Philip Morris: invloedrijke tabaksfabrikant met veel ingangen
De lobby van tabaksfabrikant Philip Morris in Bergen op Zoom is invloedrijk en heeft soms succes. Dat valt op te maken uit een rapport van de Algemene Rekenkamer dat dinsdag is gepubliceerd. Het Bergse bedrijf wordt er niet in genoemd maar uit navraag blijkt dat het Philip Morris is. De tabaksfabrikant doet er niet moeilijk over en zegt dat er niks is gebeurd dat tegen de regels in gaat.
Zo speelde er enkele jaren geleden in Brussel, op Europees niveau, een kwestie over een voorgestelde minimumprijs voor sigaretten. Nederland stond daar eerst kritisch tegenover omdat het oneerlijke concurrentie zou betekenen en tegen de vrije markt in zou gaan. Er volgden negen gesprekken, eind 2008, begin 2009 tussen de Nederlandse onderhandelaars en Philip Morris.
Daarna was er opnieuw een gesprek, nu met de toenmalige staatssecretaris van financiën Jan Kees de Jager en vervolgens veranderde het Nederlandse standpunt. De Algemene Rekenkamer geeft daar geen oordeel over maar schrijft alleen dat de tabaksindustrie hier invloed heeft gehad.
BelangenPhilip Morris in Bergen op Zoom, dat onder meer Marlboro-sigaretten maakt, bevestigt de 'Brusselse' lobby maar zegt dat het niks te verbergen heeft. Het bedrijf vindt een minimumprijs een goed middel om stunten met sigaretten te voorkomen. Die mening werd toen voorgelegd aan in Brussel. Een woordvoerder van de fabrikant wijst er op dat bedrijven hun eigen belangen goed moeten behartigen en dat de politiek vervolgens een eigen verantwoordelijkheid heeft. Het bedrijf kwam pas ook al in het nieuws toen het een beroep deed op de Bergse gemeenteraad.
Het onderzoek van de Algemene Rekenkamer kwam er omdat onduidelijk was hoe politiek beleid over accijnzen tot stand komt. Het rapport geeft een beter inzicht in hoe invloedrijk en goed ingevoerd de takakslobby is, zoals blijkt uit een fragment uit de conclusies op pagina 13:
Er is in Brussel een actieve lobby van tabaksfabrikanten. De lobbyistenhebben toegang tot informatie over de posities van lidstaten en tot devertrouwelijke uitkomsten van lopende onderhandelingen. Deze gegevensworden gebruikt om de Nederlandse onderhandelingsinzet vancommentaar te voorzien en te beïnvloeden. De informatiepositie enbeïnvloedingsmogelijkheden van (delen van) de tabaksbranche isdaarmee feitelijk beter dan die van de Tweede Kamer, die geen inzichtheeft in posities van andere landen."
SigarettenIn het rapport staan de volgende passages op pagina 42. Naar nu blijkt is die niet met name genoemde tabaksfabrikant Philip Morris.
"Uit onze bestudering van de onderhandelingsdossiers is naar vorengekomen dat verschillende actoren invloed kunnen uitoefenen op deonderhandelingen. Een voorbeeld daarvan is de tabaksbranche tijdens deonderhandeling over de richtlijn tabaksaccijnzen. Tussen september 2008en april 2009 pleitte een tabaksfabrikant er minimaal negen keer bij deNederlandse onderhandelaars voor om een neutraal standpunt overminimumprijzen voor sigaretten in te nemen. Ook vond er in maart 2009een gesprek plaats tussen de staatssecretaris van Financiën en vertegenwoordigers van deze fabrikant."
"Nederland was aanvankelijk net als de Europese Commissie en dejuridische dienst van de Raad van de EU tegen minimumprijzen voorsigaretten, omdat dit tegen de interne marktregels ingaat en resulteert inconcurrentievervalsing doordat het duurdere sigaretten beschermt. Inmaart 2009 veranderde Nederland zijn standpunt van «sceptisch» naar«neutraal»."
"Uit ons onderzoek is verder gebleken dat de tabaksbranche toegang heefttot informatie over de posities van de verschillende lidstaten en devertrouwelijke uitkomsten van lopende onderhandelingen. De informatiepositieen beïnvloedingsmogelijkheden van (delen van) de tabaksbrancheis daarmee beter dan die van het Nederlandse parlement, omdat die geeninzicht heeft in posities van andere landen."