Wat moet je doen met een oud wespennest? Frans Kapteijns beantwoordt vragen in Stuifm@il

TILBURG - Boswachter Frans Kapteijns deelt wekelijks zijn kennis van de natuur op de radio. Luisteraars kunnen vragen insturen via stuifmail@omroepbrabant.nl. Deze zondag besteedt Frans onder meer aandacht aan een wespennest, vleermuispassages, de paring van ligusterpijlstaarten, de platbuiklibel en de wapendrager.

Wespennest
Arie Westgeest vraagt zich af of het klopt dat als er een oud wespennest hangt, je minder vlug last zal hebben van een nieuw nest in de buurt? In de buurt is wat teveel gezegd. Maar als een oud nest op een bepaalde plaats hangt, zal de nieuwe koningin daar geen gebruik van maken. Wespen hergebruiken een nest niet en als de ingang van een locatie geblokkeerd is door zo’n nest gaat de koningin ergens anders een nest bouwen. Dit kan overigens wel in de buurt zijn, maar dus niet op dezelfde plek waar het oude nest zich bevindt. Zo’n oud nest moet je dus gewoon laten hangen.

Vleermuispassages
José van de Sande vraagt zich af wat voor nut vleermuispassages hebben. Mijn reactie is: heel veel nut. Vermoedelijk hebben langs de Zundertseweg bomen of hoge struiken gestaan en heeft de gemeente in het vooronderzoek ontdekt dat er vleermuizen aanwezig waren in dat gebied. Voor de vleermuizen verandert er heel veel als bomen geveld worden die in een rij staan geveld. Want vleermuizen hebben geen goed zicht en zijn dus afhankelijk van hun sonarsysteem, ook wel echosysteem genoemd. Door dit systeem vinden ze hun route in een gebied. Ze zenden dan signalen uit met een hoge frequentie, die dan weerkaatst worden door de bomen. Zo vliegen ze dan veilig van hun slaapplaats naar het voedselgebied. Zijn er nu door wegwerkzaamheden bomen gekapt, dan raken de vleermuizen hun oriëntatie kwijt met alle nare gevolgen van dien. Vandaar een groot compliment aan de gemeente Zundert, dat die deze effectieve vleermuispassages of ook wel hop-overs geplaatst hebben. Feitelijk zou dat verplicht gesteld moeten worden aan elke gemeente die rijen bomen kapt. Zie deze link voor meer informatie.

De paring van ligusterpijlstaarten. (Foto: Robbie Matthijsen)

Paring ligusterpijlstaarten
Dit is fantastisch, Robbie Matthijsen heeft iets heel fraais en bijzonders vastgelegd. Hij heeft namelijk een foto gemaakt van de paring van twee ligusterpijlstaarten. Je ziet twee fraai gekleurde vlinders met een zwarte kop en roze met zwarte bandering op het lijf en de onderste vleugels. De bovenste vleugels zijn bruinroze en de achterlijven zijn tegen elkaar gedrukt. Zo vinden de paringen plaats van de meeste vlinders. Het vrouwtje bevindt zich aan de bovenkant, die is namelijk wat groter. Ligusterpijlstaarten zijn echte nachtvlinders en dus nachtactief. Overdag rusten ze vaak op muren, houten beschuttingen en bomen. De rupsen kun je vinden op vooral liguster, maar ook op seringen en sneeuwbessen die ze als voedselplanten gebruiken.

Een platbuikvrouwtje. (Foto: Ria Boot)

Platbuiklibel
Op de foto die ik kreeg van Ria Boot zie je duidelijk een grote libel aan een bamboestengel. De libel heeft een redelijk afgeplat achterlijf met aan weerszijden van dat achterlijf drie gele vlekken. We hebben hier dan ook te maken met een platbuiklibelvrouwtje. Volwassen mannetjes hebben een ander achterlijf, dat is helemaal blauw van kleur. Platbuiklibellen zijn echte pioniers en komen het liefst voor bij net ontwikkelde poelen en plassen, vaak met weinig vegetatie. In zo'n omgeving hebben de mannetjes een territorium, dat ze erg agressief verdedigen. Ze verjagen niet alleen platbuiken, maar ook andere libelsoorten. Deze territoriale mannetjes hangen vaak aan een stengel, die net iets boven de andere stengels uitsteekt en vanaf daar verdedigen ze dan hun territorium. Vrouwtjes die zo’n territorium benaderen, worden meteen in de kraag gevat en dan vindt de paring in de lucht plaats. Dit duurt maar een paar seconden. Vrouwtjes gaan direct daarna de eitjes afzetten op de waterspiegel, maar dan wel onder begeleiding van het mannetje.

Een wapendrager. (Foto: Toos Jacobs)

Wapendrager
Op de foto van Toos Jacobs zie je een mooie vlinder zitten, op een berkentakje of het takje van een eik. Doelbewust, als camouflage. We hebben hier te maken met een wapendrager. Hoe deze wapendrager aan de naam komt is gissen. In de literatuur wordt hier geen duidelijkheid over gegeven. Volgens sommigen is de naam gebaseerd op de volwassen nachtvlinder in rust. Dan zie je net boven de vleugels een uitstekend lichaamsuiteinde als een soort wapen. Anderen denken dat het woord wapen een ander woord voor medaille is. Aan de punt van de voorvleugel zit zo'n soort medaille. Een ding is zeker: in rust zit deze echte nachtvlinder overdag graag op diverse loofbomen en struiken. Vooral kun je hen vinden op wilgen, berken, zomereiken, lindes en hazelaars.

Wespen
Jan Mager maakte onderstaand filmpje van wespen die bouwen aan hun nest. "Vorig jaar hadden we ijverige bouwvakkers bij ons in de schuur."

Negen nieuwe tiny forests in Noord-Brabant
Er komen negen nieuwe zogenoemde tiny forests in Brabant. Deze minibossen vormen een prima leefomgeving voor bijen, vlinders en andere dieren. Mensen die bij zo’n minibos wonen, krijgen er een groene, gezonde plek bij die de buurt onderling verbindt en met de natuur.


Waar zijn de tuinvogels gebleven?
Ik zie geen tuinvogels meer! En als er één zit, heeft dat dier kale plekken. Wat is er aan de hand? Heerst er een gruwelijke vogelziekte en zijn ze allemaal dood?! Platgebeld wordt de Vogelbescherming met deze vraag. Het antwoord: geen zorgen, ‘onzichtbaarheid’ en een verfomfaaid uiterlijk is voor vogels in de nazomer normaal.

Natuurtip
Zaterdag 17 augustus wordt er een wandeling gehouden door de Loonse en Drunense Duinen. Deze begint om tien uur 's ochtends en duurt tot twaalf uur 's middags. Heb jij wel eens écht goed gekeken als je door de heide loopt? Sta eens stil en leer van de duingids wat voor moois er is zien. Als je maar weet waar en hoe je moet kijken. De natuur is vol wonderlijke beestjes en plantjes waar je anders zo aan voorbijloopt. Met speciale loeppotjes kun je alles van heel dichtbij bekijken. Leuk voor het hele gezin!

IVN Brabant organiseert deze wandeling en is voor informatie bereikbaar via telefoonnummer 088 500 3110 of brabant@ivn.nl.

Er wordt vertrokken vanaf recreatiepark Duinhoeve aan de Oude Bosschebaan 4 in Udenhout

Deelname kost vijf euro, kinderen betalen vier euro.

Vooraf aanmelden is nodig. Dit kan via deze link. Deelnemers wordt gevraagd om kwart voor tien aanwezig zijn zodat de groep op tijd kan vertrekken. Honden mogen helaas niet mee.

Meer over dit onderwerp:
STUIFMAIL FRANS KAPTEIJNS