JSF's bulderen harder dan F16's... maar ze zijn ook sneller weg

ROSAMUND (VS) - De eerste twee Nederlandse JSF's komen maandag op eigen kracht overgevlogen vanuit de VS. Op en rond Leeuwarden en Volkel maken de toestellen 'belevingsvluchten', waarbij omwonenden zelf kunnen ervaren hoeveel lawaai ze maken. Omroep Brabant reisde de JSF's tegemoet in de VS. Onze conclusie: de nieuwe straaljagers maken beduidend meer geluid, maar door hun grotere motorvermogen zijn ze ook sneller weg.
De 37 Joint Strike Fighters (officieel F-35 Lighting 2) die Nederland aanschaft, worden in 2019 gestationeerd op vliegbasis Leeuwarden en in 2022 ook op Volkel. De aankomst van eerste twee toestellen is maandag live te volgen via het het Youtube-kanaal van de luchtmacht.

Microfoons
Rond de bases in Volkel en Leeuwarden komen microfoons die het lawaai van de JSF gaan meten. Ze houden in de gaten of het geluid van de vliegtuigen binnen de afgesproken norm blijft. Ook in een aantal woonwijken komen er microfoons te hangen die geluidspieken registreren.

Veel omwonenden zijn bang dat dit type straaljager veel meer herrie maakt. Volgens de Koninklijke Luchtmacht produceert de nieuwe straaljager inderdaad meer decibellen, maar is het anders dan bij de F-16's.

Proef op de som
Dat het geluid anders is dan bij de F-16 blijkt bij de tv-opnamen op Edwards Airforce Base in Amerika, vooral als één van de JSF's met bulderende naverbrander opstijgt. Veel herrie, maar het toestel is ook aanzienlijk sneller vertrokken dan een F-16. Volgens Sidney Plankman, hoofd communicatie van de luchtmacht, is het niet de bedoeling dat de F-35's in Nederland met naverbrander vertrekken.

Een tweede JSF vertrekt vanaf Edwards, zonder naverbrander, minder herrie. Daarbij is het toestel aanzienlijk langer bezig om van de grond te komen en duurt het langer voordat het gebulder wegebt. Een vergelijking met een F-16 is lastig te maken. Waarschijnlijk produceert de JSF ook nu meer decibellen, maar de toon is lager.

Banen
De ontwikkeling en productie van de Joint Strike Fighter is deels ook een Brabants verhaal. Zo wordt alle elektrische bekabeling van de toestellen gemaakt bij Fokker Elmo in Woensdrecht en komen de landingsgestellen uit Helmond.

Volgens Fokker is de ontwikkeling van de JSF goed voor 2200 banen in Nederland. Het onderhoud aan de nieuwe straaljagers zal voor een belangrijk deel plaatsvinden in West-Brabant - ook voor andere Europese landen - en levert komende decennia naar schatting werk voor 3500 mensen.