Politie stopt met hulpmiddelen bij kinderverhoren
De politie stopt met het gebruik van hulpmiddelen bij kinderverhoren, zoals tekeningen en poppen. Alleen bij hoge uitzondering zal er nog naar een hulpmiddel gegrepen worden. De politie heeft dat besloten na onderzoek van rechtspsychologen en gedragspsychologen van de politieacademie, waaruit blijkt dat het gebruik van hulpmiddelen de fantasie van kinderen prikkelt. En dat zorgt voor onjuiste verklaringen.
Nu al is de politie gestopt met het gebruik van tekeningen van lichamen waar kinderen aanwijzen waar ze zijn aangeraakt. "De hulpmiddelen leveren fantasiegedrag op. Kinderen gaan ermee spelen", zegt Henry Otgaar, rechtspsycholoog van de Universiteit Maastricht. "De interviewers kunnen dat dan zien als misbruik of mishandeling, terwijl het kind met het pop aan het spelen is."
"Het tweede is dat jonge kinderen geen verband kunnen leggen tussen hun eigen lichaam en een getekend lichaam." Poppen worden ook niet meer gebruikt voor misbruikkwesties, maar alleen voor een lichaamspositie.
Verhoorstudio's"We proberen kinderen zelf te laten vertellen ", vertelt coördinator Ad Verhorevoort van de verhoorstudio in het politiebureau in Eindhoven. Het is één van de elf verhoorstudio's voor kinderen in Nederland. Vorig jaar werden er in Eindhoven bijna 300 kinderen ondervraagd.
"Ik heb verhoren in het verleden gedaan en gezien", zegt Verhorevoort, "waar tekeningen werden gebruikt, waar je achteraf van zegt: 'ik heb dat niet goed gedaan'. Het is risico is aanwezig dat een kind dingen gaan invullen en dat is een probleem met deze hulpmiddelen. Dus je moet zo min mogelijk hulpmiddelen gebruiken en zoveel mogelijk vanuit het kind laten komen. Het is ook niet zo dat in alle verhoren tekeningen op tafel kwamen te liggen. Ik denk dat nog niet eens in de helft van de gevallen een tekening werd gebruikt."
Volgens rechtspsycholoog Otgaar is de beste methode om kinderen met open vragen te bestoken. "Ze kunnen dan vrij vertellen, worden niet onder druk gezet en dat levert betrouwbare verklaringen op. De verklaringen zijn dan niet uitgebreid. Maar je hebt ze liever minder uitgebreid die waar zijn, dan een gedetailleerde verklaring waar veel fouten in zijn geslopen. Het kan dus ook zijn dat er fouten zijn gemaakt met die tekeningen, waardoor mensen onterecht vastzitten. Maar op welke schaal dat is gebeurd, kan ik niet inschatten."
Oorsprong en toekomstIn de jaren '80 werden hulpmiddelen in Nederland geïntroduceerd bij kinderverhoren, omdat het idee was dat hulpmiddelen de verklaringen van kinderen zouden verbeteren. "Twintig jaar later lag de focus op het scheppen van een band met het kind. Dus spelletjes doen en ondertussen vragen stellen. Later stelden deskundigen dat het helemaal niet nodig was, omdat kinderen best begrijpen waarom ze bij ons komen", zegt politieman Verhorevoort. "Nu is de Universiteit van Maastricht bezig met de politieacademie om te kijken of het werkt dat kinderen zelf tekeningen maken."