Gevangenen maakten zelf de dienst uit in Koepelgevangenis Breda, film toont bewogen geschiedenis

BREDA - De Koepelgevangenis in Breda staat bol van nooit vertelde verhalen. Hoe gevangenen daar jarenlang zelf de dienst uitmaakten. Hoe bewakers met een eigen knokploeg de orde herstelden. Hoe de veroordeelde oorlogsmisdadigers 'Drie van Breda' in de Koepel hun jaren sleten. Het komt allemaal voorbij in een unieke film, getiteld Binnen de Muren, die op zaterdag 19 oktober in première gaat. Uiteraard is die première in de Koepel..

In de film is de hoofdrol weggelegd voor Ton Mink uit Bavel, die 34 jaar bewaker was in de Koepelgevangenis aan de Nassausingel in Breda. Hij ruilde in 1971 zijn werk bij de Koninklijke Marine in voor baan als cipier in de Bredase gevangenis. "Ik was 25 jaar. En als ik rondliep en op de kaartjes keek dan las ik: 'Levenslang, 15 jaar, 20 jaar....' Man, toen dacht ik: 'Wat zit hier voor een stelletje tuig achter de deur? Want dat was gewoon ook zo."

Hij heeft in die 34 jaar veel opmerkelijke dingen meegemaakt in de Koepel. Samen met voormalig collega Huub van 't Westeinde vertelt hij in Binnen de muren over de bizarre situaties die buiten de gevangenismuren nooit echt bekend zijn geworden. Acteurs spelen in de film de scènes na terwijl de oud-bewakers erover vertellen.

Het gaat dan bijvoorbeeld over hoe de gedetineerden de baas waren en welke privileges de Drie van Breda hadden. Maar ook hoe de bajes werd leeg geveegd en er een nieuw - veel strenger - regime ging gelden. En over een heuse knokploeg waarmee de bewaarders oproerkraaiers met gummistokken onder de duim hielden. Het maakte de Koepel een beruchte inrichting in het gevangeniswezen, ook bij gedetineerden.

Historie verloren
De Koepel wordt nu vooral gebruikt voor teambuildingsactiviteiten en doet vaak dienst als enorme escaperoom. Maar ondertussen staat het rijksmonument te koop. Volgend jaar kan het een andere bestemming krijgen. Dit was voor filmmaker Troy Gazan uit Breda de reden om zijn camera's te pakken: "Ik wil vooral de verhalen van de bewaarders van vroeger vertellen. De toekomst van de Koepel is onduidelijk. Het was dus nu of nooit, want misschien gaat hierna de historie verloren."

De cellen in de voormalige Koepelgevangenis in Breda (foto: Raoul Cartens)

 De film gaat op zaterdagavond 19 oktober in première, in de Koepel. Kaarten voor de voorstelling zijn te krijgen op de site van de exploitant van het complex FutureDome

 

 

Meer over dit onderwerp:
KOEPELGEVANGENIS BREDA TON MINK FILMS