Bergen op Zoom wil gestolen kanonnen terug hebben van de Fransen
De gemeente Bergen op Zoom wil een stel kanonnen terug dat meer dan 250 jaar geleden is geroofd door de legers van de Franse koning. Het gaat om twee bronzen kanonnen. Ze zijn in 1747 meegenomen als oorlogsbuit. Een inwoner van de Franse stad Orleans zou ze in bezit hebben.
Eeuwenlang kraaide er geen haan naar, maar een Bergenaar spoorde de kanonnen op en samen met de gemeente is er nu een officieel verzoek de deur uit met de boodschap: geef ze terug want ze zijn van ons! Maar de vraag is of je, na al die eeuwen, in alle redelijkheid nog wel mag vragen of je je gestolen spullen terugkrijgt...
Wethouder Ton Linssen van Bergen op Zoom vindt van wel. Hij beroept zich op het Verdrag van Utrecht dat werd gesloten in 1713. Daarin zou staan dat je oorlogsbuit altijd moet teruggeven, hoe lang het ook al geleden is. Met die bepaling in de hand doet Bergen op Zoom nu een poging de kanonnen terug te krijgen.
OorlogDe bronzen kanonnen zijn geroofd tijdens een oorlog die woedde in het midden van de 18e eeuw: de Oostenrijkse Successie-Oorlog. Bergen op Zoom werd in 1747 doelwit van de Franse legers. De Scheldestad lag op de route naar het hart van de Republiek der Verenigde Nederlanden. Rondom de stad lagen vestingwerken van de beroemde stedenbouwer Menno van Coehoorn, maar ondanks zijn faam bleek Bergen kwetsbaar.
Een enorm Frans leger trok zich in de zomer samen rond Bergen. Bijna 30.000 militairen, onder leiding van generaal Von Löwenthal. Ze bombardeerden wekenlang de vestingstad, onder meer de Gertrudiskerk werd deels in puin geschoten. Een generaal van 86 jaar verdedigde Bergen maar het was uitzichtloos.
Duizenden dodenNa zo'n twee maanden beleg gaven de inwoners zich over en stroomden de Fransen de stad in, op zoek naar oorlogsbuit. Er werd geplunderd en delen van de stad werden in brand gestoken. De balans was schokkend: er vielen die zomer duizenden doden door de bloedige strijd en ook door ziekte. Daarmee was het ongetwijfeld de zwartste dag uit de geschiedenis van Bergen. De mentale schok was ook groot: nooit eerder was Bergen ingenomen, niet voor niets was de bijnaam van de stad 'de Maagd'.
De twee kanonnen waarom het nu gaat stonden ooit op Fort de Roovere, bij Halsteren. Daar lag een groot zandfort dat het noorden van de stad moest beschermen. Bergen wil ze graag terugplaatsen op de plek waar ze ooit stonden. Nog niet zo lang geleden is er al een kanon teruggezet. Dat kanon was in Zeeland beland. Deze twee kanonnen zouden te herkennen zijn aan het wapen van de stad dat er op staat.
OpgravingenDe gebeurtenissen van 1747 vormen een zwarte bladzijde in de geschiedenis van de stad. Vorig jaar was die periode nog in het nieuws. De Fransen maakten tijdens de veldtocht van 1747 een metersgrote en gedetailleerde maquette van Bergen die een schat aan informatie bevat over de gebouwen. Bij opgravingen komen er om de zoveel tijd nog steeds restanten boven de grond van de beschietingen. Het gaat dan om puin, maar ook kanonskogels.