Trekvogels trekken niet meer, Frans Kapteijns beantwoordt vragen in [email protected]

26 januari om 11:07
Afdruk eikenblad op deksel vuilnisbak Foto Loes Westgeest
Afdruk eikenblad op deksel vuilnisbak Foto Loes Westgeest
Oud-boswachter Frans Kapteijns beantwoordt in [email protected] iedere week vragen van luisteraars van Omroep Brabant radio. Deze keer onder meer over fladderende pimpelmezen en trekvogels die niet meer trekken.
Profielfoto van Frans Kapteijns
Geschreven door
Frans Kapteijns

Trekvogels blijven voortaan in ons land

De Buuf vraagt zich af of dat er steeds meer vogels hier blijven en die dus niet meer naar het zuiden trekken? Dat klopt inderdaad. We hebben natuurlijk gewoon de standvogels, zoals bijvoorbeeld de spechten, maar ook steeds meer voorheen trekvogels die het hier prima vinden. De mezen trekken bijvoorbeeld al steeds minder en hebben zich aangepast aan ons klimaat. Mezen zijn echte insecteneters, maar in de winterperiode schakelen ze zich om naar onder meer pindaeters. In hun maag veranderen de enzymen en verteren de magen de pinda’s. Onderzoekers hebben dat ook onderzocht en men kwam erachter, dat van de 24 trekvogelsoorten er 21 hier blijven.

Fladderende pimpelmees

Jan en Willie Jansen hebben een pimpelmees die regelmatig en lang voor hun raam fladdert en ze vragen zich af wat dat te betekenen heeft. Volgens mij heeft dat te maken met territoriumgedrag. Al wat langere tijd zijn de groepjes mezen uit elkaar gevallen en hebben ze weer koppels gevormd. Overal zie je nu in de tuinen paartjes pimpelmezen bezig met nestkastjes te inspecteren en concurrenten aanvallen. Vermoedelijk ziet de pimpelmees bij de familie Jansen in het raam een zogenaamde concurrent en die wil hij graag aanvallen om die te verdrijven.

Bladafdruk op deksel

Op de deksel van een oude vuilnisbak zie je een mooie afdruk van blaadjes volgens mij van een Amerikaanse eik. Loes Westgeest vraagt zich af of dat de zuren van de bladeren kunnen zijn. Mijn reactie is volmondig ja, want deze bladeren bevatten looizuur en bij het vergaan van de bladeren verlaten dat looizuur de bladeren. In het verleden gebruikten de leerlooierijen dan ook dat looizuur om de huiden te looien. Dit betekent dat je de huiden gaat conserveren. De looiers gebruikten daarvoor gemalen eikenschors. Dat werd gemalen in runmolens en het sap wat daar van af kwam noemde men run oftewel looizuur.

 

Neushoornkever in composthoop

Jim van Ooijen heeft in zijn nieuwe composthoop larven en volwassen neushoornkevers ontdekt. Dit zou zo maar kunnen, want in 2016 was in Heeze ook zo’n ontdekking. Destijds schreef men al dat dit bijzonder insect niet zo vaak voorkomt in Nederland en nu zaten er dus ook in de composthoop van Dhr. van Ooijen. Neushoornkevers kunnen gemakkelijk 4 cm groot worden en zijn dus samen met vliegende herten (9 cm) de grootste kevers van ons land. Nu zijn de 2 vragen van Dhr. van Ooijen de volgende; wanneer komt de kever uit het popstadium en nummer 2) of het normaal is dat de kever in januari volwassen wordt. Allereerst is al duidelijk dat de ontwikkelingsduur van de larve in composthopen veel sneller gaat vanwege de hoge omgevingstemperatuur. Normaal 3 tot 5 jaar. De verpopping vind dus in dit geval dus plaats in de composthoop. De volgroeide larve maakt dan een poppenkamer, die zo groot kan worden als een kippenei. Het uitkomen van de pop gebeurd in principe in juni, maar vermoedelijk vanwege de temperatuur in de composthoop komen ze eerder naar buiten. Tot slot nog de vraag over de tijd van pop tot uitkomen; in principe kan je stellen dat zoiets ongeveer 4 tot 6 weken duurt.

Glimmende rups

Op de foto zie je op de stenen een glimmend donkerrode rups met een zwarte kop. We hebben hier te maken met een wilgenhoutrups. Deze rupsen kunnen gemakkelijk 9 tot 10 cm groot worden. Vrouwtjes van de wilgenhoutrupsen leggen met hun legboren eitjes in een spleet van de schors van een loofboom. Daarna knagen zich de rupsen gedurende meestal 2 jaar gangen in die boom. Deze geknaagde gangen kunnen meters lang worden. Na 2 jaar zijn de rupsen volgroeit en knagen ze in die loofboom een grote poppenkamer. Van het zaagsel samen met gesponnen zijdedraden maken ze cocoonen. Hierin verpoppen de wilgehoutrupsen zich en komen na een overwintering in het voorjaar uit. Pak ze nooit op, want dan voelen ze zich bedreigd en scheiden ze onmiddellijk een geur af, die ruikt na azijnzuur en sommige mensen zeggen zelf een geur van een bok in paringstijd.

Wat doen die grote grazers in natuurgebied De Maashorst? Omroep Brabant natuurvlogger legt uit.

Gepubliceerd op 6 jan. 2020
Heldere uitleg waarom er grazers nodig zijn in natuurgebieden. In dit geval in de Maashorst. Dieren die voor begrazing zijn uitgezet moet je nooit naderen. Het zijn geen kinderboerderijdieren en natuurgebieden geen kinderboerderijen.

Wachten op privacy instellingen...

Kruidenrijk boeren: meer biodiversiteit, gezondere koeien

Melkveehouder Ad van Rees stimuleert de variatie aan kruiden op zijn weiland: zo maakt hij de sloten schoon en gebruikt hij aan de randen geen kunstmest. Dat is niet alleen goed voor de biodiversiteit, het kruidenrijk product van zijn land werkt ook als een natuurlijke antibiotica voor zijn koeien. Van Rees: “Meer bloemen en planten aan je rand betekent dat de kwaliteit van je land beter wordt.” Meer over de Groene Cirkel Kaas en Bodemdaling zie filmpje hierboven.

Boom van het Jaar verkiezing

De Heksenboom gaat, met zijn markante verschijning en het spannende verhaal over Zwarte Kaat, in 2020 Nederland vertegenwoordigen bij de Europese Tree of the Year verkiezing. Natuurlijk willen wij dat Nederland en De Heksenboom deze wedstrijd wint! Neem daarom tussen 1 en 29 februari 2020 even de tijd om op De Heksenboom te stemmen.

Voor meer informatie:

Natuurtip: Fluistertocht en museumbezoek
Nationaal Park de Biesbosch is een uniek zoetwatergetijdengebied met een voor Nederland kenmerkende cultuurhistorie. Het gebied ontstond nadat in 1421 de watersnoodramp Sint-Elisabethsvloed plaatsvond. In de zeven museumzalen van het Biesbosch MuseumEiland toont hoe mensen eeuwenlang met en tegen het water werkten, polders maakten en de natuur naar hun hand zetten.

Meer informatie:

Openingstijden Museum t/m 31 maart:

  • Maandag: 13.00 – 17.00 uur
  • Dinsdag t/m vrijdag: 10.00 – 17.00 uur
  • Zaterdag, zondag en feestdagen: 11.00 – 17.00 uur

 

 

Wachten op privacy instellingen...