Is het een vogelnest? Nee, het is een heksenbezem! Frans Kapteijns beantwoordt vragen in Stuifm@il

OISTERWIJK - Boswachter Frans Kapteijns deelt wekelijks zijn kennis van de natuur op de radio. Luisteraars kunnen vragen insturen via stuifmail@omroepbrabant.nl. Deze zondag besteedt Frans onder meer aandacht aan de grote zilverreiger, Vlaamse gaai, heksenbezem en een ree in winterkleed.

Ree in winterkleed
Op de foto zie je nog wat grijswitte haren en ook een poot met bruine haren en zwarte tenen. Het gaat hier in de resten van een ree. Reeën hebben in de winter een meer grijsbruine tot zwarte vacht, terwijl ze in de zomer een zandgele tot roodbruine vacht hebben. Aan de hand van de kleur kun je vaststellen dat dit dier in de winter is overleden. Dan rijst de vraag hoe is dit dier aan haar of zijn einde gekomen. Het Kraaijengat ligt aan een drukke weg, dus het kan een verkeersslachtoffer zijn geworden en vervolgens door aaseters zijn opgegeten. Natuurlijk kan het ook een natuurlijke dood hebben gehad. Een ding is zeker: het dier is weer opgenomen in de natuur. Met de restanten gaat dat ook nog gebeuren.

Resten van een ree (Foto: Steven Kroon)

 

Ree in winterkleed

Vlaamse gaai
De heer Peijnenburg heeft vanaf de zomer geen Vlaamse gaai meer gezien en vraagt zich af of er onder deze vogels ook een ziekte, zoals bij merels is uitgebroken. Eén ding is zeker: er is geen ziekte onder de Vlaamse gaaien uitgebroken. Het is bekend dat de Vlaamse gaai sinds 1975 toegenomen is als broedvogel en dat er vanaf 1990 een ongewijzigd aantal broedparen in Nederland voorkomt. Men schat het aantal broedparen tussen de 45.000 en 65.000. 

Verder weten we dat Vlaamse gaaien standvogels zijn en dus blijven ze Nederland, het liefst in de buurt van hun broedgebied. In de omgeving van de heer Peijnenburg moet wat veranderd zijn als de Vlaamse gaai zich daar niet meer laat zien. Het kan ook zijn dat de Vlaamse gaai na de broedperiode in de rui is gegaan en zich wat verder teruggetrokken heeft. Het is interessant om de komende lente eens af te wachten en te zien of deze mooie vogel weer terugkomt.

Vlaamse gaai (Foto: internet)

Grote zilverreiger 
De Buuf zag bij de Voorste stroom een grote witte vogel. Zij vraag zich af of dit een witte reiger kan zijn. Jazeker, want deze witte reiger, die officieel de grote zilverreiger wordt genoemd, is steeds vaker te zien in ons landschap. Ik heb het gevoel dat ik momenteel meer grote zilverreigers zie dan de van oudsher hier voorkomende blauwe reiger. 

De grote zilverreigers zijn namelijk bezig aan een opmars in Europa. In Nederland hadden we het eerste broedgeval in 1978 bij de Oostvaardersplassen. Oorspronkelijk kwam deze reiger vooral voor in Zuidoost-Europa. Overigens is de Nederlandse naam zilverreiger wel erg verwarrend. In Engeland noemen ze deze grote zilverreiger Great White Egret. Hopelijk wordt de Nederlandse naam ook snel aangepast in grote witte reiger. 

 

Grote zilverreiger (Foto: internet)

 

Film van Kees Vanger over de grote zilverreiger (Ardea alba)
De grote zilverreiger is van oorsprong een vogel uit het mediterrane gebied. Door het beschikbaar komen van geschikte leefgebieden heeft deze hagelwitte reiger zijn verspreiding inmiddels uitgebreid tot in Nederland. De Oostvaardersplassen vormen het belangrijkste bolwerk in Nederland.

 

 

Heksenbezem: gal in berkenboom
Op de foto van Harrie Brokken zie je aan een boomstam een soort bol van takken. Harrie vraagt zich af van welke vogel dit een nest is. Dit is geen nest maar een ander fenomeen dat de mooie naam van heksenbezem draagt. De boom is een berk en in een groeitop van deze boom is een woekering ontstaan. Deze woekering is feitelijk het uitgroeien van een grote hoeveelheid groeitoppen veroorzaakt door een schimmel/zwam. 

We noemen zo’n heksenbezem aan de berk een gal en de schimmel die dat veroorzaakt behoort tot de familie van zakjeszwammen. Een heksenbezem lijkt dus heel erg op een vogelnest, maar is het dus niet. Het is een opeenhoping van twijgen en meestal afhangend van een dikke tak. Het mooie van zo’n gal is dat er ook nog eens allerlei insecten in te vinden zijn, die er hun schuilplaats van maken.

Heksenbezem (foto: Harrie Brokken)

 

Teken petitie voor schoon water
De Europese Unie bracht ons de Kaderrichtlijn Water (KRW). Momenteel is men bezig met een fitnesscheck, waarbij gekeken wordt naar mogelijkheden om deze wetgeving te vereenvoudigen. Enkele lidstaten, waaronder Nederland, lijken de KRW-doelen te willen afzwakken. Dankzij deze richtlijn is de waterkwaliteit echter sterk verbeterd. Ook voor vissen is het van belang dat er niet aan de KRW getornd wordt.

Ga naar de projectsite van #protectwater en teken de petitie. (Bron: Stichting RAVON)

Eerste boommarter gebruikt faunaportaal
Eind december 2018 werd de eerste boommarter vastgelegd die gebruik maakte van één van de faunaportalen boven de A12 op het traject Ede-knooppunt Grijsoord. In juli 2018 staken de eerste eekhoorns door middel van deze portalen de A12 al over. (Bron: Zoogdiervereniging)

 

 

Natuurtip

Winterwandeling Warme Truiendag
De Warme Truiendag is hét moment in het jaar om stil te staan bij ons energiegedrag. Zet de verwarming flink wat lager en bespaar energie. Trek een warme trui aan onder je jas en ga met onze duingidsen het prachtige Nationaal Park de Loonse en Drunense Duinen in.

Wat doen planten en dieren om de winter door te komen? Hoe besparen zij energie? Buiten is het koud maar in je warme wintertrui geniet je van een heerlijke winterwandeling in het landschap van bos en zandverstuiving dat zo tot de verbeelding spreekt. Ga je mee? De wandeling is geschikt voor het hele gezin.

De wandeling is zaterdag 16 februari 2019 van 10.00 uur - 12.00 uur

Informatie en aanmelden:  

  • IVN Brabant organiseert deze wandeling. Informatie: 088-500 3110 of brabant@ivn.nl
  • Vertrekpunt: parkeerplaats De Rustende Jager, Oude Bossche Baan 11, Biezenmortel
  • Graag om 09:45 uur aanwezig zijn zodat de groep op tijd kan vertrekken.
  • Deze wandeling van circa 7 kilometer duurt ongeveer twee uur.
  • Honden mogen helaas niet mee. 

Graag vooraf aanmelden zodat er voldoende gidsen beschikbaar zijn, 

 

Deel dit artikel: