De vergeten geschiedenis van landgoed Padmos en zijn illustere bewoners
Landgoed Padmos. Het is een onbekend landgoed aan de rand van Welberg, met bomen en weilanden. Maar in de venige polderbodem zitten fundamenten van enkele kasteelboerderijen die daar ooit floreerden. Eeuwenlang was dit een lustoord van de elite. Hier woonden mensen die omgingen met Erasmus en zelfs de president van de Verenigde Staten. Padmos was ook het toneel van een gruwelijk liefdesdrama, een moord en een brand.
Over die bewogen geschiedenis van Padmos en het naburige landgoed Ekelenberg is donderdag een boek verschenen. Han Leune is de auteur. Hij groeide op in Steenbergen. Leune was vroeger hoogleraar op de Erasmus Universiteit in Rotterdam.
Volgens Leune is Steenbergen vergroeid met het landgoed. Tientallen familienamen kwam hij tegen tijdens zijn onderzoek. Allemaal families die al eeuwen in de stad Steenbergen wonen en op het landgoed werkten. Als koetsier, tuinman, dienstmeid of knecht.
MiddeleeuwenHet landgoed Padmos is ergens in de middeleeuwen ontstaan, nog voor het naburige landgoed Ekelenberg. Het lag tussen wat nu de Moerstraatseweg is en de Boomdijk. Vroegere bewoner was onder andere in de 15e eeuw de geleerde Coelgheenens uit Bergen op Zoom die een goede vriend was van filosoof en humanist Erasmus.
In de 18e eeuw speelde er in de tuinen en gebouwen van Padmos een Rotterdams jongetje dat Pieter van Berckel heette. Zijn pa had het landgoed toen in bezit. Dat jongetje zou carriere maken in de politiek en zelfs de oceaan over steken. Daar werd hij de eerste gezant (ambassadeur) van Nederland in de Verenigde Staten, dat zich in 1776 als kolonie had losgemaakt van Engeland.
Verval en moordDelen van de kasteelboerderij van Padmos raakten in de loop der eeuwen in verval. In 1860 werd het hoofdgebouw van Padmos zelfs gesloopt. De zwarte bladzijde voor Padmos was oudejaarsavond 1916. De knecht vermoordde toen zijn baas in de boerderij van het landgoed. Naar later bleek omdat hij een relatie had met de vrouw des huizes. Zij was opdrachtgever en draaide de bak in. Hoe het met haar vier kinderen afliep is onbekend.
De landgoederen zijn tegenwoordig van Brabants Landschap en Staatsbosbeheer. Er loopt een wandelroute ('t Ommetje) door het gebied dat het 'Oudland' wordt genoemd. Het gebied is gespaard gebleven bij de ruilverkaveling van na de oorlog, die er op veel plekken voor zorgde dat oude landschapelementen vernietigd werden. Zo is er nog duidelijk een oprijlaan te zien. Een deel van het terrein is beschermd. Er liggen plannen om oude karakteristieken zoals de slotgracht weer terug te brengen, als herinnering aan de bewogen geschiedenis.
BoekHet boek 'De landgoederen Padmos en Ekelenberg' van emeritus hoogleraar prof. dr. Han Leune is donderdagavond aangeboden aan de Steenbergse wethouder Cor van Geel. Ook een van de nazaten van de voormalige bewoners -Gerard van Loon- kreeg een exemplaar. Hij bezit op het terrein nog het jachtrecht, dat heeft hij geerfd van zijn voorouders. Het boek is uitgegeven bij Gigaboek in Heerhugowaard.