Veghel in de vuurlinie, luchtaanvallen op Erp

BRABANT BEVRIJD - Vrijdag 22 september 1944. Chaos vandaag als de Duitsers proberen opnieuw de Corridor te doorbreken. Het is het begin van dagenlange problemen en onophoudelijke aanvallen op de doorgaande route bij Veghel. Dit speelt tijdens de bevrijding van Brabant. Iedere dag lees je alle gebeurtenissen van die dag in 1944.

Amerikaanse paratroopers zijn vannacht vanuit Sint-Oedenrode Schijndel ingetrokken en hebben daar posities ingenomen. Ze waarschuwen de pastoor dat het dorp misschien maar voor even bevrijd is en dat ze beter geen feest kunnen vieren. Zo onzeker zijn ze over de kans van slagen.

Ook vanuit Eerde proberen de Amerikanen hun gebied uit te breiden en de vijand te omsingelen. Maar ook hier ondervinden ze fikse Duitse weerstand.

Aanval bij Veghel
Na het middaguur duikt ineens een grote Duitse legermacht op die onderweg is naar Veghel. Tanks van de 107e pantserbrigade maar ook soldaten, zoals een SS-eenheid, zijn uit Gemert gekomen. Met hun kanonnen vuren ze op het centrum van Veghel.

Daar zit slechts een kleine eenheid Amerikanen die de volle laag krijgt. Er vallen zeker twintig doden onder de Screaming Eagles. Ze slaan alarm en roepen versterkingen op. Een van de eenheden die hen te hulp komt is de artilleriegroep van generaal McAuliffe. Die zou in december 1944 in het belegerde Bastogne beroemd worden met zijn 'nuts'-uitspraak. De Duitsers vroegen hem zich over te geven. Met één woord -'nuts- zei hij eigenlijk tegen de Duitsers zoiets als: ik dacht het niet, loop naar de hel.

Generaal Patton en McAuliffe (rechts)

Onder inwoners van Veghel veroorzaakt de massale aanval paniek. Inwoners vluchten kelders in, een groot aantal inwoners rent naar de schuilkelder van het Sint Josephziekenhuis en blijft daar dagen zitten.

Op de Udenseweg breken de Duitsers door. Ze raken diverse militairen op de doorgaande weg. Bij Mariaheide en verder zuidwaarts komen voertuigen tot stilstand. Iedereen zoekt dekking in de sloten. Sommige eenheden met kanonnen en andere wapens vechten mee.

Dekking zoeken in de sloot (foto: national archives USA)

Geallieerde vliegtuigen vallen bij Erp de Duitse tanks van kampfgruppe Walther aan. Met bijna honderd toestellen vuren ze onophoudelijk op de aanvallers. Een deel van de toestellen gebruikt vliegveld Welschap bij Eindhoven voor het eerst.

De luchtaanvallen zijn zwaarder dan op dag 1 bij Valkenswaard, bij het begin van Market Garden. Meer dan zevenhonderd raketten vuren ze af. Bovendien gooien ze minstens zeventig bommen op de Duitse vrachtwagens, tanks en zelfs een bus met gewonden. Toch zijn die massale aanvallen niet zo effectief: een deel van de munitie ontploft niet.

Om het nog erger te maken, vindt er ook vanuit de westkant tussen Veghel en Uden een aanval op de Corridor plaats. Aan geallieerde kant sneuvelen deze dag zeker dertig mensen. Ongeveer twintig inwoners van Veghel stierven en aan Duitse kant zeker twintig man. Het aantal gewonden lag veel hoger.

Chaos
Het is een dag vol chaos op en rond Hell's Highway. Al het verkeer ging tot nu toe één richting op: naar Arnhem. Maar vanuit Gelderland neemt commandant Horrocks de moeilijke beslissing een tank-eenheid te laten omkeren, terug naar Brabant. Dit gaat ten koste van de slagkracht waar hij zo nodig is: bij Arnhem. Hij moet wel. Omdat de opmars in Brabant stilligt, zit bevoorrading en versterking er ook niet in.

De gevechten duren zo'n 24 uur. Al die tijd is er geen doorgaand verkeer op Hell's Highway mogelijk. Het mislukken van Market Garden komt weer dichterbij.

Schroot na de zoveelste Duitse tegenaanval

Ten zuiden van de gebieden zijn er wat lichtpuntjes: Stiphout en Mierlo-Hout worden bevrijd. In de westelijke delen van Helmond zijn al gevechten maar de hele stad moet nog een paar dagen wachten. Probleem is ook dat de Duitsers de bruggen over het kanaal hebben opgeblazen.

De kranten van 1944
Jan de Wit uit Rosmalen verzamelt kranten uit de oorlog en wij mochten in zijn archief kijken. Wil je de kranten van deze dag in 1944 ook nalezen, klik dan hier.