Mooie oude foto's van Anton Schellens van een Brabant dat misschien wel nooit heeft bestaan.

GELDROP - Brabant zoals het vroeger was: keuterboerderijtjes, een man met een kruiwagen, een stel blonde jongetjes om een pan met eten. Allemaal in zwart-wit. Allemaal foto's die Anton Schellens in de eerste helft van de twintigste eeuw maakte. Ze hangen in kasteel Geldrop op een expositie.

Cor van der Heijden zet resoluut een mes in het plakband dat een van de kartonnen dozen dichthoudt. Hij vouwt de flappen uit elkaar en pakt er het boek uit dat hij over Schellens heeft geschreven. 't Is een uurtje voor de opening van de expositie.

 

Schellens (1887 - 1954) was een fabrikant. Hij hield van fotograferen. Hij maakte talloze foto's op skivakanties en ook heel veel van zijn dochters. Maar soms ging Schellens op fotosafari. Hij stapte dan in zijn auto en maakte een rondje door de boerendorpen om Eindhoven. Op zoek naar pittoreske onderwerpen. Van der Heijden: "Terwijl hij zelf de baas was van een groot bedrijf met moderne machines, zocht hij met zijn camera naar boerinnen met een spinnewiel."

 

Schellens hield van interieurs met bijzonder licht.

Weinig mensen kennen hem
Van der Heijden schat dat er ongeveer tweehonderd van zulke foto's zijn. Weinig mensen kennen ze. Schellens exposeerde soms maar bleef zijn hele leven een hobbyist. De foto's verdwenen in dozen en koffers. Buiten het zicht.

In zijn boek legt Van der Heijden het verband tussen twee hobby's van Schellens. Fotografie en kunst. Want de fabrikant was geen documentairefotograaf; hij was er niet op uit om de werkelijkheid vast te leggen. Van der Heijden: "Schellens liet met zijn foto's de werkelijkheid liegen. Hij loog de werkelijkheid."

Schuiven met meubels
Hij bladert in het boek op zoek naar een reeks van drie foto's. Het zijn drie foto's van een kleine kamer in een boerderijtje. Maar het zijn drie hele verschillende foto's, meubels en attributen zijn verschoven op zoek naar een ideale compositie. Van der Heijdens vinger wijst naar een kan op een van de foto's. "Die had hij misschien wel gewoon bij zich."

Hij heeft nog een ander voorbeeld. Bij historisch onderzoek zie je dat aan het begin van de twintigste eeuw de meeste boerderijtjes een plattebuiskachel hadden. Op Schellens' foto's komen die niet voor. De fabrikant had, net als Van Gogh, een grote voorkeur voor huisjes met een open vuur.

Het Brabants dat nooit heeft bestaan
Schellens wilde met zijn camera kunst maken en paste zo nodig de werkelijkheid aan. Van der Heijden: "Hij was op zoek naar een Brabant dat al vijftig jaar eerder verdwenen was... of misschien wel een Brabant dat nooit heeft bestaan."