Stuifmail 7 augustus: segrijnslak, mannacicade, olifantsrups en de brede wespenorchis.

OISTERWIJK - Wekelijks verhaalt boswachter Frans Kapteijns over wat de natuur te bieden heeft. Luisteraars kunnen vragen stellen via stuifmail@omroepbrabant.nl. Deze zondag besteedt de boswachter onder meer aandacht aan de segrijnslak, mannacicade, de olifantsrups en de brede wespenorchis.
Segrijnslak
Op de foto van Anny Meijer zie je een huisjesslak. De naam van deze slak is segrijnslak, maar je ziet ook weleens de naam kleine wijngaardslak bij een foto van dit dier staan. Het huisje, ook wel de schelp genoemd, is bolkegelvormig en is meestal iets breder dan hoog. Het heeft een nogal stompe top en ongeveer vijf windingen. De schelp is ongeveer 35 millimeter hoog en veertig millimeter breed. Als de slak uit zijn huisje komt, heeft het diertje een totale lengte van maximaal zes centimeter. De kleur van de schelp is licht- tot donkergrijs, soms groenachtig en niet gevlekt. Segrijnslakken eten zoals veel slakken vooral jonge groene planten of scheuten. Dit doen ze meestal in de nacht omdat het dan vochtiger is. In de herfst graven de dieren zich in de strooisellaag in en sluiten voor de overwintering de schelp. Voor het zomerseizoen vindt de paring plaats en dan worden de eieren in de strooisellaag gelegd. Na twee tot vier weken komen de jongen tevoorschijn, die pas in de volgende zomer volwassen worden. Als de segrijnslakken niet opgegeten worden, kunnen ze meer dan vijf jaar oud worden. Overigens smaken deze slakken niet slecht.

Mannacicade
De Buuf vraagt zich af waarom de cigalen in Frankrijk allemaal te gelijk stil zijn. Is dat afhankelijk van temperatuur of zonlicht? Cigalen zijn cicaden. Dit zijn insecten die tot de halfvleugeligen behoren. Hieronder vallen ook de plantenluizen en de wantsen. Het zijn dus geen krekels, want die horen bij de groep van rechtvleugeligen, net zoals de sprinkhanen. De meest bekende zijn de manacicaden of kraakcicaden. Deze dieren zijn in zuidelijk Europa een van de bekendste zangcicades. De frequentie van het geluid is enigszins afhankelijk van de omgevingstemperatuur omdat de insecten koudbloedig zijn. Dit betekent dat ze sneller worden naarmate de temperatuur hoger is. Dit geldt ook voor de spieren die de geluiden produceren. Ze staan ook nog eens bekend om het typisch krassende geluid. De mannacicade is uitstekend gecamoufleerd op boomschors vanwege de doorzichtige vleugels met bruine vlekken. Sinds 2010 zijn er ook mannelijke cicaden in Amsterdam te vinden.

Olifantsrups
Op de foto die Jan Bol maakte, zie je tussen de fuchsia’s en andere planten een prachtige rups. De naam van deze rups is olifantsrups. Het is een rups van de vlinder met de mooie naam avondrood. Deze prachtige rups kan wel acht centimeter groot worden en zal bij verstoring zijn kop enigszins intrekken en op en neer bewegen. Omdat dit deel ook een oogachtige vorm kent, schrikken veel mensen van deze mooie rups. De rups en de vlinder behoren tot de bekende nachtvlinderfamilie van de pijlstaarten. De vlinder met de naam avondrood is dan ook een grote vlinder met maar liefst een spanwijdte van maximaal zestig millimeter.

Brede wespenorchis
Op de foto van Loes Westgeest staat een hele mooie orchidee. Loes vraagt of ik die ooit gezien heb. Mijn antwoord is volmondig ja, omdat ik me al jaren bezighoud met Europese orchideeën en deze orchidee een van de meest voorkomende is. De naam is brede wespenorchis en zijn wetenschappelijke naam is epipactis helleborine. Je komt ze veel tegen op beschaduwde plaatsen in meer stedelijke omgevingen, maar ook in bossen op zandgrond. Brede wespenorchissen kunnen zeer verschillende kleuren bloemen krijgen, van licht groengeel tot rood. In de concurrentieslag met andere planten kunnen brede wespenorchissen behoorlijk fors uitgroeien.

Groene specht
Lisette van Helden heeft een mooie film ingestuurd van een groene specht die met eenn jong mieren in haar tuin vond.


Mol met vlek
Op de foto van Rob en Wilhelmien van Dijk staat een mol met aan de onderzijde een oranje verkleuring. Deze kleurafwijking is ontstaan door een verwonding die een klem bij een mol kan veroorzaken. De verwonding kan leiden tot pigmentverandering, al zou dit in principe tijdelijk moeten zijn. Natuurlijk blijft bij dood van dit diertje de verkleuring langer aanwezig. Onderzoek wijst overigens uit dat mannetjes meer gevoelig zijn voor zo’n verkleuring dan vrouwtjes. Volgens de zoogdiervereniging in Nijmegen heeft grofweg één op de honderd of tweehonderd mollen een vacht met een afwijkende, lichtere kleur. Variërend van zuiver wit tot isabel- of roestoranjekleurig.

Wasbeer, waterhyacint in de ban
De wasbeer, de waterhyacint, de Amerikaanse rivierkreeft en nog 34 andere uitheemse soorten gaan in de ban. EU-lidstaten zijn vanaf zondag verplicht soorten die op de zogeheten Unielijst staan te weren en bestrijden.

Gedicht
Vogels weer stil in de ochtend
Gerdie van Gerwen

Vogels weer stil in de ochtend

Het mooiste concert, concert-der-natuur, has been fade-out

Een vreemde stilte
De amplitude
Ebt nog na

De natuur
Kabbelend

Verder
De zomer in