna het hele jaar door, vooral wanneer het aan het einde van de herfst koud begint te worden. Gele trilzwammen gedijen op dode takken en op stammen van diverse bomen die in de winter hun blad verliezen, zoals beuken, eiken, essen, haagbeuken en hazelaars. Ze komen vrij algemeen voor. Dit is geen eetbare paddenstoel."

Rood bekermos
"Een stukje van de vele soorten bekermossen, oftewel cladonia's. Volgens mij is het een rood bekermos. Cladonia's zijn geen mossen en ook geen schimmels, maar het zijn korstmossen. Een korstmos bestaat uit een nauwe samenwerking tussen een schimmel en algen. Die samenwerking wordt ook wel symbiose genoemd."

"Het schimmelgedeelte is de basis, maar kan geen voedsel maken. Daar zorgen de algen op hun buurt weer voor. De kleur is geelgroen met groenblauwe tint. Als het korstmos rijp is, en dus sporen heeft, kan je dat zien aan de rode top."

Paardenkastanje
"Ziehier een takje van de paardenkastanje. Je kunt dat vooral zien aan het hoefijzerlitteken. Op die plek heeft het blad van het vorig jaar gezeten, en door het afstoten van dit blad in de herfst ontstaat dit litteken, vandaar ook de naam paardenkastanje. De zaden werden in het verleden gebruikt tegen reuma, maag- en darmklachten of borstontsteking. Daarnaast kan ook een thee gebrouwen worden die helpt tegen het hoesten."

Gedicht van Caroline Hooijer
Ik zal
mezelf weer
omschakelen
om te
overleven
ik kan moeilijk
bij de vloedlijn
blijven zitten
wanneer de golven
al niet
meer omslaan
en het allang
vloed is
geworden
Meer over dit onderwerp:
stuifmail gele trilzwam paardekastanje