Gaat het nou goed of slecht met de bijen? Boswachter Frans Kapteijns beantwoordt vragen in Stuifm@il

OISTERWIJK - Boswachter Frans Kapteijns deelt wekelijks zijn kennis van de natuur op de radio. Luisteraars kunnen vragen insturen via stuifmail@omroepbrabant.nl. Deze zondag besteedt Frans onder meer aandacht aan sleedoornstruiken, roodborstjes, bijen en vingerhoedskruid

Sleedoornstruiken met mooie witte bloemen
Op de foto die Maryse Snel instuurde, zie je een prachtige struik waaraan eerst de mooie witte bloemen verschijnen en daarna pas de bladeren. De naam van deze struik is sleedoorn. In veel bermen zie je deze sleedoornstruiken staan. Ze zijn mooi en de struiken hebben hard hout heeft en stevige doorns. Daarmee vormen ze een mooie afsluiting van wegen. Daarnaast zijn sleedoornstruiken van hoge waarde voor de biodiversiteit. Ze hebben ze een hoge natuurwaarde.

Sleedoornstruiken. (Foto: Maryse Snel)

De bloemen zijn voor heel wat insecten een goede bron van voedsel. Bijen, waaronder de honigbij, komen massaal op de welriekende bloemen af, maar ook zweefvliegen en dagvlinders vinden hier hun voedsel. Daarnaast vormen deze stuiken vanwege hun doornige takken een geschikte broedplaats voor zangvogels en zijn lijsters dol op de sleedoornpruimen. Sleedoorns behoren tot de rozenfamilie en kunnen maximaal zes meter hoog worden.

Een jonge roodborst. (Foto: André Kegge)

Roodborst
André Kegge kwam in het Arboretum van Kalmhout een vreemde roodborst tegen. Vreemd omdat deze roodborst een apart verenkleed had in vergelijking met andere roodborsten. Daarom heeft André mij twee - werkelijk prachtige - foto’s gestuurd. Een van hoe de roodborst er normaal uitziet en een met dit aparte verenkleed.

Een volwassen roodborst. (Foto: André Kegge)

Volgens mij is de vogel met dit aparte verenkleed een nog jonge roodborst waarbij het verenpak nog niet helemaal uitgekleurd is. Jonge roodborsten hebben dan een meer gespikkeld pak. In dit geval is het dan wel een heel vroeg parend koppeltje geweest, want de meeste jonge roodborsten zie je pas in april.

Een bloedbij

Bijen
'Buuf' Adeline Besselink vraagt zich af wat waar is: gaat het nu goed met de bijen of gaat het slecht? Het laatste is het geval. Het gaat slecht met de bijen, maar dan heb ik het over de wilde bijen en niet over honingbijen. Met die laatste soort gaat het na een dip weer goed. Je ziet overal weer bijenstallen verschijnen. Maar met andere wilde bijen gaat het slecht. In Nederland leven zo’n 358 soorten wilde bijen en maar één soort honingbij. Van die 358 soorten wilde bijen staan liefst 181 soorten op de 'rode lijst'.

Maar niet alleen gaat het slecht met de bijen, ook met andere bestuivers zoals vlinders en zweefvliegen gaat het slecht. Wat mensen vaak niet beseffen, is dat wij als mensen afhankelijk zijn van deze diertjes. Driekwart van de voedselgewassen en negentig procent van de wilde planten is - voor een deel - afhankelijk van bestuiving door deze insecten. Daarom zijn er veel acties voor wilde bijen. Oh ja, laten we voortaan afspreken dat als het gaat om honingbijen, dat we hen ook zo noemen.

Vingerhoedskruid

Vingerhoedskruid
Jos en Lia van Eindhoven vragen zich af wie of wat hun jonge vingerhoedsplantjes eet. Ik kan maar één dier bedenken, dat is het wilde konijn. Konijnen zijn echte knabbelaars en eten dus het liefst van alles een hapje. Vermoedelijk ook dus van jonge vingerhoedskruidblaadjes. Wellicht door hun enorme variatie zal het zware gif van vingerhoedskruid geen invloed op hen hebben. Toch gebeurt het dat konijnen soms sterven na het eten van zo’n giftig plant, maar dit kan maanden later gebeuren. Overigens zijn alle delen van vingerhoedskruid giftig, maar de bladeren zeer zeker. Toch maakt ook de mens gebruik van deze giftige plant, want een bepaalde stof uit vingerhoedskruid wordt gebruikt bij het behandelen van bepaalde hartritmestoornissen.

Grijze zandbij
Kees Boele maakte onderstaand filmpje van een grijze zandbij. De beelden zijn gemaakt op het Terhorsterzand, een natuurreservaat beheerd door Staatsbosbeheer, ten zuiden van Beilen. Grijze zandbijen hebben het druk met hun nageslacht. Er wordt overal gegraven door de vrouwtjes. Mannetjes bewegen zich wat onrustig door de kolonie, op zoek naar een geurspoor van de vrouwtjes en als het moet haar zelfs opgravend uit het nest.

Start campagne 'Dumpen doe je niet!'
Ruim 5000 keer per jaar wordt er in de Brabantse natuurgebieden van alles gedumpt. Van slachtafval, bankstellen, complete keukens, bouwafval tot asbest en synthetisch drugsafval. Het ontsiert de natuur, is gevaarlijk, slecht voor het milieu en de kosten die bij het opruimen komen kijken, zijn hoog. Vrijdag 29 maart gaf gedeputeerde Johan van den Hout het startsein voor een campagne tegen het dumpen van asbest, huisraad, grof huisvuil en drugs in de natuur. Voor meer informatie kun je terecht op de website van de provincie.

Nieuwe 'Handreiking Natuurdaken' brengt daklandschap tot leven
De 'handreiking natuurdaken' laat zien hoe je met je dak verschil kunt maken voor de natuur. Een dak met kruiden, grassen en andere planten brengt de levende natuur terug in onze verstedelijkte omgeving. De partners van de Green Deal Groene Daken reikten donderdag 28 maart bij het NIOO het eerste exemplaar van de nieuwe handreiking uit aan een enthousiaste Donné Slangen van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.

De Green Deal Groene Daken loopt officieel af in mei. Maar ook in de toekomst blijven de partners samenwerken aan het verder uitbreiden van de kennis en het doorontwikkelen van deze belangrijke stukjes stadsnatuur. Uitkijken dus naar de opvolger: het Nationale Dakenplan.

Natuurtip
Zaterdag 6 april vindt er bij Natuurmonumenten en kamermuziekfestival plaats. Cellist Detmar Leertouwer geeft een avondconcert in de herenkamer in de Buisse Hoeve in Zundert. Hij speelt cellosuites van Bach. Het optreden duurt van halfacht tot negen uur. Vooraf vertelt boswachter Frans Kapteijns over de geschiedenis van het landgoed.

De herenkamer in de Buisse Hoeve vormt het middelpunt van deze streekeigen hoeve uit 1809. Een kamer waar eindeloos is gediscussieerd. Tot in het holst van de nacht, over kunst en cultuur, politiek en maatschappij. Hier ontving het echtpaar Roland-Holst gasten. Op het landgoed deden ze inspiratie op en is veel kunst en poëzie geproduceerd. ’s Zomers kwamen tal van beroemdheden over de vloer, zoals architect Hendrik Berlage, schilder Charley Toorop, dichter Herman Gorter en politicus Willem Drees.

Bezoekers betalen 25,00 euro, leden van Natuurmonumenten 20,00 euro.
Aanmelden kan hier.

Meer over dit onderwerp:
STUIFMAIL FRANS KAPTEIJNS BIJEN