Stuifmail 31 januari: gegroefde lapsnuitkever, een slopende eekhoorn, vleermuizen en kraanvogels

EINDHOVEN - Wekelijks verhaalt boswachter Frans Kapteijns uit Oisterwijk over wat de natuur te bieden heeft. Luisteraars kunnen vragen stellen via stuifmail@omroepbrabant.nl. Dit keer aandacht voor de gegroefde lapsnuitkever, bunzingen, een slopende eekhoorn, betonnen nestkast, klein hoefblad, vleermuizen en kraanvogels.

Gegroefde lapsnuitkever
Op de foto en het filmpje is heel duidelijk een kever te herkennen. Het is een kever van de familie van de snuitkevers, namelijk de gegroefde lapsnuitkever. En dit is niet zo maar een kever, maar een hele bijzondere. Op zijn vaak zwarte of donkergrijze gegroefde dekschilden heeft deze snuitkever vaak enkele lichtere plekjes. Deze vlekken worden veroorzaakt door een onregelmatige fijne beharing die geelbruin van kleur is. Een van die bijzondere dingen van deze soort is dat, ondanks dat ze veel voorkomen in huis en tuin, mensen ze nauwelijks zien doordat ze nachtactief zijn. De gegroefde lapsnuitkever komt dus ook in huis voor waar hij/zij zich tegoed doet aan de kamerplanten. Je kunt dat dan zien, omdat ze aan de bladranden hele karakteristieke halfronde happen achterlaten.

Deze snuitkevers zijn erg slome dieren, die ook niet kunnen vliegen. Is ook al bijzonder. Ze hebben wel zeer goed ontwikkelde klauwtjes en daarmee kunnen ze zich bijna aan elk voorwerp vastpakken. Bij gevaar laten ze zich direct vallen en zijn daarna bijna niet meer te vinden. Ook bijzonder is de voortplanting bij deze snuitkevers! Mannetjes zijn er nauwelijks te vinden en dus planten vrouwtjes zich ongeslachtelijk, zeg maar maagdelijk voort. Deze vrouwtjes, als ze in huis wonen, leggen de eitjes in bloempotten. De uitgekomen larven komen, eten dan van de plant in de bloempot. Tot slot nog iets bijzonders, want deze gegroefde snuitkever kan in tegenstelling tot andere kevers het hele jaar door gevonden kan worden en ze kunnen enkele jaren oud worden.


Bunzingen
Op het door Rinus Nouwen meegestuurde filmpje is heel duidelijk herkenbaar een bunzing. Daarmee is dus zijn eerste vraag beantwoord. Daarnaast wil Rinus weten hoe het komt dat deze bunzing in de bebouwde kom komt. Het antwoord daarop is dat bunzingen al sinds mensenheugenis zich bevinden bij de mens. Bunzingen zijn nachtdieren en daarom kan het zijn, dat hij ze nog nooit gezien heeft. Daarnaast is het nu winterperiode en is het iets lastiger om voedsel te vinden. Als ze dan ergens een prooidier ruiken wat gemakkelijk te pakken is, doen ze dat. Over het algemeen worden bunzingen als zeer nuttig worden beschouwd, omdat ze de boerderijen en huizen vaak bevrijden van knaagdieren zoals muizen en ratten. Maar ook kikkers en als ze dus kans krijgen pakken ze ook een (veel groter) konijn. Overdag slapen bunzingen in hun hollen in de grond, maar in de nacht komen deze bodembewoners eruit op zoek naar prooi. Het liefst blijven ze op de grond, want klimmen doen ze niet graag, net zo min als zwemmen.

Slopende eekhoorn
Dit keer geen vraag van de Buuf maar een mooie waarneming, want ook de eekhoorn is al in lentestemming. De eekhoorn in haar tuin trekt daar de Hanging baskets, dat uit hennepmateriaal is opgebouwd helemaal kapot. Verzameld het in zijn of haar bek en loopt zo naar het in aanbouw zijnde nest. Natuurlijk jammer van de mandjes, maar wel leuk, dat je natuurbeleving zo maar in je tuin hebt. Overigens zit diezelfde eekhoorn vaak ook in mijn tuin op zoek naar voedsel en daar haalt is ie dan bezig met heel veel graafwerk. Gisteren is hij of zij wel een halfuur aan het graven geweest en regelmatig ging die eekhoorn met wat lekkers op een hogere positie het lekker op zitten peuzelen.

De nestkast
Op de foto is een heel mooi betonnen nestkast te zien en Gerard Elferink vraagt zich af waarvoor deze nestkast dient. De betonnen nestkast is zwart van kleur, maar de klep is grijs en onderaan die klep is een smalle doorgang te zien. Dit soort nestkasten wordt gebruikt voor vleermuizen. Vleermuizen zoals de dwergvleermuizen maken graag gebruik van deze nestkasten Overigens zie je deze soort nestkasten tegenwoordig steeds minder, maar daarvoor in de plaats zijn er goede houten nestkasten te vinden en maken de vleermuizen meer gebruik van.

Bloem van klein hoefblad
Op de foto zie je een mooie bloem van klein hoefblad. De vraag van Jose Hermens was of dat klopte, gezien de datum 30 januari. Maar het klopt dus. Ook deze plant is dus vroeger actief vanwege het zachte en mooie weer. Ga je in de boeken kijken, dan staat daar “de bloeitijd ligt vroeg, gewoonlijk in maart en april, bij gunstig weer reeds in februari!” Dus we moeten die tekst maar eens gaan aanpassen. Klein hoefblad is wel een heel bijzondere plant, want deze plant behoort tot de naaktbloeiers! Je ziet dus eerst de bloem, maar geen blad. Die bladeren verschijnen dan ook pas na de bloei. Op de foto van Jose kan je heel mooi de aparte stengel zien en daar zie je ook op dat de plant toch wat blad heeft. Als je goed kijkt zie je namelijk op de stengel van de bloem korte, groene of rode schubjes, zeg maar blaadjes. Na de bloei ontwikkelen deze blaadjes zich tot hartvormig of ronde en getande bladeren, die in een rozetvormige krans rond de steel zitten. Deze bladeren hebben aan de onderkant viltig haren zitten.

Foeragerende vleermuizen in december en januari
Van de Zoogdiervereniging op 27 januari: Vorige week maandag was het nog ver onder nul en op maandag 25 januari zaten we ineens weer in de dubbele cijfers. Tegen 20.00 uur ’s avonds was het 11 graden Celsius. Eerder die avond was het nog 14 graden. Zacht, droog en weinig wind. Goed weer om met de batdetector op pad te gaan … in januari! En ja hoor, langs een bosrandje in de luwte was een gewone dwergvleermuis druk aan het jagen. Vele vangst-buzzen na elkaar verraadden dat hij of zij ook daadwerkelijk wat te eten had: wintermuggen?


Kraanvogels
Van Sovon Vogelonderzoek Nederland op 29 januari: De afgelopen weken deed zich een opmerkelijk fenomeen voor. Honderden kraanvogels die in Duitsland overwinterden, besloten vanwege invallende kou en sneeuw alsnog naar het zuidwesten te vliegen. Ze keerden daarna weer terug. In het oosten van Nederland waren daardoor al erg vroeg in het jaar groepen kraanvogels te zien.

Hier kan je meer lezen over de kraanvogel in Nederland.

Gedicht
(Karin van den Heuvel)

Voorjaar in januari
Verrassend fenomeen
Want zo'n zachter winter
Was er eerder geen

Krokussen ontluiken
Madeliefjes in 't gras
Kleine vogels denken
Dat 't lente was

Hazelaars in knoppen
Weer geen witte kerst
En knallen naar 't nieuwjaar
In je warme vest

Met deze zachte winter
Speelt men op gevoel
Laat de mens zo zacht zijn
Als 't weer, een prachtig doel
Met wederzijds respect
Zachtheid naar elkaar
Tolerantie en begrip
Dat wordt een prachtig jaar
Meer over dit onderwerp:
stuifmail kevers eekhoorns vleermuizen
Deel dit artikel: