Herdenking van ontruiming Kamp Vught zeventig jaar later: stille tocht en kranslegging

VUGHT - Vrijdag is het precies zeventig jaar geleden dat Kamp Vught door de Duitsers overhaast werd ontruimd. Dat werd vrijdag in Vught uitgebreid herdacht.
Nationaal Monument Kamp Vught herdacht vrijdag de ontruiming van het concentratiekamp Vught, zeventig jaar geleden. Uit vrees voor de oprukkende geallieerden werden op 5 en 6 september 1944 in allerijl duizenden gevangen in veewagons gejaagd en per trein naar Duitsland afgevoerd.

Verzetsmensen
De mannen kwamen terecht in kamp Sachsenhausen, de vrouwen in kamp Ravensbrück. In een lange, strenge winter overleden veel gevangenen alsnog.

In Kamp Vught zaten tussen 1943 en 1944 in totaal 31.000 Joden, zigeuners, verzetsmensen en anderen gevangen. Vught werd in oktober 1944 bevrijd.

De herdenking vrijdag begon met een stille tocht vanaf het museum van Kamp Vught naar het monument voor 329 geëxecuteerde verzetsmannen op de voormalige fusillade-plaats.



Kranslegging
Er werd een krans gelegd door Evert de Koning, nazaat van een boerenfamilie in Heeze die zwaar werd getroffen door de oorlog. Vijf ooms van de in 1947 geboren Evert de Koning werden door de Duitsers gevangen genomen en gefusilleerd.

De vader van Evert overleefde en legde in 1947 een krans bij de onthulling van het monument op de fusillade-plaats in Vught.

Kanongebulder
Gevangenen in Kamp Vught hoorden zeventig jaar geleden aan de ene kant het kanongebulder van de Geallieerden, het geluid van de vrijheid. Aan de andere kant hoorden ze het knallen van Duitse geweren, omdat dagelijks een toenemend aantal verzetsmensen werd doodgeschoten.

Gisela Wieberdink (92) uit Eindhoven zat ook gevangen in Kamp Vught in die dagen. "Ik geloof dat we dachten dat Duitsers zouden vertrekken en dat we dan vrij zouden zijn, maar daar was geen sprake van." Met veel anderen werd zij in een treinwagon, een veewagen, gepropt.

Hongerige winter
Op 'Dolle Dinsdag' 5 september 1944, toen iedereen dacht dat de bevrijding ophanden was, werden zij getransporteerd naar het beruchte kamp Ravensbrück. Daar beleefden ze een koude, hongerige winter die velen van hen niet zouden overleven.

Gisela Wieberdink zat in het verzet. Ze bracht Joodse kinderen naar onderduikadressen en liep tegen de lamp. Tanja Klaver uit Alphen aan de Rijn zat als kind in Kamp Vught. Haar vader was ondergedoken en daarom werd het hele gezin in gijzeling genomen.

Zachtgekookt ei
Ze leefde vier maanden in Kamp Vught, tot die dolle dinsdag 5 september. Zij werd met haar moeder en twee broertjes wel vrijgelaten. "Ik weet hoe er opeens een wagen van het Rode Kruis kwam die ons naar een klooster in Vught bracht."

De nonnen daar vroegen aan 'Tanneke' waar ze na vier maanden kamp het meeste zin in had. Ze koos voor een zachtgekookt ei. "Zo'n lekker ei heb ik mijn hele leven niet meer gegeten," vertelt de nu 80-jarige Tanja Klaver.