Afslag Eindhoven maakt voorstelling over oorlog samen met Nederlandse veteranen

EINDHOVEN - Mistflarden hangen tussen zwarte boomstronken. Op de grond donkere vodden. Wie door z'n wimpers kijkt, denkt meteen aan de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog. Het is het decor dat Afslag Eindhoven heeft opgebouwd voor de voorstelling 'Reis naar het einde van de nacht'.
Die hele duistere wereld is opgebouwd op de derde verdieping van het gebouw waar ontwerper Piet Hein Eek zijn kantoren en zijn werkplaats heeft. Vroeger was dit een fabriek. De grote ramen, de betonnen balken en de stenen op de vloer doen er nog steeds aan denken.

Celine
'Reis naar het einde van de nacht' is een dik boek van de Franse schrijver Céline. In de eerste hoofdstukken beschrijft hij de belevenissen van een soldaat in de eerste wereldoorlog. Die hoofdstukken zijn de basis voor deze voorstelling. Acteur Rogier Schippers voegt er wel aan toe dat het niet alleen over die ene oorlog gaat. De voorstelling gaat over de mens die in de oorlog terecht komt en die daardoor wordt aangetast.

Het idee ontstond bij regisseur Yvonne Beukering tijdens de debatten over de kortingen op kunst en cultuur. "Mensen noemden het rampzalig", zegt ze. "Toen dacht ik, ik wil eens iets maken over een échte ramp. Over een situatie waarin de mens echt weer op zichzelf wordt teruggeworpen."

Veteranen
Beukering deed haar research. Ze zocht contact met Nederlandse veteranen, militairen die de ellende van de oorlog aan den lijve hebben ondervonden. Die samenwerking leidde ook tot een tentoonstelling die wat Afslag Eindhoven betreft bij de theatervoorstelling hoort.

"Mensen raken hun ziel kwijt in de oorlog", constateerde  Beukering na de gesprekken met de veteranen. "Ze raken hun menselijkheid kwijt en lopen zo de kans dat ze dingen gaan doen waar ze later spijt van hebben."

Libanon
"Het is zwaar", zegt veteraan Eric Schoonen, ooit korporaal bij Unifil in Libanon. "Je bent jong, net onder moeders rokken vandaan en opeens kom je op een plek waar je moet optreden en waar je ingrijpende beslissingen moet nemen."

De hoofdpersoon in de voorstelling wordt gespeeld door twee acteurs. De ene speelt de jongeman die de oorlog nog ziet als een spannend jongensboek, de ander is de door de wol geverfde veteraan die terugblikt. Hun monologen worden live ondersteund door muziek van Woody Veneman.

Festivals
Over een week is de premiere van 'Reis naar het eind van de nacht'. De voorstelling is gebouwd voor de hal van Piet Hein Eek en kan dus moeilijk reizen. Maar Afslag Eindhoven is al met een aantal festivals in gesprek om meer speelplekken te vinden voor 'Reis naar het eind van de nacht'.