'Geheim akkoord over nieuwe atoombommen op vliegbasis Volkel'

HILVERSUM - Nederland is in april 2010 in het geheim akkoord gegaan met een nieuw Amerikaans kernwapen. De bom is bedoeld als opvolger van de huidige atoombommen op vliegbasis Volkel. De aanwezigheid van Amerikaanse kernwapens in Nederland kan hierdoor met tientallen jaren worden verlengd. Tweede Kamerleden noemen dat in strijd met de wens van de Kamer om de Amerikaanse nucleaire wapens te verwijderen.

Dat meldt het KRO-onderzoeksprogramma Brandpunt Reporter. Het programma besteedt donderdagavond aandacht aan de kernwapens op vliegbasis Volkel.

Joint Strike Fighter
De huidige generatie bommen nadert het einde van zijn levenscyclus. De Verenigde Staten willen het wapen daarom vervangen door een modernere versie.

Nederland stemt in met de explosieve kracht van de nieuwe bom en het gebruik van staartvinnen die het wapen preciezer moeten maken. Ook is er overeenstemming over het feit dat de Joint Strike Fighter F35 het atoomwapen moet kunnen dragen. De bom, zo is afgesproken, moet passen in de kluizen op Volkel waarin de kernwapens nu worden bewaard.

Deskundigen overtuigd
Het akkoord wordt beschreven in een rapport van de Amerikaanse Rekenkamer over de nieuwe atoombom. Nederland wordt niet bij naam genoemd. De Rekenkamer spreekt van 'bepaalde NAVO-bondgenoten'.

Maar deskundigen als Hans Kristensen van de Federation of American Scientists en militair historicus Christ Klep zijn overtuigd dat Nederland één van die bondgenoten is. Zij wijzen op het feit dat Nederland gastgebruiker is van Amerikaanse kernwapens. Ons land is één van de zes NAVO-lidstaten die met het nieuwe kernwapen moeten vliegen. Ook oud-minister van Defensie Bram Stemerdink kent in Brandpunt Reporter geen twijfel: “Omdat wij op dit moment beschikken over die bommen. Met Nederland wordt dus overleg gevoerd, ja zeker!”

In strijd met kamermoties
Het akkoord van de regering is volgens Kamerleden Raymond Knops van het CDA en Harry van Bommel van de SP strijdig met eerdere Kamermoties die het kabinet oproepen de Amerikaanse tactische kernwapens te verwijderen. Van Bommel: “De regering heeft verstoppertje gespeeld, heeft gedaan of die discussie open kon worden gevoerd, en dat blijkt dus niet het geval. Nederland heeft zich al tot zaken verplicht.” Het CDA wil opheldering van het kabinet over afspraken die het kabinet in 2010 zou hebben gemaakt over de plaatsing van een nieuw Amerikaans kernwapen in Volkel. Knops: “Dit is 180 graden anders dan de moties.”   

Amerikaanse defensieambtenaren noemen het krijgen van de Nederlandse steun 'een belangrijke prestatie'. In het voorjaar van 2010 werd Nederland geregeerd door het vierde kabinet Balkenende (CDA, PvdA en CU). De destijds verantwoordelijke ministers Verhagen (Buitenlandse Zaken) en Van Middelkoop (Defensie) willen geen van beiden reageren. Het ministerie van Buitenlandse Zaken laat weten dat het door ‘bondgenootschappelijke verplichtingen’ geen mededelingen kan doen over ‘de mogelijke rol van Nederland binnen de NAVO-kernwapentaak’. Het ministerie van Defensie wil ook donderdag niet reageren. "Over de eventuele aanwezigheid van kernwapens op Volkel doen wij geen mededelingen", aldus luchtmachtwoordvoerder Maarten Hilbrandie.

Heen en weer vliegen
Twee weken geleden meldde Brandpunt Reporter dat Nederland en de Verenigde Staten ruzie hebben over de atoombommen op vliegbasis Volkel. De bommen zouden waarschijnlijk een paar keer per jaar heen en weer worden gevlogen.

Het CDA heeft inmiddels schriftelijke vragen gesteld over het akkoord. De partij wil onder meer weten of het college op de hoogte was van de overeenkomst tussen de Amerikaanse en Nederlandse regeringen.

Ook landelijk gezien wil het CDA opheldering over afspraken die het kabinet in 2010 zou hebben gemaakt over de plaatsing van een nieuw Amerikaans kernwapen in Volkel. Tweede Kamerlid Raymond Knops heeft dat donderdag gezegd. Ook de rest van de Tweede Kamer wil een brief van het kabinet.

Deel dit artikel: