Gedeputeerde doet oproep aan Kamerleden: 'Steun Brabants Q-koortscentrum'
'Steun een Brabantse kliniek waar patiënten die last hebben van de gevolgen van Q-koorts of corona terecht kunnen.' Dat is de oproep die gedeputeerde Saskia Boelema (D66) van Gezondheid dinsdag doet aan Tweede Kamerleden. Al jaren probeert de provincie een behandelcentrum van de grond te krijgen maar tot nu toe zonder steun van het Rijk. Terwijl die steun juist hard nodig is. "Duurzame financiering vormt het belangrijkste knelpunt."
Woensdag stemt de Tweede Kamer over een motie van de SP om op zoek te gaan naar die duurzame financiering. Naar die stemming zal in Den Bosch met spanning worden gekeken. "Alleen al het indienen van deze motie is een belangrijke erkenning voor problematiek die in Brabant bijzonder groot is", zegt Boelema in haar oproep.
Epicentrum van de uitbraak
Mensen in gebieden met slechte luchtkwaliteit, voornamelijk in het oosten van de provincie, kregen eerder en ernstigere klachten bij een besmetting met corona of Q-koorts, bleek eerder uit onderzoek. Veel patiënten met post-COVID of Q-koortsvermoeidheidssyndroom wonen in noordoost-Brabant, waar de luchtkwaliteit slecht is door de grote hoeveelheid vee die daar wordt gehouden. Het gebied geldt als epicentrum van de grootste uitbraak van Q-koorts, tussen 2007 en 2010.
In 2021 deed de provincie in opdracht van Provinciale Staten onderzoek naar hoe het beste nazorg kon worden geboden aan slachtoffers van uitbraken van Q-koorts en corona. Uit dat onderzoek bleek de meerwaarde van een expertisecentrum waar wetenschap, (na)zorg, informatievoorziening en ondersteuning samenkomen.
Lobbyen
Onder meer op aansporing van de Brabantse politiek, draagt de Tweede Kamer de regering in juni 2022 op om met ziekenhuizen in gesprek te gaan over het oprichten van een landelijk expertisecentrum. Tegelijkertijd lobbyt de provincie bij de minister met de uitkomsten van haar eigen verkenning in de hand.
De wens is dan al dat de kliniek in Brabant komt, in het epicentrum van de Q-koortsuitbraak. Die ambitie komt ook in het coalitieakkoord te staan als het nieuwe college in september 2023 aantreedt.
Universitaire ziekenhuizen
Ondertussen maakt het Rijk 27 miljoen euro vrij voor post-COVID-klinieken. Het ziekenhuis Bernhoven in Uden wil het eerste Nederlandse expertisecentrum voor long-COVID en vergelijkbare aandoeningen, zoals de gevolgen van Q-koorts, van de grond krijgen. Provinciale Staten dragen Boelema in april 2024 op er in Den Haag voor te pleiten dat Bernhoven geld krijgt om de kliniek op te richten.
Die lobby mislukt. Later in dat jaar blijkt het Rijk de voorkeur te geven aan universitaire ziekenhuizen. Die heeft Brabant niet en dus komt er geen kliniek in Bernhoven, tot grote teleurstelling.
De provincie en Bernhoven laten het daar niet bij zitten en zetten de lobby voort. De gedeputeerde wil onder meer samen met het ziekenhuis op zoek naar andere manieren om aan geld te komen.
Ver reizen
Een jaar later zegt Boelema zich nog altijd in te zetten voor een Brabantse Q-koortskliniek. De 27 miljoen euro is dan al volledig vergeven aan de universitaire ziekenhuizen.
Het steekt in Brabant dat patiënten lang moeten reizen om bij die ziekenhuizen te komen. Veel van hen zijn door hun toestand niet in staat die reis af te leggen. Ook is er geen samenwerking tussen de universitaire ziekenhuizen en Bernhoven.
In november vorig jaar maakt de provincie bekend serieus te overwegen zelf financieel bij te dragen aan een Brabants Q-koortscentrum. Kort daarop geven Provinciale Staten groen licht om twee ton beschikbaar te stellen. Met het geld moet een 'kwartiermaker' aan de slag met plannen voor zo'n centrum. Provinciale Staten willen dat ook het ministerie van Volksgezondheid, gemeenten, zorgverzekeraars en zorginstellingen gaan bijdragen aan het oprichten van het Q-koortscentrum.
'Laatste kans'
De ogen zijn nu gericht op de Tweede Kamer. Is de nieuwe coalitie van D66, VVD en CDA bereid om geld uit te trekken voor nóg een behandelcentrum, zeker terwijl deze partijen juist van plan zijn op de zorg te bezuinigen. "Dit is de laatste kans om een Brabantse kliniek voor elkaar te krijgen", zei Boelema in november. Zonder hulp van het Rijk lijkt die kans klein.
Waar stemt de Tweede Kamer woensdag over?
De SP wil dat Den Haag structureel geld vrijmaakt voor een Brabantse kliniek waar patiënten die kampen met de gevolgen van Q-koorts of corona geholpen kunnen worden. Daarnaast velt de Kamer een oordeel over een aantal andere voorstellen over Q-koorts.
- De SP wil dat de regering excuses maakt voor de Q-koortsuitbraak.
- De Partij voor de Dieren wil dat gezondheid voorrang krijgt bij nieuw beleid over de afstand tussen woningen en geitenhouderijen.
- De ChristenUnie doet een voorstel om geitenhouders die verder van de bebouwde kom en/of kwetsbare omwonenden willen verplaatsen te helpen.
- De BBB wil dat er meer onderzoek wordt gedaan naar de relatie tussen geitenhouderijen en gezondheidsklachten. De regering moet van de partij wachten met nieuw beleid tot dit onderzoek is afgerond.
