Wat kun je doen tegen buxusmotten? Boswachter Frans Kapteijns geeft 5 tips in Stuifmail

6 mei 2018 om 10:57
Een aangevreten buxushaag. (Foto: Kitty Zengers)
Een aangevreten buxushaag. (Foto: Kitty Zengers)
Boswachter Frans Kapteijns deelt wekelijks zijn kennis van de natuur op de radio. Luisteraars kunnen vragen insturen via [email protected] Vandaag besteedt Frans aandacht aan de buxusmot, het begin van een wespennest, een libel, akkerpaardenstaart en een vuurwants.
Profielfoto van de Bekker Peter
Geschreven door
de Bekker Peter

Buxusmot
De buxushagen van Kitty Zengers, Hans Kleij, Fons de Kok en Anna-Marie zijn aangetast door de buxusmot. Dit kun je hier tegen doen:

  • Bespuit de stukken buxus met daarin de motten en rupsen met een biologisch bestrijdingsmiddel of groene zeep. Gebruik geen chemische middelen, want dan dood je ook andere dieren die in de haag leven. 
  • Knip op plekken waar veel buxusmotten zitten, de struik een beetje kaal. Dan kan de koolmees goed bij de rupsen. De koolmees vindt de motten en rupsen een lekker maaltje, dus die eet ze graag op. Ook pimpelmezen, mussen en merels schijnen de rupsen ontdekt te hebben. Mocht je ganzen hebben, dan moet je die zeker bij de buxushagen zetten, want die vinden de rupsen ook heerlijk. Er zwerft een filmpje rond op Facebook wat dit bewijst. 
  • En ook naaktslakken lusten de buxus-etende monstertjes maar al te graag. Haal de naaktslakken op andere plekken in je tuin weg. Zet ze vervolgens bij je haag weer neer.
  • Maar de beste tip is om de buxusmotten er ouderwets met de hand uit te plukken. Een voor een. En dan moet je ze natuurlijk niet op de grond laten vallen, maar aan de vogels, spinnen, naakt- of huisjesslakken voeren. Mocht die laatste twee ergens in je tuin vinden, dan meteen in je buxushaag zetten! Gooi de motten niet zomaar in de groene kliko, want ze kruipen onder het deksel de kliko weer uit. 
  • Controleer je buxushagen elke dag. 

Daarnaast kun je kijken op de website van biocontrole.nl en op de website van Velt.be


Begin wespennest
Op de foto die ik kreeg van Ed van Puijenbroek zie je tegen het plafond een bolletje met aan de onderkant een gaatje. Ed vraagt zich af wat dit is. Hij ziet daar aan het plafond het begin van een wespennest. De wespenkoningin schraapt met haar kaken hout van onbewerkt hout en maakt daar een papje van.


Van dit soort van papier-maché maakt zij een beginnend nest. In dit bolletje maakt ze van dat zelfde materiaal ook cellen, waarin ze haar eerste eitjes legt. De eerste werksters, die daar weer uitkomen, gaan haar helpen en uiteindelijk wordt het een hele bol ofwel een nest. In zo’n bol kunnen toch wel snel tot zevenduizend wespen zitten. Als het nest op een lastige plek hangt - dus waar veel mensen komen - moet je het zeer snel (laten) weghalen.


Uitsluiping libel
'Buuf' Adeline Besselink zag een hele grote libel in haar tuin rondvliegen. Ze vroeg zich af of de libellentijd weer begonnen is. Het klopt dat de libellentijd weer gestart is, zie ook vorige Stuifmail, nummer 786. Meestal is dit begin mei. Ik heb vrijdag zelf een uitsluiping gezien. Bij een uitsluiping komt de volwassen libel - de nymf -uit het larvehuis gekropen, nadat ze een hele tijd in het water heeft geleefd. Dit kan soms twee tot vier jaar zijn. 

Libellen hebben een onvolledige gedaanteverwisseling. Uit een ei komt een diertje gekropen dat we een larve noemen, maar die lijkt al heel erg veel op een libel. Op het moment dat ze volwassen wordt, komt zo’n nymf uit het water gekropen. Het houdt zich daar vast met haar poten aan een rechtopstaande stengel en dan barst achter de kop de huid open. Daar komt dan een volwassen libel uit tevoorschijn. Het enige dat ze dan nog moet doen, is de vleugels oppompen. Dan pas kan ze gaan vliegen. Op de foto die ik heb bijgevoegd, zijn de vleugels nog opgevouwen en zie je ook het huidje waaruit ze gekropen is.


Akkerpaardenstaart
Het lastige is dat er twee planten van de paardenstaartenfamilie aangeduid worden als heermoes: de akkerpaardenstaart en de lidrus, ofwel de equisetum palustre. De akkerpaardenstaart is niet giftig voor paarden. Sterker nog, dit wordt veel toegepast bij fytotherapie met geneeskrachtige kruiden en in voeding voor mens en dier. Die moet je dus niet bestrijden. 


De lidrus, oftewel de equisetum palustre - let op de zwarte punt - is wel giftig en die moeten paarden dus mijden. Dat doen paarden in principe ook, want ze herkennen een giftige plant en eten die niet op. Een probleem ontstaat als mensen niet goed opletten bij het hooien en deze plant in het hooi terechtkomt. Ga dus niet meteen alle paardenstaarten vernietigen, maar kijk eerst welke de goede is en welke de slechte


Vuurwants
In het midden van de foto van Mies Matheeuwsen zie je een roodgekleurd insect met twee zwarte punten en ook nog wat zwarte vlekken die samen op een Afrikaans masker lijken. Mies dacht aan een soort kever, maar dat is het niet. Het is een insectensoort uit de familie van de wantsen. Vaak kun je ze herkennen aan een driehoekig deel direct achter de kop. 

In dit geval hebben we te maken met een vuurwants. Vuurwantsen zijn het meest te vinden in de buurt van lindebomen. Ze eten graag omlaag gevallen zaden, maar ook de bladeren vinden ze lekker. In het algemeen zuigen vuurwantsen plantensappen op. Bij een tekort daaraan of ter afwisseling zuigen ze ook dode insecten leeg. Vuurwantsen gaan ook gezamenlijk op pad en jagen dan op levende insecten waarbij soortgenoten ook niet ontzien worden. Maar dit alleen bij een tekort aan plantensappen.

Wezel
Vorige week zondag constateerde Renier Bekkers dat hij in Westerhoven bezoek had van een wezel. "Hij is zeker niet bang."

Wachten op privacy instellingen...


Kappen met kappen
Planten en bomen knallen de lucht in. Iedereen is lustig aan het snoeien en kappen: in tuinen én in gemeentelijke plantsoenen. Dit lijkt logisch, maar het is toch niet zo’n goed idee in deze tijd van het jaar, want het verstoort vogelnesten. Als je getuige bent van nestverstoring  - een overtreding van de Wet Natuurbescherming - kun je een paar dingen doen:

  • Probeer in eerste instantie het gesprek aan te gaan. Leg uit dat dit vogels verstoort, onwettig is en dat je in het uiterste geval aangifte kan doen.
  • Als de gemeente opdrachtgever is, bel dan de gemeente. Schakel hierbij eventueel de hulp in van een Vogelwerkgroep.
  • Mag dit alles niet baten, meld het dan bij de provincie of doe inderdaad aangifte bij de politie.

Minister stuurt rapport insectensterfte naar Tweede Kamer
De insectensterfte in Duitse natuurgebieden was vorig najaar veel in het nieuws. In opdracht van minister Carola Schouten is er nu een rapport verschenen. Daarin worden de Duitse uitkomsten vergeleken met de Nederlandse situatie. Er wordt stilgestaan bij de trends bij Nederlandse insecten en de mogelijke oorzaken. Vlinder- en libellenmeetnetten vormen een belangrijke bron voor dit rapport.

In de rapportage worden vier onderzoeksvoorstellen geformuleerd die nodig zijn voor een integrale aanpak van de problemen:

  • Het opstellen van herstelstrategieën op basis van de meest recente inzichten en deze via concrete pilots in verschillende gebieden testen.
  • Het opzetten van een monitoringsprogramma voor belangrijke insectengroepen in het agrarisch gebied.
  • Kennis genereren over de samenstelling van insectengemeenschappen om beter te kunnen begrijpen wat de trends van de geïnventariseerde soorten betekenen op het niveau van de insectengemeenschappen als geheel.
  • Verkennen in hoeverre informatie van bestaande datasets gebruikt kan worden om meer inzicht te krijgen in de samenhang tussen de trends bij insecten en veranderingen in het landgebruik.

Natuurtip
Deze week verscheen de eerste Brabantse wandelgids waaraan Visit Brabant heeft meegewerkt: 'Wandelen in het hart van Brabant'. Omdat ik zelf wat teksten heb nagekeken, mocht ik bij deze presentatie aanwezig zijn. Het is een hele mooie gids geworden waarin dertien stevige wandeltochten staan met handige topografische kaartjes. Opgesierd met veel leuke verhalen en mooie foto’s.

De gids is verkrijgbaar bij veel Brabantse boekwinkels en de uitgeverij

App ons!
Heb je een foutje gezien of een opmerking over dit artikel? Neem dan contact met ons op.

Wachten op privacy instellingen...