Fort Isabella na verdedigingswerk en militaire kazerne straks mini-maatschappij

VUGHT - Eeuwen geleden, begin zeventiende eeuw, diende Fort Isabella voor de verdediging van Den Bosch. Veel later, begin vorige eeuw, verrees op hetzelfde terrein in Vught een militaire kazerne. Toen de militairen vertrokken kwamen er asielzoekers. Maar ook dat is inmiddels weer verleden tijd. De nieuwe bestemming: een mini-samenleving. Op het terrein kunnen straks ouderen wonen en zorg ontvangen. Maar ook is er plek voor werk en vertier. Het is een voorbeeld van militair cultureel erfgoed dat een tweede leven krijgt.
Tientallen gasten uit verschillende Europese landen wandelen dinsdag over het voormalig militaire terrein in Vught. Onder hen afgevaardigden van gemeenten en universiteiten, maar ook architecten of eigenaren van forten. Eén ding hebben ze met elkaar gemeen; ze vinden het belangrijk dat militair erfgoed behouden blijft. Veel van hen zijn beroepsmatig bezig met forten, waterlinies of andere plekken met een militaire geschiedenis.

De Europeanen zijn een paar dagen te gast in Den Bosch. En wel omdat daar eerder deze week de European Federation of Fortified Sites werd opgericht. Martin Nooijens van de gemeente Den Bosch: "Hier op Fort Isabella laten we zien hoe je militair erfgoed kunt bewaren, door er een nieuwe bestemming aan te geven. Daar wisselen we als kervers netwerk dan kennis over uit. Maar we kunnen ook praten over hele andere dingen, zoals restauratietechnieken."

Vaatchirug en buurman hebben een missie
En dus wandelen de gasten door de gietijzeren toegangspoort, langs kanonnen en voorbij oude barakken. Hun gids is Olivier Koning. Vaatchirurg en één van de eigenaren van Fort Isabella. Met zijn vroegere buurman Tjeerd Saatrube had Koning het over de toekomst van de zorg. Gesprekken in de achtertuin, onder het genot van een drankje. Daar ontstonden visioenen van een kleine samenleving. Eentje waar ouderen en mensen met een verstandelijke beperking op een bijzondere plek in mooie appartenten wonen, waar ze zorg aan huis kunnen krijgen, waar andere mensen werken op kantoren of in de horeca en waar plekken zijn om te ontspannen. Een trekpleister ook voor toeristen.

Mooi en indrukwekkend
En die mini-samenleving komt er ook, op het terrein van Fort Isabella, binnen nu en enkele jaren. Koning en Saatrube kochten dat terrein en verwezenlijken er hun visioenen. Nu al wonen er studenten en zijn er ateliers, bedrijfjes en horecagelegenheden. Een dierenkliniek met chirurgen voor katten en honden is in aanbouw. De buitenlandse gasten zijn enthousiast: "Beautiful initiative!" En een Nederlandse dame die in Frankrijk woont en werkt: "Zorgfuncties heb ik in Franse forten nog niet veel gezien. Een indrukwekkend project!"

Olivier Koning: "Vroeger gingen mensen gewoon naar een bejaardentehuis. Maar nu willen ze zelf bepalen waar en hoe ze oud worden." En dat kan straks dus op militair erfgoed.