Dikke hommelkoninginnen zoeken een nestplaats om hun eigen volk te beginnen: Stuifm@il

OISTERWIJK - Boswachter Frans Kapteijns deelt wekelijks zijn kennis van de natuur op de radio. Luisteraars kunnen vragen insturen via stuifmail@omroepbrabant.nl. Zondagmorgen besteedt Frans aandacht aan dikke hommelkoninginnen die in de tuin van de buurvrouw op zoek zijn naar een geschikte nestplaats om hun eigen volk te beginnen.

Bruine kiekendief
Op de ietwat wazige foto die Iza Cicirko instuurde, zie je een mooi vliegbeeld van een vogel. Aan de houding is te zien dat dit een roofvogel is. Iza Cicirko vraagt zich af of dit een bruine kiekendief is. Het antwoord is ja. Vooral de donkere vlekken aan de top van de vleugels zijn opvallend. Verder verraden de lichtgrijze ondervleugels deze vogel. Het is een mannetje. Zou je de bovenzijde zien - dus ook de rug - dan snap je waarom dit een mannetje is, want die heeft allemaal bruine veren. Het meest kom je deze kiekendieven laagvliegend met een golvende beweging tegen boven moerassen en rietvelden.

Winterakoniet
Op de prachtig genomen foto van Mieke en Jan Alberts zie je een hele mooie felle gele bloem die nog dicht is. De rest van de plant heeft een mooie groene kleur. Dan heb je te maken met een winterakoniet. Prachtige planten zijn dit. Ze behoren tot de groep van de stinsenplanten. Stinsenplanten komen oorspronkelijk niet uit Nederland, maar zijn ingevoerd in een bepaalde regio. Ze groeiden in pastorietuinen, op landgoederen en bij boerenhoven. Stinsen is een Fries woord en betekent stenen huis. De bloeitijd van winterakonieten duurt van januari tot ongeveer maart.

Aardhommel
'Buuf' Adeline Besselink ziet in haar voortuin enkele erg dikke hommels. Haar vraag is of deze bij een volk horen of dat dit allemaal solisten zijn. Wat de 'buuf' ziet, zijn allemaal hommelkoninginnen. Ik vermoed van de aardhommel. Momenteel zijn alleen de koninginnen - ook van andere soorten - op zoek naar een geschikte nestplaats waar ze een volk kunnen beginnen. Ze legt dan eitjes in een raat en als die uitkomen, gaan die hommels - werksters - de koningin meehelpen. Die werksters zijn er nu nog niet dus heb je nu enkel te maken met koninginnen. De naam hommel is oorspronkelijk afgeleid van het Nederduitse woord hummel. Dat bekent zoemer en volgens mij kan iedereen zich daar iets bij voorstellen...

Siberische  tjiftjaf
Op de foto van Willem van Ballegooij zie je een kleine vogel op een stronk. De vogel deed me denken aan een tjiftjaf of fitis, op de foto had 'ie niet de juiste kleuren om een van die twee te zijn. Dus wat navraag gedaan bij Jan Albert Hellings. Die vertelde me het volgende: “Dit is een lid van de familie van de tjiftjaf en fitis, phylloscopus. Omdat 'ie zo bruingrijs is, zou het een noordelijke - Siberische - tjiftjaf kunnen zijn. De grauwe fitis lijkt me minder waarschijnlijk want die heeft een bredere oogstreep en wit vleugelstreepje. Maar om dergelijke verschillen goed te kunnen beoordelen, heb je toch wel meer en betere foto’s nodig. Tjiftjaffen heb ik al wel gehoord, de fitis komt meestal paar weken later. Ik hou het dus op een tjiftjaf, mogelijk de Siberische.” Met deze reactie ga ik graag mee, want ook ik heb al tjiftjaffen gehoord.

Uitkomende judasoren
Op de foto die ik kreeg van Sander Tuit zie je een paarsachtig organisme met duidelijke lijnen. Daarnaast hangt het aan de stam van een gewone vlierstruik. Sander Tuit dacht dat aan een zwam of een nest van een insect. Alien-eieren zijn het zeker niet en het is ook geen nest van een insect. Nee, alle gegevens bij elkaar opgeteld kom je op de zwam judasoor. Wat zo mooi is, is dat Sander het allereerste begin van de groei van zo’n judasoor-vruchtlichaam heeft vastgelegd. Dit is vrij zeldzaam. Veel mensen kennen judasoren wel, maar dan onder de naam die in veel wokrestaurants wordt gegeven aan deze zwam: boomchampignon. Maar dat is helemaal fout. Deze soort komt niet voor op bomen, maar op struiken en het is absoluut geen champignon. Wel is deze zwam erg lekker, dat dan weer wel.  

Boomklever bouwt
Herman Schellekens zag in natuurgebied Kampina een boomklever die aan het bouwen was.

 

Meetnet Vlinders laat nog steeds achteruitgang zien
Deze week valt bij alle tellers van Meetnet Vlinders het jaarverslag van 2017 in de bus. Net voor de start van het nieuwe telseizoen weten we hoe het tot en met vorig jaar met de vlinders gaat. En dat is nog steeds niet best. Van de 47 soorten waarvan we trends kunnen berekenen, gaan er 23 achteruit, elf vooruit en blijven dertien stabiel sinds 1992.

Dood hout leeft
Op de net verschenen Europese rode lijst van doodhoutkevers staan 93 soorten die bedreigd zijn. Het verlies aan zeer oude, dikke en holle bomen is daar een belangrijke oorzaak van. In Nederland wordt momenteel vrijwel geen onderzoek gedaan naar het wel en wee van deze omvangrijke groep van veelal gespecialiseerde insecten.

Natuurtip
Deze zondagmiddag kunnen natuurliefhebbers genieten van een twee uur durende Biesbosch-rondvaart. Deze duurt van drie tot vijf uur 's middags. De Biesbosch bestaat uit natte gebieden boordevol planten, dieren, polders, spaarbekkens en natuurlijk smalle kreken. Vanwege de geringe diepgang zijn de rondvaartboten speciaal gebouwd om door dit gebied vaartochten te maken. De comfortabele boten zijn verwarmd en uitgerust met toiletvoorziening, bar en geluidsinstallatie. Bovendien zijn onze schepen voorzien van panoramadekken waardoor je tot kilometers ver over de polderdijken kunt kijken. Tijdens de vaart kun je een drankje nemen vanaf de bar en vertelt de schipper het een en ander over het geen je onderweg te zien krijgt. Informatie: 0162-682609.

Meer over dit onderwerp:
frans kapteijns stuifmail vogels bloemen vlinders
Deel dit artikel: