James Cauty bouwt heilloze wereld bij Piet Hein Eek
Er is een ramp gebeurd, zoveel is duidelijk. Vrachtwagens liggen op hun zij. Alle ruiten zijn kapot. De buitenmuur van een huis is verdwenen. Voortuinen zijn bezaaid met meubels en papier. Het schaalmodel van de Britse kunstenaar James Cauty toont een verlaten, trieste wereld.
Wat voor ramp er plaats heeft gevonden, is onduidelijk. Het kan een burgeroorlog zijn of een enorme ontploffing bij een chemische fabriek. Cauty zwijgt erover. Maar de gevolgen zijn heel duidelijk. Alle burgers zijn verdwenen (op een klein rijtje journalisten na). Cauty's wereld wordt beheerst door politiemannen en brandweermannen, voor het overgrote deel in die typisch Engelse knalgele jassen.
Burger KingVeel doen ze trouwens niet, al die agenten. Ze hebben de situatie onder controle maar er is nog niet besloten hoe het verder moet. Ze hangen bij de Burger King of kijken aan de rand van het schaalmodel voorzichtig in de peilloze afgrond.
We hopen allemaal dat de toekomst steeds beter wordt en dat we uiteindelijk in een utopie eindigen, in een ideale werld. Het tegenovergestelde, de distopie, is een geliefd onderwerp in de kunst. Wat gebeurt er als de samenleving niet vooruitgaat maar achteruit; als gewapende benden elkaar straks bestrijden op de puinhopen van de beschaving. Er zijn boeken over ( On the Beach van Nevil Shute), films en nu dus het gigantische schaalmodel dat James Cauty bouwde voor een tentoonstelling in de werkplaats van designer Piet Hein Eek op Strijp in Eindhoven.
Miljoen pondCauty is muzikant en beeldend kunstenaar. In Engeland verwierf hij faam door een performance waarbij hij een miljoen pond verbrandde. Hij werkt al langer met schaalmodellen. Zo maakt Cauty al lang kleine diorama's (landschapjes op schaal) in jampotten. Ook daarbij heeft hij een voorkeur voor politiemannen en verontrustende scenes. Zo toont een diorama een man bij een galg terwijl een groep kinderen toekijkt.
Wat het formaat betreft is het model dat hij nu bouwt in de expositieruimte van Piet Hein Eek van een totaal andere orde. Het is 136 vierkante meter en er staan ruim 1500 politiemannetjes in opgesteld. Het gaat vergezeld van geluidseffecten (de politieradio) en boven de tafel zweeft een lamp die een zoekende lichtbundel over het model laat glijden.
Een snapshot, noemt Cauty het zelf, een moment bevroren in de tijd. Wie eenmaal uitgekeken is op de technische kant van het werk schakelt over op de inhoud: wat is er nu eigenlijk gebeurd? En vooral: hoe moet het nu verder?