Een bruine rat in je tuin? Waarschuw de gemeente!', Frans Kapteijns beantwoordt vragen in Stuifm@il

OISTERWIJK - Boswachter Frans Kapteijns deelt wekelijks zijn kennis van de natuur op de radio. Luisteraars kunnen vragen insturen via stuifmail@omroepbrabant.nl. Deze zondag besteedt Frans onder meer aandacht aan papiervisjes, zwamdraden en tips voor kleine vogels.

Een bruine rat in je tuin
Op de bovenstaande foto zie je duidelijk een bruine rat zitten. Henk Smeets vraagt zich af waar het nest zou kunnen zitten? Volgens mij is dit een verkenner die op zoek is naar voedsel of een rat die is weggejaagd. Bruine ratten zijn in principe exoten die via de scheepvaart vanuit Azië Europa zijn binnengekomen. Ze kunnen in ons land goed overleven omdat wij veel voedsel op straat en in de wijken achterlaten. Hun nesten maken ze in de buurt van waterplassen, vijvers of kanalen. Daar moet je dus de nesten zoeken. Van daaruit trekken ze wereld in. Ze kunnen soms hele kippenkooien ondergraven. Ik zou in ieder geval de gemeente waarschuwen dat je er een gezien en vastgelegd hebt. Hopelijk blijft het voor jullie bij deze ene rat, maar ik zou toch goed opletten.

Papier- of ovenvisje. (Foto Rentokil)

Zilvervisjes of papiervisjes?
Pierre Damen denkt dat hij zilvervisjes in huis heeft. Ik denk dat het geen zilvervisjes - of suikergasten zoals die in het Vlaams genoemd worden - zijn, maar ovenvisjes. Die worden ook wel papiervisjes genoemd.

Allereerst: wat zijn zilvervisjes? Dit zijn kleine insecten die sommige wetenschappers tot de orde van primitieve insecten rekenen, maar anderen vinden dat ze niet bij deze insecten thuishoren. Ze hebben deze naam gekregen, omdat de schubben op hun lichamen een zilverachtige glans hebben en worden 'visje' genoemd vanwege het feit dat ze watervlug wegglippen. Overdag zie je ze niet, want ze zijn vooral in de nacht actief. Zilvervisjes leven in vochtige (75 tot 95 procent luchtvochtigheid) koele omgevingen bijvoorbeeld kelders, badkamers, toiletten, badkamer en keukens.

Omdat Pierre een droog huis heeft, denk ik dat het dus geen zilvervisjes zijn. Volgens mij zijn het dus papier- ofwel ovenvisjes. Die kunnen namelijk enkel overleven in droge of warme omgevingen. Vroeger kwamen ze enkel voor in bakkerijen en dergelijke. Ik heb helaas geen tip voor biologische bestrijding, wel is er deze website die aandacht besteedt aan de bestrijding van papiervisjes.

Hoe gaaf, een vos in je tuin
Op de foto hierboven zie je heel duidelijk een vos. Deze vos loopt in de achtertuin bij Anneke Kievits. Zij vraagt zich nu af of de vos zich zal vergrijpen aan de katten die zij netjes buiten aan de lijn houdt. Allereerst een compliment aan haar, want katten aan de lijn is helemaal top. Zo kunnen ze niet achter de vogels jagen. Zeker nu het broedseizoen begonnen is, hebben die vogels het erg druk. Voor de vos hoeft ze niet bang te zijn, want vossen pakken vooral muizen en zieke dieren naast bessen, bramen en amfibieën. Toch mooi dat er een vos in hun buurt woont, hebben zij tenminste natuurbeleving bij hun huis.

Zwamdraden bij de tuindeur
Op de foto hierboven zie een warrige lichtbruine substantie. Annie Giebelen wil weten wat dit is. Ze schrijft dat het net draden zijn. Wel, dat zijn het ook. Ik denk dat het zwamdraden zijn. We hebben hier te maken met een stukje echte schimmel of zwam. Uit deze vlok zou dus een vruchtlichaam - de paddenstoel - kunnen groeien. Later, na het weghalen van deze zwamvlok, zag ze witte maden op die plek kruipen. Dat kan, omdat die diertjes de zwamvlok gebruiken als schuilplaats.

Goede tip voor kleinere zangvogels
Dit keer heeft Veronica Dijkstra geen vraag, maar een tip. Ik vind deze tip zou handig en leuk dat ik die graag hier wil behandelen. Vogels zijn nu al volop bezig met het beschermen van hun territorium, het zoeken naar nestgelegenheden, het bouwen van een nestje en ook met paren. Dit alles kost zoveel energie dat het heel fijn is als er voedsel in tuinen gestrooid of gelegd wordt. Zeker nu er nog maar weinig natuurlijk voedsel is. 'Afvalspecialisten zoals duiven en de kraaiachtigen kunnen nog genoeg vinden in de gemeenten - want overal gooien mensen voedsel weg - maar kleinere zangvogels hebben minder kans.

Veel vogels door slim voeren
Zoals hierboven geschreven, kunnen vogels in de winter wel wat extra voedsel gebruiken. Wie slim voert, kan de mooiste soorten naar de tuin lokken. Jasper de Ruiter van Vogelbescherming Nederland weet precies welke vogel wat lekker vindt. In de bovenstaande aflevering staan de zaadeters centraal, zoals mussen, vinken en groenlingen. Wat geef je die precies te eten en op welke manier?

Boeren en particulieren maken samen kans op nieuwe ‘Samen voor Biodiversiteitsprijs’
Het stimuleren van samenwerking tussen boeren en particulieren om de biodiversiteit in hun regio te versterken. Dat is het doel van de 'Samen voor Biodiversiteitsprijs'. Deze stimuleringsprijs van 25.000 euro wordt dit jaar voor het eerst uitgereikt. Dit is een initiatief van het Deltaplan Biodiversiteitsherstel. Inschrijven kan via de website, 9 februari.

Voor de twee meest aansprekende ideeën wordt een budget van 25.000 euro beschikbaar gesteld om die projecten uit te voeren. Ideeën kunnen worden ingediend via dit deelnameformulier. Op 5 maart worden de twee winnende ideeën bekendgemaakt.

Tree of the year-verkiezing
De stembussen staan open voor de zogenoemde tree of the year-verkiezing. Neem daarom tot 29 februari even de tijd om op de heksenboom te stemmen. Stemmen doe je op website De Boom van het Jaar. Let wel, je moet op twee bomen stemmen en daarna bevestigen. Alvast dank voor jullie stem!

Recordaantal tuinvogeltellers ziet opvallend veel pimpelmezen
Een recordaantal deelnemers zag afgelopen weekend tijdens de Nationale Tuinvogeltelling opvallend veel pimpelmezen. De mees met het blauwe petje eindigde op de derde plek, achter de huismus en koolmees. In de zomer werden al forse aantallen pimpelmezen gemeld. Dat is nu goed terug te zien in de Tuinvogeltelling. De vink, vorig jaar nog goed voor een derde plek, zakte naar plaats zeven.

De top tien
Dit is de top tien van de Nationale Tuinvogeltelling 2020. Tussen haakjes de notering tijdens de Tuinvogeltelling van vorig jaar:

1) Huismus (1)

2) Koolmees (2)

3) Pimpelmees (5)

4) Kauw (6)

5) Merel (4)

6) Vink (3)

7) Turkse tortel (7)

8) Houtduif (8)

9) Roodborst (9)

10) Ekster (10)

Wil je meer weten over vogels in je tuin? Of de vogels in jouw tuin helpen door zelf iets te doen? Check dan voor welke vogels in jouw postcodegebied je iets extra's kunt betekenen: doe de postcode-vogelcheck!

Natuurtip
Zondag 9 februari wordt een winterwandeling georganiseerd door op de heide van de Kampina. Deze begint om tien uur 's ochtends en duurt tot twaalf uur 's middags. In de winter lijken alle planten en dieren van de aardbodem verdwenen, zo rustig is het dan. Maar wie goed kijkt, ziet volop bedrijvigheid. Tijdens de wandeling ervaar je de stilte en openheid van de heide en ontdek je hoe dieren en planten de winter doorkomen en zich voorbereiden op warmere tijden. Deze wandeling is gericht op volwassenen. Oudere kinderen zijn onder begeleiding van een volwassene ook welkom.

Er wordt vertrokken vanaf parkeerplaats Huisvennen aan de Roond. Deelnemers wordt geadviseerd stevige schoenen te dragen en zichzelf lekker warm aan te kleden. Aanmelden voor deze tocht kan hier.

Meer over dit onderwerp:
STUIFMAIL FRANS KAPTEIJNS RATTEN VOSSEN