Stuifmail zondag 19 juni: Segrijnslakken en de witte tijger

EINDHOVEN - Wekelijks verhaalt boswachter Frans Kapteijns uit Oisterwijk over wat de natuur te bieden heeft. Luisteraars kunnen vragen stellen via stuifmail@omroepbrabant.nl. Deze zondag besteedt de boswachter onder meer aandacht aan bastaardrupsen en een van de mooiere nachtvlinders: de witte tijger.
Twee segrijnslakken
Op de foto twee segrijnslakken en je kunt aan de sporen zien, dat er net een paring heeft plaatsgevonden. Dus je kan dan spreken van een koppeltje. Wie het mannetje is en wie het vrouwtje is, kan je pas zien als ze aan het paren zijn. Slakken zijn namelijk hermafrodiet en dat betekent, dat ze zowel man als vrouw zijn. Op het moment van de paring wordt dat dus dan pas duidelijk. De totale lengte van segrijnslakken is maximaal 6 centimeter. Dit natuurlijk enkel als ze aan het kruipen zijn. Segrijnslakken hebben een licht- tot donkergrijs kleur, soms groenachtig en niet gevlekt. Ze eten graag jonge groene planten of scheuten. Meestal zijn ze actief in de nacht, maar na een regenbui komen ze ook overdag massaal tevoorschijn.

Verschillende bastaardrupsen van de bessenbladwesp
Op de foto zie je een aantal rupsen, althans daar lijken ze op. Toch zijn het niet wat je in eerste gedachte denkt, rupsen van vlinders. Nee, het zijn de larven of de bastaardrupsen van de bessenbladwesp, en dus geen vlinderrupsen. De bastaardrupsen of bessenbladlarven worden maximaal 2,5 cm lang, en kunnen een struik op zeer korte tijd kaalvreten. De volwassen bessenbladwespen zijn vliesvleugelige insect en behoren tot de familie van de bladwespen. Het zijn solitaire insecten en steken niet. Bladwespen hebben geen 'wespentaille' en het borststuk is vergroeid met het achterlijf. Het vrouwtje bezit een legboor. Bladwespen kunnen hun vleugels niet vouwen en leggen deze recht naar achteren op de rug wat gewone wespen niet doen.

Witte tijger
Op de foto een van de mooiere nachtvlinders, namelijk de witte tijger. Voorheen had deze vlinder een andere naam, namelijk de tienuursvlinder. Deze naam, tienuursvlinder, heeft de witte tijger te danken aan het feit dat deze vlinder over het algemeen na 22.00 uur pas gaat vliegen. Tegenwoordig heet deze tot de spinneruilen behorende nachtvlinder dus witte tijger. Binnen de spinneruilen valt deze vlinder dan weer onder de onderfamilie beervlinders. Witte tijgers vliegen in principe van eind mei tot in juli, maar soms ook tot in de herfst. Het volwassen dier ziet er zeer sjiek uit en dus goed te herkennen aan zijn/haar krijtwitte, zwart gestippeld lichaam. De rupsen doen zich tot ongeveer de herfst tegoed aan bijna alle lage kruiden. Niet alleen in de natuurgebieden maar oo in je tuin. Ze eten watermunt, paardenbloem, weegbree, braam, varkensgras, dovenetel en brandnetel.

Vrouwtje platbuik
Op de foto zie je een hele mooie libel, behorende tot de echte libellen. Het is een vrouwtje platbuik. Platbuiken komen redelijk veel voor en dit is de periode mei  juni waarin deze insecten uit het water komen. Meestal overwinteren de larven van de platbuiken twee jaar in het water, maar in snel opwarmende wateren kunnen ze ook een keer overwinteren. Na de paring gaan de mannetjes nog niet weg, want ze bewaken de vrouwtjes. Die vrouwtjes zetten klompjes eitjes af door vliegend het achterlijf ritmisch in water te dopen. Mannetjes vliegen vlak bij de vrouwtjes en houden andere mannetjes op een afstand.

Larve lieveheersbeestje
Op de foto zie je een bijna prehistorisch monstertje, maar dat is het niet. Het is de larve van een lieveheersbeestje. De larven lijken dus niet alleen op prehistorische diertjes maar ook nog eens op kleine rupsjes. Verder zijn deze larven stekel-achtig behaard en hebben felle gele en rode kleuren. Larven en kevers zijn meestal echte roofdieren van vooral bladluizen, maar er zijn ook lieveheersbeestjes met een plantaardig dieet.

Verdwijnt de Europese kanarie?
Voor de duidelijkheid: het gaat niet om het felgele pietje in de Nederlandse volières. Wel om de grijsgeel gekleurde Europese kanarie, een inheemse broedvogel. Deze vogel, met zijn vleermuisachtige baltsvlucht en knisperende' zang, wordt steeds minder gehoord in West-Europa. Waarschijnlijk vanwege het verslechteren van zijn leefomgeving.

Sinds ongeveer 1880 duikt de Europese kanarie regelmatig op in ons land. In 1922 werd er voor het eerst een broedgeval ontdekt in Kerkrade (Limburg). Vier jaar later verscheen de soort in Twente. In de decennia die volgden bleek vooral het zuidoosten van ons land favoriet. Met name in de Limburgse parken en grote tuinen met coniferen waren de kanaries te vinden. Ze konden genoeg voedsel vinden op braakliggende veldjes en in volkstuinen.

In het volgende nummer van het blad Sovon-Nieuws staat een uitgebreider artikel over de Europese kanarie.

Bijzondere vlinders fotograferen? Pas op het leefgebied!
We zitten nog in de junidip. Dat is de periode dat de voorjaarsvlinders zijn uitgevlogen en de meeste zomervlinders er nog (net) niet zijn. Maar binnen een week of wat zullen de vlinders weer volop vliegen, ook de zeldzame en bijzondere. Vlinderliefhebbers en fotografen willen die graag te zien krijgen en fotograferen. Dat kan, maar pas wel op het leefgebied!

Wat worden ze groot, de kinderen!
Ze zijn bijna groot genoeg om uit te vliegen.Nieuwe avonturen van de familie Boomklever, gefilmd door Herman Schellekens.  


Dit keer een gedicht van Ellen de Haan:


Je liep voorbij
een schaduw van wat je eens was.
Je leek ineens zoveel ouder
Ik keek je even na
maar toch liep ik naar je terug
En ging in jouw schaduw staan
met mijn hand op je rug
en zei..
Ik wou dat ik je helpen kon
samen in dat stukje
van jouw schaduw.
Waarin ik met je meeloopt
in wat eens jouw schaduw was.
Maar samen aan de zijde van de zon.

©Ellen de Haan

Meer over dit onderwerp:
stuifmail slakken rupsen wespen vlinders