Van dopingcontroleur tot commissaris van windpark: de baantjesstapelaars van de Brabantse politiek

BREDA - Het college van de gemeente Tilburg is van zes grote Brabantse steden kampioen 'baantjesstapelen'. Maar liefst 88 nevenfuncties houden burgemeester en wethouders er daar op na. Burgemeester Weterings is lijstaanvoerder met 23 bijbaantjes. Wat houden al die baantjes in, hoeveel tijd kosten ze en houden deze bestuurders nog wel tijd over voor hun echte werk? "Dit vind ik echt wel veel, ik vind het niet passen."

Wie de bijbaantjes van de Brabantse politici van zes grote steden optelt, komt op een indrukwekkend totaal van 378.

Van bestuurslid van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten of de Jeugdzorg tot aan penningmeester van de Stichting Dopingautoriteit Nederland of commissaris van een windpark in nota bene Nijmegen. Sommige bijbaantjes zijn makkelijker te verklaren dan andere. Ook opmerkelijk zijn de grote onderlinge verschillen. Het college van Tilburg bezet namelijk 34 nevenfuncties meer dan de collega's uit Eindhoven, de grootste stad van Brabant. Het betreft hier veelal baantjes die ambtsgerelateerd zijn en dus bij de functie horen.

Tilburg is koploper
Burgemeester en wethouders van Tilburg zijn met 88 nevenfuncties dan ook de koploper in het klassement van Brabantse baantjesstapelaars. De hele lijst ziet er als volgt uit:

  1. Tilburg (88 bijbaantjes)
  2. Breda (81 bijbaantjes)
  3. Helmond (77 bijbaantjes)
  4. Roosendaal (58 bijbaantjes)
  5. Eindhoven (50 bijbaantjes)
  6. Den Bosch (24 bijbaantjes)

Top 5 bij de wethouders
Bij de wethouders van de grote Brabantse steden is Toine Theunis de grootste baantjesstapelaar. De wethouder uit het relatief kleine Roosendaal heeft er 21 achter zijn naam staan. De complete lijst:

  1. Toine Theunis (Roosendaal, 21)
  2. Mario Jacobs (Tilburg, 20)
  3. Gaby van Waardenburg (19, Helmond)
  4. Berend de Vries (18, Tilburg)
  5. Boaz Adank (17, Breda)

Anderhalve dag per week
"Dat is zo verworden", zegt 'kampioen' Toine Theunis. "Ik ben ruim negen jaar wethouder en dan heb je een brok ervaring. Dan verzamelt zich dat vanzelf. Als je wat meer ervaring hebt, is het wat makkelijker om tijd vrij te maken voor die nevenfuncties. Dat speelt ook wel mee."

Bekijk de video met Toine Theunis en lees verder.

"Ik ben wel verrast dat ik koploper ben en dat vind ik wel leuk. Maar de ene nevenfunctie is de andere niet, hoor. Er zitten er bij waar ik helemaal geen tijd aan besteed en andere wel. Ik schat dat ik er gemiddeld zo'n anderhalve dag per week mee bezig ben."

Niet logisch
Theunis stelt dat hij puur nevenfuncties uitoefent die alleen een wethouder of burgemeester kan doen. Dat klopt wel, maar opvallend is dan wel dat hij heel veel naar zich toetrekt. Daarnaast is lid van het algemeen bestuur verplicht en het dagelijks bestuur, wat vaak meer werk is, een keuze.

Als wethouder Ruimtelijke Ordening, Wonen en Cultuur en Financiën is het niet erg logisch dat Theunis lid is van het dagelijks bestuur gemeenschappelijke regeling regionaal Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord en lid is van het dagelijks bestuur gemeenschappelijke regeling GGD West-Brabant. Dat zou je eerder bij wethouder Klaar Koenraad verwachten, die Volksgezondheid in de portefeuille heeft.

'Hier schrik ik van'
In de gemeenteraad van Roosendaal wordt er verschillend gereageerd. Raadslid Jac Wezenbeek (eenmansfractie) laat weten op te kijken van het hoge aantal nevenfuncties van wethouder Theunis. "Hier schrik ik wel een beetje van, 21 dat vind ik echt wel veel", zegt hij. Wezenbeek wil van de wethouder weten of alle functies wel echt nodig zijn. "Sommige horen misschien wel bij de functie, maar de link met de GGD West-Brabant bijvoorbeeld snap ik niet meteen, dat vind ik eigenlijk niet passen. Ik ga Toine hier zeker op aanspreken."

Harm Emmen van D66 deelt de verbazing over het aantal nevenfuncties niet met zijn collega. "Ik ben eerder verbaasd over de hoeveelheid werk die Theunis verzet en zijn inhoudelijke kennis", laat hij aan Omroep Brabant weten. Emmen zegt te begrijpen dat de wethouder veel nevenfuncties heeft, "veel organisaties willen iemand met zoveel kennis en kunde aan zich binden."

Burgemeester Weterings kampioen baantjes stapelen
Van de burgemeesters spant in het individuele klassement Theo Weterings van Tilburg de kroon. Hij heeft -volgens opgave van de gemeente- 15 ambtsgebonden nevenfuncties en 7 ambassadeurschappen. Vervolgens heeft de Tilburgse burgervader nog één niet-ambtsgebonden nevenfunctie die jaarlijks ongeveer 20 uur van zijn tijd in beslag nemen.

23.500 euro
De nevenfuncties van de Brabantse bestuurders zijn over het algemeen onbezoldigd. Slechts een handjevol, zoals burgemeester John Jorritsma van Eindhoven, verdient serieus geld naast de huidige baan. Hij ontvangt in totaal 23.500 euro als voorzitter van de Stichting Innovatie, Recreatie en Ruimte en als vice-voorzitter van het Nationaal Restauratiefonds.

Naast de vele ambtsgerelateerde nevenfuncties bestat ook een aantal bijbaantjes waarover gediscussieerd kan worden. De Eindhovense wethouder Jan van der Meer is bijvoorbeeld voorzitter van de Raad van Commissarissen Windpark Nijmegen-Betuwe B.V., een betaald bijbaantje. Een erfenis uit het verleden, zo laat de gemeente Eindhoven weten, want Van der Meer was eerder 8 jaar wethouder in Nijmegen. De vraag is of hij dit moet blijven doen, al heeft hij 'slechts' zes andere nevenfuncties.

Onkostenvergoeding van 2500 euro
Ook burgemeester Paul Depla van Breda heeft een onbezoldigde nevenfunctie die niet snel aan zijn ambt kan worden gelinkt en zodanig ook keurig door de gemeente Breda wordt vermeld. Hij is onder meer voor de ruime onkostenvergoeding van 2500 euro per jaar penningmeester van de Stichting Dopingautoriteit Nederland. Hoeveel tijd hij er aan kwijt is, is niet bekend.

'Het kan best minder'
De aard van het bijbaantje kan dus voer zijn voor discussie, maar het is vooral toch de hoeveelheid nevenfuncties die opvalt. In Breda, na Tilburg de Brabantse koplopers, is de oppositie dan ook verrast. Ze vrezen dat het ten koste gaat van de bestuurlijke en beleidsmatige werkzaamheden.

"Ik schrik wel van de aantallen", zegt SP-fractievoorzitter Bas Maes van de Bredase afdeling van de SP. "Wethouder van de negende stad van het land zou een fulltime functie moeten zijn en hoe je er dan als college nog 81 functies naast kan doen, is mij een raadsel.

Bekijk de video en lees verder.

"Sommige dingen zijn onlosmakelijk met het ambt verbonden of komen Breda ten goede komen", erkent Maes. "Als burgemeester van Breda ben je bijvoorbeeld ook vice-voorzitter van de veiligheidsregio. Maar er zijn ook tientallen andere functies waarvan het nut en de noodzaak helemaal niet bewezen zijn."

'Er wordt aan C.V.-bouw gedaan'
"Er zijn allerlei netwerk- en lobbyorganisaties, zoals de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en de G40, allemaal organisatie die in de wandelgangen vaak op landelijk beleid invloed uit oefenen. Onze wethouders vindt je daar veelvuldig in terug. Ik heb het idee dat er vooral ook veel aan CV-bouw wordt gedaan. Ik denk dat het best een beetje minder kan, een beetje efficiënter."

De gegevens die gebruikt zijn voor dit artikel zijn bij de genoemde gemeentes geverifieerd.