'Nieuwe Wim van de Donk' moet verbinder en inspirator zijn, maar het wordt een moeilijke opdracht

EINDHOVEN - Natuurlijk, niemand is onvervangbaar, maar ís Wim van de Donk wel te vervangen? De commissaris van de Koning in Brabant kondigde vorige week zijn vertrek aan. Afgaande op reacties van diverse provinciale belangenorganisaties zal het nog een hele klus worden om een opvolger van dezelfde statuur te vinden. In ieder geval heeft Brabant behoefte aan een verbinder en een inspirator, die oog heeft voor alles wat er zich in onze provincie afspeelt. Dat wensen althans diverse belangenclubs.

Maar het wordt een moeilijke opdracht, zo meldt Wim Bens, voorzitter van de Zuidelijke Land- en Tuinbouw Organisatie (ZLTO). “Ik heb er eens over na zitten denken en ben tot de conclusie gekomen dat het een vergelijkbaar type zou moeten worden. Ik ken Wim al heel erg lang, ook uit de periode dat ik bankdirecteur was. Hij is een natuurlijk leider en een boegbeeld. Wim staat boven de partijen en hij slaagt erin om niet één belang te miskennen. Een fijn mens ook om mee samen te werken. De juiste man op de juiste plek.”

Welke opdracht?
De persoon die zijn plaats gaat innemen, zou dezelfde eigenschappen moeten hebben, vindt Bens. “Al moet je je eerst afvragen voor welke opdracht Brabant staat en welke rol de commissaris hierin zou moeten gaan spelen. Belangrijk vind ik wel dat het een Brabander is, dat hij of zij oog heeft voor het publiek en de bedrijvigheid in de provincie. En dat hij een goed communicator is. Contacten met ‘Den Haag’ zie ik ook als een pre.”

Of er voor de nieuwe commissaris ook een rol is weggelegd in de discussie over de toekomst van de land- en tuinbouwsector? Bens: “Niet direct, die ligt meer bij de Gedeputeerde of Provinciale Staten, maar een commissaris moet wel weten wat er speelt en mensen bij elkaar brengen, verbinden.” Aan namen van potentiële opvolgers wil Bens zich niet wagen. Evenmin verwacht hij dat de ZLTO wordt betrokken bij de benoemingsprocedure. “Maar mocht dat nodig zijn, dan denken we graag mee.”

'Leiding nemen'
VNO-NCW heeft dat op verzoek van Omroep Brabant al gedaan. “Voor het Brabants bedrijfsleven opteren we voor een verbinder, maar ook iemand die zichtbaar is en de leiding kan nemen als er bij belangrijke vraagstukken belangen moeten worden afgewogen”, zo meldt een woordvoerder van deze belangenorganisatie voor ondernemers.

“Iemand die de kracht van Brabant kent en er voor zorgt deze in Den Haag en Brussel te communiceren. Iemand die samen met alle Brabantse stakeholders oplossingen wil vinden voor de thema’s van deze tijd: energietransitie, robotisering, digitalisering en andere ontwikkelingen met grote gevolgen, waarbij het gaat om de toekomst van onze regio en van heel Nederland. Voor ons draait het om aandacht en ontwikkelruimte voor ondernemers met innovatieve oplossingen, maar ook om het faciliteren en de organisatie en bestuurbaarheid ervan: laten we het ons overkomen, of organiseren we die?”

'Oog voor gendergelijkheid'
Vrouwen van Nu, waarin de Katholieke Vrouwen Organisatie is opgegaan, zet in op andere aspecten. “Een nieuwe commissaris zou vooral oog moeten hebben voor gelijkwaardigheid van mensen”, meldt voorzitter Marjo Klaus. “Voor onze organisatie is het belangrijk om een serieuze gesprekspartner te blijven. Het maakt ons niet uit of de opvolger een man of vrouw is, wel dat de nieuwe commissaris oog voor gender-gelijkheid heeft en er bevlogen voor gaat. Denk ook aan gelijke kansen op de arbeidsmarkt, zorgbelasting, financiële onafhankelijkheid."

"Binnen de profielschets zou het een uitgelezen kans zijn om op basis van gelijkwaardigheid naar vrouwelijke kandidaten te kijken. Het zou mooi zijn als daarbij de meerwaarde van de eigenschappen van een vrouw worden gezien en gewogen in de besluitvorming,” aldus Klaus. Zo iemand vinden, wordt nog een klus, verwacht ook zij. “Jammer dat Wim vertrekt, hij was een goede. Wordt moeilijk net zo één te vinden. Hij wist als geen ander mensen bij elkaar te houden en hij was overal zichtbaar binnen Noord-Brabant. Ik heb hem vaak gezien, maar nooit gesproken. Daarvoor wordt hij afgeschermd.“

'Behoud unieke landschap'
De Brabantse Milieu Federatie (BMF) gaat uiteraard voor een man of vrouw die een sterke binding met het gebied en het Brabantse landschap heeft. Een commissaris die zijn of haar wortels heeft in Brabant. “Een persoon ook”, zo verwoordt een woordvoerder de wens, “die zich ten volle inzet om van Brabant de meest innovatieve, duurzame en energieneutrale provincie van Nederland te maken. Brabant is een unieke provincie met een uniek landschap dat het waard is om te behouden en te verbeteren.”

“De commissaris moet durven opkomen voor de belangen van de natuur en de kwaliteit van het milieu in Brabant. Hij of zij moet ook goede internationale contacten hebben om grensoverschrijdende (natuur- en milieu)problemen aan te pakken, zoals stankoverlast, verdrogingsproblematiek en stikstofuitstoot.”

Cultuur moet kerntaak blijven'
Kunstloc, een overkoepelende organisatie op het gebied van cultuur en kunst, heeft weer wat anders op haar verlanglijstje. “Wim van de Donk heeft een belangrijke rol gespeeld in het tussen de oren krijgen van het belang van kunst en cultuur voor het woon-, werk- en verblijfklimaat in Brabant”, zo vertelt directeur/bestuurder Chris van Koppen.

“Cultuur is mede onder zijn invloed een van de kerntaken van de provincie. Als commissaris was Wim van de Donk een goede hoeder van de continuïteit van provinciaal beleid, ook op dit terrein. Ik hoop dat zijn opvolger op deze voet doorgaat en dat hij of zij zich hard maakt voor de ongekende kracht van de verbeelding als vlaggendrager voor de cultuur in Brabant. Ik vind het jammer dat hij vertrekt. Ik heb geen voorkeur voor een man of een vrouw op die post, maar voor de afwisseling ligt een vrouw misschien voor de hand.”