Pleidooi voor enorme herindeling: Brabant van 67 naar 6 gemeenten
Er zijn te veel gemeenten in Brabant. Onze provincie kan het best af met zes grote gemeenten. Nu zijn er nog 67 zelfstandige Brabantse dorpen en steden. Met dat pleidooi voor de opheffing van 9 van de 10 gemeenten en krachtenbundeling komt Arnoud Jan Bijsterveld, de Tilburgse hoogleraar Cultuur in Brabant. Brabant heeft een rumoerige geschiedenis rond herindelingen.
Bijsterveld denkt dat er zes sterke gemeenten te vormen zijn in onze provincie. De omliggende dorpen die nu nog zelfstandig zijn moeten dan ook opgaan in zes stedelijke regio's: Roosendaal/Bergen op Zoom, Breda/Oosterhout, Tilburg/Waalwijk, Den Bosch/Oss, Veghel/Uden, Eindhoven/Helmond.
Volgens Bijsterveld is samengaan in alle opzichten beter. Er wordt door gemeenten toch al steeds meer samengewerkt op allerlei gebieden. Bovendien kun je je in het Europa van nu als grote en sterke stedelijke regio veel prominenter profileren dan als dorp alleen.
Kortenberg 1312De Tilburgse hoogleraar kwam met zijn herindelingsvoorstel op een Belgische bijeenkomst waar ook de Europese president Van Rompuy in de zaal zat. In het plaatsje Kortenberg wordt herdacht dat daar donderdag, exact 700 jaar geleden een overeenkomst werd getekend: het Charter van Kortenberg. Dat document had grote invloed heeft gehad op de democratisering van Europa.
Het was een overeenkomst tussen Brabantse steden als Den Bosch en de Brabantse hertog waarin afspraken werden gemaakt over elkaars rechten en plichten. Beide profiteerden van de nieuwe machtsbalans die onstond tussen lage overheid en hoge overheid.
Eindhoven 1920 Brabant heeft een lange geschiedenis aan herindelingen achter de rug. Een eeuw geleden waren er drie keer zoveel Brabantse gemeenten als nu. Rond 1900 waren het er 184. Daarna werden allerlei kleine dorpen samengevoegd. De bekendste vooroorlogse herindeling was die van Eindhoven dat vanaf 1920 gevormd werd uit de dorpen Woensel, Strijp, Stratum, Tongelre en Gestel.
Na de oorlog Na de Tweede Wereldoorlog volgden diverse gemeentelijke herindelingen onder meer in het Land van Heusden en Altena. In 1950 waren er 143 gemeenten. In 1990 waren dat er nog 131. Daarna daalde het aantal erg snel.
De meest grootschalige fusie vond plaats in de jaren negentig. Op 1 januari 1997 ontstonden qua oppervlak de allergrootste gemeenten in het midden en westen van de provincie. Moerdijk (een fusie van 5 oude gemeenten) werd koploper met bijna 184 vierkante kilometer grondgebied (ter vergelijking: Eindhoven heeft 88 vierkante kilometer grondgebied). Na die herindelingsoperatie volgden er nog een paar fusies, waaronder Oss en Ravenstein. Later in 2011 kwam daar Lith nog eens bij.
SamenwerkingDat heeft er voor gezorgd dat er anno 2012 in totaal 67 Brabantse gemeenten zijn maar daar blijft het waarschijnlijk niet bij. Er zijn diverse gemeenten die nu al aangeven dat ze nadenken over vrijwillig fuseren. Ook allerlei vormen van samenwerking worden intensiever, op gebieden van veiligheid en sociale zekerheid maar ook bij de inning van belastingen. Zelfs waterschappen hebben zich daar al bij aangesloten.
Herindelingen zijn in het verleden vaak aanleiding geweest voor soms heftige protestacties van inwoners en ook bestuurders. Er waren her en der protestacties tot en met optochten aan toe. Tegenstanders vrezen dat met het opheffen van de zelfstandigheid ook de eigenheid' van dorp of stad verloren gaat.