Brabantse gemeenten lappen uitspraak rechter aan de laars, hulpbehoevende ouderen zijn de dupe

EINDHOVEN - Bijna de helft van de Brabantse gemeenten gaat de regels voor huishoudelijke hulp niet aanpassen, terwijl eerder in rechtszaken is besloten dat ze dat eigenlijk wel zouden moeten doen. Dat blijkt uit onderzoek van Omroep Brabant.
Als we aanbellen bij MS-patiënt Jacqueline Jansen in Deurne, weten we al snel genoeg. Pas na anderhalve minuut gaat de deur piepend open. "Sorry, ik ben niet meer zo snel als een paar jaar geleden."

Doordat Jansen steeds minder kan én steeds minder hulp in de huishouding heeft, wordt haar huishouden langzaam maar zeker een puinhoop. Ook vervalt ze langzaam maar zeker in een isolement.

Schrijnende gevallen
Schrijnende verhalen zoals dat van Jansen vinden plaats in meer dan de helft van de Brabantse gemeenten. De Centrale Raad van Beroep besloot eind mei dat gemeenten inwoners niet zomaar op huishoudelijke hulp mogen korten als ze hier geen goede redenen voor geven. Ook moeten zij passende hulp bieden als dat nodig is.

De gemeenten zijn vanaf 2015 verantwoordelijk voor het regelen van huishoudelijke hulp, en daarbij ging veel mis. Veel mensen kregen opeens minder uren hulp, terwijl voor hen niet duidelijk was waarom dat zo was. De verschillen tussen gemeenten zijn enorm. In de meeste gemeenten moet dus nog eens goed naar de regels gekeken worden, maar dat gebeurt in veel gevallen niet.

Bekijk hier of jouw gemeente de regels gaat aanpassen:

Welke gemeenten moeten iets met de uitspraak?
Alhoewel de uitspraak duidelijk lijkt, interpreteren gemeenten de uitspraak toch allemaal op een andere manier. Advocaat Matthijs Vermaat legt uit dat de meeste gemeenten toch echt terug naar de tekentafel moeten. "Gemeenten die werkten met de regel dat je als cliënt een 'schoon huis' beloofd krijgt, maar geen vast aantal uren, overtreden nu de wet", zegt hij.

"De gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor de hoeveelheid uren hulp die een inwoner krijgt. Met de 'schoon huis'-regeling leg je die verantwoordelijkheid bij een schoonmaker, die dan zelf moet bepalen hoeveel hulp iemand nodig heeft om het huis 'schoon genoeg' te krijgen. Dat mag niet meer", aldus Vermaat.


Toch niet aanpassen
Toch zijn er flink wat gemeenten die met zo'n 'schoon huis'-regeling werken of de huishoudelijke hulp als algemene voorziening aanbieden, maar die niets gaan veranderen aan hun beleid. Jurist Marieke Pette van KBO-Brabant vindt dat erg kwalijk. "We raden iedereen aan om alsnog of opnieuw bezwaar te maken bij gemeenten die niets aan hun beleid doen", zegt ze.

De ouderenbonden sturen deze week ook een gezamelijke brief naar alle gemeenten met een dringende oproep om nog eens goed naar de regels te kijken. Toch zijn er ook gemeenten die hun huiswerk wél goed doen. Zoals Halderberge.

De gemeente Halderberge oordeelde zelf dat de klachten van twee burgers gegrond waren en stuurde vervolgens zelf aan op een rechtzaak. "Om ons beleid te toetsen bij de rechter," legt wethouder Jan Paantjens uit. "Natuurlijk horen we in veel gevallen liever dat de rechter ons beleid goedkeurt. Maar als dat niet zo is, willen we graag alles doen om het te verbeteren."


Lapmiddelen
In de gemeenten waar wél naar het beleid wordt gekeken, zijn de inwoners nog niet meteen tevreden. Jacqueline Jansen uit Deurne heeft MS en ging door de nieuwe regels van 7 uur hulp, naar 4 uur hulp. Ze schaamt zich zo voor de viezigheid in haar huis dat ze daar niet geïnterviewd wil worden. "De gemeente kijkt alleen maar naar lapmiddelen en kleine aanpassingen, terwijl ze mensen gewoon hun oude indicatie terug moeten geven", zegt ze.

Omroep Brabant besteedde eerder al veel aandacht aan huishoudelijke hulp tijdens de Week van de Ouderenzorg. We openden toen een Poetsmeldpunt waar mensen hun ervaring met de veranderingen rond huishoudelijk hulp konden doorgeven. Je kunt daar ook nu nog vinden hoe in jouw gemeente is gereageerd.