Flitspaal die beloont in plaats van bestraft is een succes: kwart minder snelheidsovertredingen

EINDHOVEN - Automobilisten belonen als ze zich aan de maximumsnelheid houden, zorgt voor een kwart minder snelheidsovertredingen. Dat zegt gedeputeerde Renze Bergsma van Verkeersveiligheid na een proef met de 'spaarpaal'. Iedere keer als een bestuurder met gepaste snelheid de paal passeert, wordt er een paar cent bijgeschreven. De opbrengst gaat naar een goed doel.

Gemeenten staan in de wachtrij om de spaarpaal te plaatsen. De paal rouleert in Brabant sinds mei 2018. Inmiddels heeft de paal al op vijftien verschillende plekken gestaan in dertien gemeenten. Provinciebestuurder Bergsma legt uit dat de provincie op een positieve manier aandacht wil vragen voor verkeersveiligheid. “We willen gewenst gedrag belonen in plaats van ongewenst gedrag straffen.”

Gemeenten kiezen samen met hun inwoners een plek (veelal in woonwijken) voor de spaarpaal uit waarvan ze weten dat er te snel gereden wordt. Zo wordt er een steeds groter bedrag gespaard. Het gespaarde bedrag is te zien op het scherm van de spaarpaal.

Sparen voor een goed doel
“Met de spaarpaal wordt gespaard voor een bepaald doel. De gemeente kiest samen met haar inwoners het doel, zoals een speeltoestel, nieuwe AED-apparaten of een bijdrage aan de lokale stichting”, legt Bergsma uit.

In Lith is 2000 euro gespaard voor felgekleurde waarschuwingspaaltjes die de veiligheid bij een school moeten verbeteren. Tijdens de inzet van de spaarpaal reed nog maar 3,5 procent van de bestuurders te hard.

Te veel spaarpalen zou zorgen voor de verdwijning van de positieve prikkel.

Als het doel behaald is, wordt de meter weer verplaatst naar een andere gemeente”, aldus Bergsma. Daarvoor waren Helmond, Eerde, Huisseling, Oostelbeers, Oudenbosch, Lith, Hoge Zwaluwe, Sint Anthonis, Sleeuwijk, Nuland, Berkel-Enschot, Vorstenbosch, Oostelbeers en Moerdijk aan de beurt.

Verkeersdeskundige Ruud Hornman zegt dat de spaarpaal effect heeft doordat ‘er maar weinig palen zijn’. Het is volgens hem geen goed idee om spaarpalen door heel Brabant te plaatsen. “Dan wordt het zo’n gewoon ding en dan verdwijnt de positieve prikkel. Nu voelen mensen zich prettig bij het goede doel.”

Maar als de spaarpaal weer wordt verwijderd, verdwijnt het effect dan niet? Volgens gedeputeerde Renze Bergsma niet. “Het zijn vaak mensen uit de buurt die te hard door de buurt reden. Doordat er gespaard wordt voor een doel in de buurt, worden ze bewust gemaakt van hun gedrag”, zegt Bergsma.

Spaarpaal in trek bij gemeenten
Door het succes gaan sommige gemeenten een eigen spaarpaal aanschaffen en het project wordt buiten Brabant uitgerold onder de naam Safety Safe.

Voor nu staan gemeenten in ieder geval nog in de rij voor die ene spaarpaal. “De komende weken gaat de spaarpaal naar Valkenswaard, Boxmeer en Breda. En voor 2020 zijn er ook al opties.”