Wat hangt er voor geeloranje substantie aan de stam? Frans Kapteijns beantwoordt vragen in [email protected]

8 maart om 08:17
Een gele trilzwam (foto: Miriam Hammann)
Een gele trilzwam (foto: Miriam Hammann)
Boswachter Frans Kapteijns deelt wekelijks zijn kennis van de natuur op de radio. Luisteraars kunnen vragen insturen via [email protected] Deze zondag besteedt Frans onder meer aandacht aan een verdronken rups van vlinder, een trilzwam en de resten van een podzol profiel.
Profielfoto van Frans Kapteijns
Geschreven door
Frans Kapteijns

Gele trilzwam
Op de eerste foto zie je aan een stam een geeloranje substantie hangen. Dit is een zwam en de naam is gele trilzwam. Deze zwam is te herkennen aan het geleiachtige, gelobde vruchtlichaam dat goudgeel van kleur is en aan het feit dat deze zwam op loofbomen groeit. De vruchtlichamen kunnen twee tot zes centimeter hoog worden en twee tot vier centimeter breed. In het begin zijn ze oranjegeel, maar wanneer ze tot volle wasdom komen, hebben ze een goudgele kleur. Naarmate ze verouderen, verbleekt de kleur tot zwavelgeel om uiteindelijk bijna wit te worden als ze tot ontbinding overgaan. Deze soort groeit bijna het hele jaar door. Vooral wanneer het aan het eind van de herfst koud begint te worden. Gele trilzwammen gedijen op dode takken en op stammen van diverse bomen die in de winter hun blad verliezen zoals beuken, eiken, essen, haagbeuken en hazelaars. Ze komen vrij algemeen voor, maar dit zijn geen eetbare paddenstoelen.

undefined

Verdronken huismoeder
Op de bovenstaande foto zie je een groene rups. Thea Willems denkt dat dit de rups is van de nachtvlinder met de mooie naam huismoeder. Dat klopt helemaal. Haar vraag is of bij overstromingen veel van dit soort rupsen verdronken zijn. Het antwoord is ja. Veel van die verpoppingen - dus niet alleen de rupsen - zullen bij overstromingen verdrinken. Ze zijn daar niet tegen beschermd. Je kunt dus er vanuit gaan dat alle overwinterende dieren die in een overstromingsgebied een plek hadden uitgezocht, het niet overleefd zullen hebben.

Natuur vroeg dit jaar
'Buuf' Adeline Besselink heeft al diverse insecten zien vliegen. Ze vroeg zich af of de natuur al vroeg ontwaakt is dit jaar? Sowieso was januari 2020 wereldwijd de warmste januari sinds het begin van de wereldwijde temperatuurmetingen in 1981. Het was extreem warm tijdens de afgelopen winter. Daardoor is de lente dit jaar een maand eerder begonnen. Het is één van de vroegste meteorologische lentes ooit. Je ziet het overal om je heen. Sneeuwklokjes, hazelaars, elzen, kornoeljes, klein hoefbladeren, sleedoorns en speenkruiden staan al overal in bloei. Daarnaast laten de insecten zich ook niet onberoerd. Er zijn er al verschillende aan het vliegen. Alleen afgelopen week zijn er vanwege de vele regenbuien wat minder gespot. Dan houden ook zij zich even schuil.

undefined

Sperwer, kiekendief of buizerd
An Roelen heeft een foto gemaakt van een roofvogel, maar welke is het? Kennissen van haar hebben drie namen laten vallen: sperwer, kiekendief en buizerd. Die laatste twee zijn het zeker niet. Ze hadden ook de naam havik kunnen laten vallen. Die lijkt namelijk enorm veel op de eerstgenoemde vogel, de sperwer. Meer nog dan een buizerd of een kiekendief. Het is dus een sperwer, een vrouwtjessperwer. Mannetjes worden maximaal 28 centimeter groot, de vrouwtjes zeker 38 centimeter. De grotere vrouwtjes pakken dan ook grotere vogels, zoals Turkse tortels. De mannetjes jagen vooral op zangvogels zoals mezen, vinken, mussen en spreeuwen. Je ziet deze mannetjes dan ook jagen in het bos of in tuinen. De vrouwtjes jagen - zeker buiten het broedseizoen - meer in open gebieden.

undefined
undefined

Zwarte brokken tussen geel zand
Op de foto van Moniek zie je tussen het gele zand allemaal brokken 'zwart spul' liggen. Zij vraagt zich af wat dit is. Die zwarte brokken zijn resten van een podzol profiel. Dit is een profiel van een mooi bodemtype in schrale dekzandgronden. De naam is van Russische oorsprong: pod betekent 'onder' en zola betekent as. Feitelijk is deze naam afgeleid van de grijs- of askleurige uitspoelingslaag. Simpel gezegd heeft dit te maken met het feit dat er voorheen op deze laag vegetatie heeft gestaan. Planten scheiden ook stoffen of en daardoor wordt geel zand eerst grijs en daaronder donkerder. Later is de vegetatie daar verdwenen en is er dekzand overheen geblazen. Doordat dit zand weer verdwijnt, komt de laag bloot te liggen en die wordt dan door de betreding van mensen en paarden verbrokkeld. En die brokken zie je hier tussen het gele zand.

Wachten op privacy instellingen...

Varkensboer helpt natuur een handje
Ben Bruurs en zijn varkens doen goed werk voor de natuur in Brabant. De varkens vormen voor een natuurvriendelijke oplossing om percelen onkruidvrij te maken. Handig tegen woekerplanten zoals de exotische Japanse duizendknoop en de berenklauw., zo zie je in het filmpje hierboven .

Minder waterkevers en verminderde waterkwaliteit in 2019 volgens website Waterdiertjes
Met meer dan vierhonderd waarnemingen is in 2019 weer volop meegedaan met het inventariseren van de waterkwaliteit via Waterdiertjes.nl. Opvallend: in 2019 zijn op veel minder plekken waterkevers gevonden dan het jaar daarvoor. En in meer dan de helft van de wateren bleek de kwaliteit matig, terwijl in 2018 bijna de helft nog goed scoorde. Stromende wateren hadden gemiddeld gezien de beste waterkwaliteit.

Ook in 2020 kan iedereen via de website waterdiertjes weer waarnemingen doorgeven. Weet jij welke dieren er bij jou in de buurt in het water leven? Ga het inventariseren en geef het door! Voor scholen is er ondersteunend lesmateriaal beschikbaar.

Hoe rijk-strooiselsoorten bijdragen aan een gezonde bosbodem
Een gezonde bosbodem is een vereiste voor een goed functionerend en weerbaar - ofwel veerkrachtig - bos. Met een veranderend klimaat en daarmee samenhangend extremere omstandigheden, is het verbeteren van de bodem op de veelal arme zandgronden meer dan ooit van cruciaal belang. Maar wat is dat eigenlijk, een gezonde bosbodem? En hoe kunnen rijk-strooiselsoorten bijdragen aan het ontstaan van een vitale bodem? Dat lees je op deze website.

Wachten op privacy instellingen...

Natuurtip
Deze zondag vindt van elf uur 's ochtends tot vier uur 's middags het NK Maasheggenvlechten plaats ten zuiden van de provincialeweg Oeffelt-Gennep en ten oosten van Portaal De Vilt. Ieder jaar strijden zo'n 35 teams uit het hele land en zelfs daarbuiten tijdens het NK Maasheggenvlechten om de Gouden Hiep. Ook stichting Brabants Landschap is van de partij met een team van bekwame heggenvlechters.

Het Maasheggengebied, vorig jaar uitgeroepen tot Unesco-Biosfeer, geniet een groeiende belangstelling. En het ambacht van het heggenvlechten, - weer in ere hersteld door de inzet van enkele pioniers uit deze streek - is toegevoegd aan de lijst met cultureel immaterieel erfgoed. Met het vlechten dragen alle deelnemers bij aan het in stand houden van dit bijzondere gebied.
Meer informatie: vind je op deze website.

Wachten op privacy instellingen...