Stuifmail zondag 6 januari: gegroefde lapsnuitkever, een gewonde braam, eekhoorn(huisje) en wolf

OISTERWIJK - Boswachter Frans Kapteijns deelt wekelijks zijn kennis van de natuur op de radio. Luisteraars kunnen vragen insturen via stuifmail@omroepbrabant.nl. Vandaag besteedt Frans aandacht aan de gegroefde lapsnuitkever, een gewone braam, eekhoorn en de wolf.

Gewone braam
Op de foto is een mooie witte bloem met kroonbladeren te zien. Daarnaast zie je een wirwar van stengels en bij nadere bestudering zie je op sommige stengels doorns zitten. We hebben hier te maken met een bramensoort. Het is om te determineren een heel ingewikkelde soort. Sowieso zijn er meer dan zeshonderd soorten bramen, die ontstaan zijn door hybridisatie (plant ontstaan door twee verschillende type braam), apomixie (ongeslachtelijke voortplanting) en polyploïdie (kortweg verschil in chromosomen). 

Kortom: de meeste bramensoorten zijn min of meer ingewikkelde kruisingsproducten tussen verschillende soorten. Daarnaast zijn er ook nog braamsoorten, die gekruist zijn met framboos. Zeg dus nooit zomaar braam tegen een braam. Toch denk ik dat we hier te maken hebben met de gewone braam. Deze inheemse plant komt in heel Nederland voor en dan vooral in de bosranden. De gewone braam is een struik of heester die 2 tot 6 meter hoog en elk jaar nieuwe stengels vormt. Enkel de tweejarige stengels dragen vrucht, maar die sterven daarna af.

 

Witte bloem van braam (Foto:Joke)

 

 

Gegroefde lapsnuitkever
Volgens hovenier Van Son wordt - na de buxusmot - de taxuskever de volgende plaag in de tuin.  En hij heeft gelijk. De taxuskever, ofwel de gegroefde lapsnuitkever,  is een plaag voor de mooie boomsoort taxus. Deze gegroefde lapsnuitkever behoort tot de grote kevergroep waarvan er alleen al wereldwijd meer dan 60.000 soorten snuitkevers zijn. De meeste volwassen kevers leven van bladeren en de larven voeden zich met wortels van allerlei gewassen. In ons land kennen we ongeveer 600 soorten snuitkevers waarvan de gegroefde lapsnuitkever er een van is. Deze snuitkever komt van oorsprong voor in ons land en is dus geen invasieve soort. Daarnaast is de taxus een van de drie naaldbomen, naast grove den en jeneverbes, die van oudsher ook in ons land voorkomt. Kortom; die twee zijn aan elkaar gewaagd en dus heeft ook deze gegroefde lapsnuitkever natuurlijke vijanden.

 

Gegroefde lapsnuitkever (foto: internet)



Eekhoornhuisje  
Tiny Swinkels stuurde een mooie foto van een eekhoornhuisje, maar ze zag daar een vogel invliegen. Ze vraagt zich af waarom er geen eekhoorns op dat huisje afkomen. Eekhoorns zijn zeker niet bang van vogels. Sterker nog als daar een vogel in zou gaan zitten, dan staat die vogel meteen op het menu van de eekhoorn. Eekhoorns zijn in de mensenogen de meest liefdevolle dieren, maar in de werkelijke wereld de grootste rovers in de vogelwereld. Het kan zijn dat de eekhoorns nestgelegenheid genoeg hebben of dat het leefgebied niet geschikt is voor eekhoorns.  Maar misschien gaan de eekhoorns zich nog nestelen  in dat mooi huisje!

 

Eekhoornhuisje (FotoL Tiny Swinkels)



Eekhoorn
De Buuf ziet al enige tijd geen eekhoorns meer en vraagt zich af of ze in winterslaap zijn gegaan of niet. Ook wil ze weten of eekhoorns tijdens de winterslaap tussentijds eten gaan zoeken.  Eekhoorns gaan niet in in winterslaap, maar het kan zijn dat ze in de winter bij grote koude wel een langere tijd in een nest gaan slapen. Eekhoorns leggen overigens wel een voedselvoorraad aan voor de periodes dat er van nature weinig voedsel is. Ook in onze tuin zijn er beduidend minder eekhoorns. Mogelijk is de reden dat ze verongelukt zijn of slachtoffer van kat, hond of een auto. Ben dus benieuwd of we in het voorjaar weer jonge eekhoorns zie rond dartelen.

 

 


De wolf (AVRO TROS)
We zien het steeds vaker voorbij komen in het nieuws, de wolf leeft tegenwoordig weer in Nederland! Deze korte impressie is gemaakt door Luc Enting van Enting Films. 

 

 

 

Vlinders
We hebben er net de jaarwisseling opzitten en we associëren vlinders toch vooral met warmte, zon en zomer, maar ook de afgelopen dagen worden er diverse vlinders gemeld op Waarneming.nl en Telmee. De zwartvlekwinteruil is daar een van.

 

Recept om nachtvlinders te lokken
Neem een pot stroop of appelstroop en, alsof dat van zichzelf niet al zoet genoeg is, daarbij doe je ook nog eens flink wat suiker (een kilo suiker op twee kilo appelstroop). Verwarm dat samen met de inhoud van een pot appelmoes en laat daarin de suiker oplossen. Niet laten koken, maar als de suiker is opgelost kan het vuur uit en kan het mengsel afkoelen. 

Tussentijds kun je een lekkere trappistenbier drinken, maar wel een waar de droesem nog in zit. Die droesem namelijk voeg je toe als het mengsel weer op lichaamstemperatuur is gekomen. Dat zorgt ervoor dat het goed gaat gisten en dat maakt dat de geur zich goed verspreidt. Je smeert dit mengsel in plekjes van zo’n tien tot twintig centimeter groot op bomen. Dat doe je rond zonsondergang en een uurtje later kun je er nachtvlinders op aantreffen. Razend spannend! Probeer het maar eens. 

 

10 goede voornemens om vogels te helpen

(bron: Vogelbescherming Nederland)

Vogels doen niet aan goede voornemens. Hartje winter is het overleven geblazen. Hoezo aan de lijn doen? Elke gram telt. Hoe meer vetbollen, zaden en maden, hoe beter. Goede voornemens bij mensen kunnen wel heel nuttig zijn voor vogels. Ga vogels voeren in de tuin, koop voortaan weidevogelvriendelijke melk of maak een vogelvriendelijke tuin. Tien tips voor goede vogelvoornemens.

De voornemens: 

• Voer de vogels - De meest directe hulp die je vogels in de winter kunt bieden is vogels voeren in uw tuin of op uw balkon. Van een vetbol tot zaden, van kruimels brood tot vogelpindakaas. Zeker bij koud weer zullen de vogels je dankbaar zijn. Bijkomend voordeel: u kunt prachtig genieten van de vele extra vogels die uw tuin zullen bezoeken en van dichtbij te zien zijn.

• Koop de juiste melk - Gewone supermarktmelk is vrijwel altijd funest voor weidevogels. Het wordt geproduceerd op boerderijen waar voor vogels nauwelijks meer ruimte is. Het is de belangrijkste reden waarom weidevogels als de grutto dreigen te verdwijnen uit Nederland. Koop daarom weidevogelvriendelijke melk. Deze melk is ook gewoon in supermarkten te koop en wordt geproduceerd door boeren die vogels wel genoeg ruimte geven op hun boerderij.

• Maak uw tuin vogelvriendelijk - Plant besdragende struiken, borders met bloemen en zorg voor struiken met dekking. Plant heggen in plaats van schuttingen of laat de schuttingen begroeien met klimplanten. Een vogelvriendelijke tuin verbetert het gemoed van mens en vogel!

• Doe de kat een belletje om - Katten zijn echte rovers en jaarlijks grijpen ze honderdduizenden vogels. Dat is nou eenmaal hun instinct. Doe de kat daarom een belletje om en vogels worden zo op tijd gewaarschuwd. Nog beter: hou de kat binnen tijdens het broedseizoen.

• Hang een nestkast op - Heel veel vogels (bijvoorbeeld koolmezen en pimpelmezen) broeden in boomholtes of nestkasten. Deze vogels helpt u dus enorm met een nestkast in de tuin. Bovendien kunnen vogels er in koude winternachten behaaglijk overnachten.

• Stenen eruit, groen erin - Een tuin met veel stenen is voor vogels een soort woestijn. Niks te halen, nergens te schuilen, niks te eten. Vervang de stenen door groen en het aantal vogels in uw tuin neemt zienderogen toe. Bovendien kan de tuin veel meer water bergen tijdens overvloedige regenval.

• Plaats een insectenhotel - Het gaat slecht met de insecten. Dat betekent niet alleen minder fraaie vlinders in uw tuin, maar voor vogels ook veel minder voedsel. Want zeker als ze broeden, zijn vogels vaak afhankelijk van insecten. Een insecten- of bijenhotel is gemakkelijk zelf in elkaar te knutselen, maar ook op veel plaatsen te koop.

• Hou een stukje water ijsvrij - Ondanks hun naam kunnen ijsvogels totaal niet tegen de kou. Als het water dichtvriest kunnen ze namelijk geen visjes meer vangen. In strenge winters sterft daarom soms meer dan de helft van alle ijsvogels. Met het ijsvrij houden van een stukje water kunt u voor de ijsvogel soms net het verschil maken.

• Doe de bouwcheck - Gaat u zelf verbouwen, bent u betrokken bij een bouwproject of wordt er in uw buurt gebouwd of gerenoveerd? Met het invullen van de online Checklist Groen Bouwen weet u binnen een minuut wat u voor vogels kunt doen tijdens de bouw.

• Gebruik zo min mogelijk plastic - Al het plastic wat in het milieu terechtkomt is slecht voor mens en dier. Honderdduizenden (zee)vogels worden jaarlijks het slachtoffer als ze plastic aanzien voor voedsel en inslikken. Probeer te minderen en gebruik geen plastic als dat niet nodig is.

 

Natuurtip

Winterwandeling op Huis ter Heide
Zondag 13 januari van 10.00 uur tot 12.00 uur.

Even uitwaaien
Nog aan het uitbuiken van de Kerst? Kom dan lekker in beweging op één van de mooiste plekjes in Brabant. Tijdens deze winterwandeling ontdek jij hoe landbouwgronden van Huis ter Heide zijn omgevormd tot een nat heide- en vennengebied en geniet je ondertussen van het prachtige winterlandschap.

Aanmelden
Deze wandeling is gericht op volwassenen en er zijn kosten aan verbonden.

(Oudere) kinderen zijn, onder begeleiding van hun ouders, welkom en kunnen zich ook aanmelden via internet.

Tips van de boswachter

• Trek stevige wandelschoenen aan
• Draag kleding die past bij het weer
• Controleer jezelf achteraf altijd op teken

 

Deel dit artikel: