Stuifmail zondag 10 maart: bosmestkever, kleine wintervlinder, kikker en robinia

OISTERWIJK - Boswachter Frans Kapteijns deelt wekelijks zijn kennis van de natuur op de radio. Luisteraars kunnen vragen insturen via stuifmail@omroepbrabant.nl. Deze zondag besteedt Frans onder meer aandacht aan de bosmestkever, een kleine wintervlinder, een kikker en de robinia.

Bosmestkever
Op de foto van Thea Willems zie je een zwartblauw insect en Thea vraagt zich af of dit een mestkever is. Het antwoord is ja, dit is een bosmestkever. Mooi te zien op de foto is dat de ene achterpoot niet recht staat maar een beetje krom naar binnen is gebogen. Je kunt je dan voorstellen dat tussen die achterpoten een bolletje mest zit, wat de bosmestkever naar de nestingang duwt.

Een bosmestkever met meeliftende mijten. (Foto: Thea Willems)

Tot haar verbazing zag Thea toen het diertje op de rug viel heel veel kleine beestjes zitten. Dit is duidelijk op de tweede foto te zien. Volgens mij zijn dit mijten, die de bosmestkever als transportmiddel gebruiken naar een volgende mesthoop. Mijten zijn eigenlijk parasieten, die als het ware samenleven met de mestkever. Ze doen de mestkever dus niets, maar 'rijden' als het ware mee. Eenmaal bij een mesthoop aangekomen, laten ze los en parasiteren ze andere dieren, die op de mesthoop afkomen. 

Een vrouwtje van de kleine wintervlinder. (Foto; Carina Steendam)

Kleine wintervlinder
Op de foto die ik kreeg van Carina Steendam zie je een zwart-wit insect met aan de bovenkant zijdelings twee kleine uitsteeksels die een beetje op vleugels lijken. Dit is het vrouwtje van de kleine wintervlinder. De mannetjes van de kleine wintervlinder kunnen vliegen, maar de vrouwtjes niet. Kleine wintervlinders zijn nachtvlinders die in de winter actief zijn dus kun je weleens een mannetje van de kleine wintervlinder in december of januari vliegend tegenkomen. Ze hebben geen vleugels, maar wel half ontwikkelde vleugelstompjes. Dit is goed te zien op de foto. De vrouwtjes klimmen vaak via boomstammen en takken omhoog waar ze wachten op de vliegende mannetjes. Soms paren ze ter plekke, maar vaak nemen de mannetjes de vrouwtjes mee naar een andere plek om daar te paren. Zo’n paring kan weleens vier uur duren.

Een kikker.

Kikker
'Buuf' Adeline Besselink had een kikker aan de straatkant gezien. Ze schrok, want daar zou het dier zeker platgereden worden. Ze heeft hem daarom veilig in haar achtertuin gezet. Bij hun vijver omdat andere familieleden dachten dat dit een pad was. Heeft ze daar goed aan gedaan, vraagt ze zich af. Volgens mij heeft ze hier zeker goed aan gedaan. Want of dit nu een pad of een kikker is, een versteende omgeving zoals op straat had het dier nooit kunnen overleven.

Een pad.

Zowel de kikker als de pad kunnen in het water leven, dus ook daar is niets mis mee. Wat zijn nu verschillen tussen de kikker en de pad? Er zijn er een paar. Het belangrijkste is wel dat kikkers kunnen springen en padden niet. Padden lopen in het algemeen en dus hebben zij minder dikke achterpoten. Kikkers hebben wel dikke achterpoten, want daar zitten de springspieren. Daarnaast hebben kikkers een gladde huid en zit de huid van padden vol bulten en wratten. Kikkers hebben verder duidelijk een trommelvlies achter de ogen en padden niet. Tot slot hebben kikkers tanden en padden niet, maar dat is wat lastiger met het blote oog te zien.

De robinia pseudoacacia. (Foto: Karlijn van Grinsven)

Boomstam robinia
Op de foto die Karlijn van Grinsven me stuurde, zie je naast een stam van een zomereik - en iets verder de stam van een beuk - nog een stam met een wat ruwere en meer wijd openstaande schors. Deze boom heeft de mooie naam robinia pseudoacacia, kortweg robinia genoemd. Vaak kom je ook nog de naam 'valse acacia' tegen. Dit slaat dan op die pseudoacacia. Deze boomsoort komt oorspronkelijk voor in het noorden van Amerika, maar is sinds 1601 in Europa beland. Dit komt omdat vader en zoon Robin, lijfartsen van Hendrik de Vierde van Frankrijk, deze boomsoort gepland hebben in de tuinen van het Louvre. Het woord robinia is dan ook afgeleid van de achternaam van die familie. Robinia’s kunnen tweehonderd jaar oud worden. Robinia’s staan bekend als productieboom voor hardhout. Ze hebben een zeer hoge weerstand hebben tegen insecten en schimmels. In Polen, Hongarije en Slowakije wordt deze boomsoort volop geteeld als vervanger van teak en meranti. Dit sinds het Europese importverbod van de twee laatstgenoemde soorten.

Doodgereden padden. (Foto: Jozef van der Heijden)

Doodgereden padden
De amfibieëntrek ofwel paddentrek is weer volop aan de gang, maar er zijn nog steeds mensen die daar geen rekening mee houden. Op veel plaatsen zie je aankondigingsborden staan en paddenschermen, maar er zijn ook wegen waar die niet staan. Die wegen worden dan vaak afgesloten na zonsondergang en weer geopend na zonsopkomst. Toch zijn er mensen - en dat is echt ongelofelijk - die toch in de nacht die afsluitingen passeren en over die weg rijden met vele dode padden tot gevolg. Daarnaast zijn er wegen die niet af te sluiten zijn, maar waar borden staan. Die geven dan aan dat het paddentrek is en er wordt dan onder meer een maximum snelheid van 30 kilometer aangegeven. Gelukkig houden redelijk veel mensen zich hier aan. Maar het gevolg van mensen die zich hier niet aan houden, zie je op de foto die Jozef van der Heijden nam. Dus lieve mensen: graag even aandacht voor deze amfibieëntrek of paddentrek en let goed op de aanduidingen op de borden.

Tour de Frans
Herman Schellekens heeft beelden gemaakt vanaf het hoogste punt van de 'Tour de Frans-toren', die gebouwd wordt op Banisveld.

Ook Jozef van der Heijden maakte beelden van de toren. Te zien is hoe de werkzaamheden aan de nieuwe uitkijktoren in natuurgebied Kampina in volle gang zijn.

Gelderland werkt aan meer toezicht en betere handhaving in natuurgebieden
Ook in natuurgebieden gebeuren zaken die het daglicht niet kunnen verdragen: van crossen tot stroperij en van afvalstort tot illegale houtkap. In Gelderland werken overheden en eigenaren nu samen om het toezicht en de handhaving weer goed op de rails te krijgen. Provinciale Staten leggen hier geld voor op tafel. Immers, zonder toezicht en handhaving is de natuur alleen op papier beschermd.

Prachtige natuurfoto’s
Tijdens de landelijke vlinderdag op 2 maart werd de uitslag bekendgemaakt van de fotowedstrijd die was georganiseerd door SoortenNL en de projectgroep Natuur van Wikipedia. Die wedstrijd heeft meer dan duizend inzendingen opgeleverd. Er zaten erg veel prachtige en unieke opnamen bij. De jury heeft uiteindelijk acht prijswinnaars gekozen.

De fotowedstrijd werd mogelijk gemaakt door het Prins Bernhard Cultuurfonds en CameraNU. Heb jij ook mooie natuurfoto’s? Als je die op Wikimedia Commons zet, zullen ze veel gebruikt worden. Niet alleen in Nederland, maar wereldwijd. Het uploaden van foto’s is niet moeilijk. Hier vind je een korte beschrijving van hoe je dit kan doen. 

Natuurtip
Natuurliefhebbers kunnen zondag 17 maart meedoen aan de 38e Drunense Duinenloop. Die duurt van tien uur 's ochtends tot vijf uur 's middags .De route leidt de deelnemers door de Loonse en Drunense Duinen, een van de mooiste gebieden die Natuurmonumenten beschermt in Brabant. 

Inschrijven kan tot en met 17 maart via de website. Zelfs inschrijven via de site voordat je naar de Drunense Duinenloop vertrekt, is mogelijk. Je hoeft dan alleen nog maar het startnummer af te halen. Het inschrijfbureau is open vanaf tien uur 's ochtends.

Meer over dit onderwerp:
FRANS KAPTEIJNS STUIFMAIL KEVERS VLINDERS KIKKERS
Deel dit artikel: