Gevaarlijke en onveilige situaties in beveiligde kliniek Eindhoven: tientallen bronnen slaan alarm

EINDHOVEN - De veiligheid van cliënten en medewerkers van psychiatrische kliniek De Woenselse Poort staat op het spel. Volgens tientallen (ex-)medewerkers, cliënten, advocaten en nabestaanden wordt dit veroorzaakt door grootschalig drugsgebruik, intimidatie, onvoldoende toezicht en liefdesrelaties tussen personeel en cliënten. Zij vinden de huidige situatie onhoudbaar en slaan groot alarm. Uit interne stukken in handen van Omroep Brabant blijkt dat de directie op de hoogte is van de problemen.
Voor CDA, PVV en SP is de maat vol. Zij willen in debat met de staatssecretaris en eisen dat de problemen snel worden onderzocht. VVD en PvdA zijn erg benieuwd of er stappen moeten worden ondernomen. Foort van Oosten (VVD) noemt de situatie zelfs ‘zeer zorgelijk’ en wil snel met de staatsecretaris om tafel.

Niet alleen Omroep Brabant, maar ook Tweede Kamerlid Madeleine van Toorenburg (CDA) is de afgelopen tijd bedolven onder alarmerende brieven van zowel werknemers als (voormalig) cliënten. “Al deze mensen voelen zich geïntimideerd en durven hun mond niet open te doen. Ik maak me heel erg zorgen om deze kliniek.”

Bekijk onze speciale themapagina over De Woenselse Poort met verhalen van (ex-)cliënten, advocaten en meer

Tbs'ers de baas
De veiligheid binnen De Woenselse Poort is van essentieel belang om ervoor te zorgen dat veroordeelde tbs’ers weer veilig terug kunnen keren in de samenleving. Maar volgens de bronnen staat juist die veiligheid zwaar onder druk.

Op sommige afdelingen kunnen gevaarlijke tbs’ers volledig hun gang gaan. “Zij voelen zich onaantastbaar. Met alle gevolgen van dien”, vertelt een van de medewerkers.

Klokkenluiders die deze en andere problemen bij de media (willen) melden worden tegengewerkt en bestraft voor het lekken van informatie. Medewerkers zijn om die reden terughoudend en willen niet met naam en toenaam reageren bij Omroep Brabant.

ZIE OOK: Tbs-kliniek Woenselse Poort kent megadossier vol incidenten: wapensmokkel, doden, geweld en drugs

'We tolereren dit niet'
Uit veel reacties komt een beeld naar voren dat de instelling over bepaalde afdelingen geen regie meer heeft. Sommige medewerkers onderhouden zelfs innige contacten met invloedrijke tbs’ers. Zij verliezen daardoor hun autoriteit en worden chantabel. Gevaarlijke cliënten maken hierdoor de dienst uit. Onvoldoende scholing en begeleiding van medewerkers liggen hieraan ten grondslag.

De Woenselse Poort ontkent dat haar personeelsleden gebukt gaan onder intimidatie en angstgevoelens. “Die signalen hebben wij niet ontvangen. Er is sprake van normale gezagsverhoudingen en een professionele werkrelatie met de cliënten. Uiteraard tolereren we dergelijke praktijken niet.”


Wéér poging zelfdoding
Uit interne stukken blijkt echter dat de directie al even op de hoogte is van een angstcultuur. In die stukken geeft het bestuur ook toe dat er de afgelopen tijd veel problemen spelen. Ze vreest dat de vele incidenten van de laatste tijd invloed hebben op tbs’ers en dat de verdubbelde wachtlijsten voor problemen zorgen. De cliëntenraad is de incidenten beu en heeft de gevoelens van onveiligheid en het overmatige drugsgebruik in de kliniek aangekaart.

De zwaarbeveiligde kliniek in Eindhoven, met tientallen cliënten een van de grootste van Brabant, kwam de laatste maanden zwaar onder vuur te liggen na een serie alarmerende incidenten: van omstreden liefdesaffaires tussen tbs’ers en therapeuten, uit de hand gelopen personeelsuitjes tot zelfdodingen en smokkel van vuurwapens en drugs. Deze week nog lukte het een 20-jarige vrouw van een zwaarbeveiligde afdeling bijna om zichzelf van het leven te beroven. Haar toestand is momenteel stabiel.

ZIE OOK: Kinderporno, drugs, geld en wapens: onderschepte smokkelwaar in tbs-klinieken

'Jonge meisjes verantwoordelijk'
“Van alle klinieken in Nederland springt De Woenselse Poort eruit als het gaat om de hoeveelheid incidenten en telefoontjes van bezorgde bewoners”, zegt tbs-deskundige Job Knoester, wiens advocatenkantoor tien procent van alle tbs-gestelden in Nederland vertegenwoordigt. “Als er over een kliniek zóveel klachten binnenkomen, dan is er echt wel iets structureels aan de hand. Dat wil Brabant niet, en zeker de mensen die in de tbs zitten niet.”

Joep Verbugt, bestuursvoorzitter van GGzE, wil niets weten van een gezagscrisis bij zijn personeel. Veel van de incidenten liggen net iets anders en verdienen een nuance. “De veiligheid van onze patiënten gaat boven alles en daarom zetten we altijd voldoende begeleiders in. De signalen dat de hoop wordt gevestigd op tbs’ers en dat er dus sprake is van een gezagscrisis, komen niet overeen met de werkelijkheid.”

'Iedereen is opgeleid'
Maar advocaat Jan-Jesse Lieftink, die meerdere cliënten in de kliniek heeft zitten, ziet dat medewerkers de nodige ervaring en deskundigheid missen en daarom steun zoeken bij patiënten. “Hier moeten juist mensen werken die aan het eind van hun carrière zitten en ervaring hebben in het omgaan met deze complexe doelgroep, maar in de plaats daarvan zijn jonge meisjes en jongens verantwoordelijk voor de begeleiding van deze gevaarlijke criminelen.”

De Woenselse Poort vindt ook deze klacht onterecht en meldt dat de meeste werknemers boven de dertig jaar zijn en voldoende getoetst zijn op ervaring en deskundigheid. “Iedereen die werkt bij De Woenselse Poort is opgeleid om te werken in een psychiatrische kliniek”, benadrukt een woordvoerder. “We staan altijd voor de veiligheid van onze medewerkers én de cliënten. Indien nodig wordt ondersteuning van politie ingeroepen.”

ZIE OOK: In De Woenselse Poort overleden Angela (26) liet brief achter: ‘Ze stond onder invloed van Fokko'

Zwijgplicht
Bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) zijn de laatste maanden meldingen van diverse incidenten binnengekomen. Deze worden uitvoerig onderzocht, meldt een woordvoerder. De IGZ toetst de kwaliteit en veiligheid van de zorg in De Woenselse Poort en in andere klinieken.

Enkele medewerkers die Omroep Brabant benaderde voor dit verhaal, herkennen zich niet in de signalen. Zij geven aan op een rustige en veilige manier te werken en dat er van een angstcultuur geen sprake is. Andere medewerkers geven kort aan blij te zijn dat de signalen ’eindelijk’ in de media komen, maar durven verder niets te zeggen.

“We hebben bovendien strikte orders gekregen van de directie om niet met Omroep Brabant over deze onderwerpen te praten. Daar is deze week toevallig nog uitgebreid over vergaderd. Daar houd ik mij aan”, zegt een van de personeelsleden.

Politieke agenda
Advocaat Sébas Diekstra, die vaker misstanden in tbs-inrichtingen aankaart, vindt het ‘onbestaanbaar’ dat het ministerie niet direct ingrijpt. “Ik heb veel zorgwekkende signalen ontvangen van cliënten dat het een zootje ongeregeld is in de kliniek. Uiteraard zal het bestuur van de inrichting niet zomaar toegeven dat er sprake is van een crisis. Daarom is het nu ook hoog tijd dat er een onafhankelijk onderzoek komt naar de verschillende incidenten en de gehele organisatie van de inrichting.''

“Deze misstanden moeten vandaag nog op de politieke agenda. Niet alleen lopen cliënten en medewerkers van de inrichting gevaar, maar uiteindelijk ook de samenleving.”

Heeft u ervaringen met De Woenselse Poort die u met Omroep Brabant wilt delen? Stuur dan een e-mail naar dwp@omroepbrabant.nl.