Wat is dit voor vreemde vogel? Frans Kapteijns beantwoordt vragen in [email protected]

29 maart om 10:11
Een zwarte roodstaart (foto: Julia).
Een zwarte roodstaart (foto: Julia).
Boswachter Frans Kapteijns deelt wekelijks zijn kennis van de natuur op de radio. Luisteraars kunnen vragen insturen via [email protected] Deze zondag besteedt Frans onder meer aandacht aan een vreemde vogel, een witte vlinder, een tjiftjaf, een populierenpijlstaart en witte bultzwammen op een beuk.
Profielfoto van Peter de Bekker
Geschreven door

Vreemde vogel
Op de openingsfoto zie je op een grasveld een mooi grijs vogeltje met zwarte ogen en rode staartveren. Julia vraagt zich af of dit misschien het vrouwtje is van de zwarte roodstaart. Dat klopt helemaal. Zwarte roodstaarten zijn trekvogels die net teruggekeerd zijn uit het zuidwesten van Europa en Noord-Afrika. In oktober zullen ze Nederland weer verlaten. Met hun lengte van maximaal veertien centimeter zijn ze net zo groot als een koolmees. Oorspronkelijk zijn dit vogels die hun nesten bouwden op rotsen en in kloven. Maar in stedelijke gebieden gebruiken ze gebouwen, schuttingen en tuinen als alternatief. Een huis is voor hen een soort rots en ventilatiekanalen zijn in hun ogen kloven. Als je kans hebt om wat langer naar dit vogeltje te kijken, merk je dat het diertje heel vaak rechtop zit en een trillende staart heeft.

Mooi verhaal van Yolanda Kroef
Dansen, vrolijkheid... Vlinders lijken haast te dansen als ze op bloemen neerstrijken. Ze herinneren ons eraan dat we in het leven de dingen niet zo serieus moeten nemen. Ze wekken een gevoel van lichtheid en vreugde in ons op en houden ons voor dat het leven een dans is en dat dansen op zich al grote vreugde schenkt. Vlinders wekken ons ertoe op omhoog te komen en ons te bewegen. Want als je beweegt, dans je al. Dansen geeft ons de zoetheid van het leven terug. Dat wordt nog eens onderstreept door het feit dat vlinders smaakreceptoren op hun voorpoten hebben. Eroverheen lopend proeven ze de bloemen. Verschijnt er een vlinder, vraag je dan af hoeveel of hoe weinig vreugde je in je leven ervaart. Fleur op, kijk uit naar verandering. Besef dat alle verandering goed is.

Een boomblauwtje (foto: Yolanda Kroef).
Een boomblauwtje (foto: Yolanda Kroef).

Witte vlinder
Naast het mooie verhaal dat Yolanda Kroef hierboven schreef, heeft ze ook een vraag. Namelijk: welke vlinder zij gefotografeerd heeft. De vlinder heeft wittige vleugels met op de vleugels kleine zwarte vlekjes. De antennes zijn zwartwit geblokt. We hebben hier te maken met het boomblauwtje, een van de dagvlinders uit de mooie blauwtjesfamilie. Deze door Yolanda gefotografeerde vlinder is precies op tijd, want eind maart beginnen de eerste volwassen boomblauwtjes te vliegen. De boomblauwtjes hebben honingdauw (van blad- of schildluizen), sap van bloedende bomen en nectar op het menu staan. Heel soms zie je ze zitten bij plasjes water. Daar drinken ze, maar ze zitten ook weleens op uitwerpselen. Als je struiken in je tuin hebt staan, kun je ze mooi waarnemen, want ze vliegen hoog in de toppen van struiken. Dit doen ze bij bomen, maar dan zijn ze lastig te zien natuurlijk.

Een tjiftjaf in een boom (foto: Adeline Besselink).
Een tjiftjaf in een boom (foto: Adeline Besselink).

Tjiftjaf of heggenmus
Op de foto hierboven zie je een vogeltje een beetje wazig zitten. 'Buuf' Adeline Besselink vraagt zich af of dit een tjiftjaf is? Haar man Jan denkt eerder aan een heggenmus. Helaas moet ik Jan ongelijk geven, ik denk ook aan een tjiftjaf. Hiervoor heb ik twee redenen. Allereerst zijn heggenmussen vogels die vooral op de grond rondscharrelen en maar zelden in de boom zitten. Ten tweede is een heggenmus een vrij donkerbruine vogel met een blauwige borst. Deze gefotografeerde vogel heeft een lichtere borst. Tot slot: als een heggenmusmannetje gaat zingen om zijn territorium aan te geven, zit die graag op de top van een boom of struik. Tjiftjaffen doen dat niet. Die zie je vaak verstopt zitten tussen de takken.

Een populierenpijlstaart (foto: Karin en Willy Heesakkers)
Een populierenpijlstaart (foto: Karin en Willy Heesakkers)

Prachtige populierenpijlstaart
Op de bovenstaande foto zie je een grijsbruine vlinder met twee hele witte voelsprieten en met op iedere vleugel in de donkere vlekken een witte stip. We hebben hier te maken met een heel mooie nachtvlinder uit de prachtige familie van de pijlstaarten. Dit is de populierenpijlstaart. Deze pijlstaart is een nachtvlinder die dagactief is. Officieel worden ze pas half april actief. Dit is dus een vroege! Waarschijnlijk komt dit door het warme weer van de afgelopen dagen. Populierenpijlstaarten hebben een spanwijdte van maximaal negen centimeter. Ze vallen door hun kleuren nauwelijks op tussen de dorre bladeren. Zoals de naam al aangeeft, leven deze vlinders - en vooral de rupsen - op populieren, maar wilgen vinden ze ook prima.

Witte bultzwammen op beuk
Op de foto hierboven zie je op de stomp van een stam een aantal zwammen. Die hebben een groene kleur, maar de randen zijn wit. De groene kleur is een soort aanslag doordat ze in de schaduw staan. Normaal gezien zijn deze zwammen helemaal wit. Het zijn witte bultzwammen. Deze zwammen groeien het meest op oude stammen van beukenbomen. Daar leven ze van de afbraak van het dode hout. Witte bultzwammen zijn in vochtige toestand stevig en taai, maar in droge toestand worden ze keihard. Het zijn dan ook duidelijk niet eetbare zwammen.

Zingende zanglijster
Gerrie van der Meulen filmde de prachtige zanglijster hieronder en nog wat extra vogelsoorten, zoals de pimpelmees, een vrouwtjesvink die een mannetje wegjaagt en een zingende winterkoning.

Wachten op privacy instellingen...

Bevers: natuurlijke houthakkers en bouwvakkers
Veel natuur in Nederland wordt begraasd. Dan denken we al snel aan schapen, runderen, paarden, herten, wilde zwijnen of zelfs wisenten en waterbuffels. Maar in het water huist nog een grazer, die een enorme invloed heeft op het landschap en de natuur in en om het water: de bever. Meer informatie over dit dier en hun invloed op het landschap vind je in dit filmpje over de bever in het Kempen~Broek (Bron: Dwaalfilm.eu).

Wachten op privacy instellingen...

Of in dit filmpje over beversporen langs de Geul in Stokhem (Bron: Dwaalfilm.eu).

Wachten op privacy instellingen...

Hier kun je gratis een tekening van de bever downloaden.

Kijk op de website van Stichting Ark voor meer informatie.

Ontdek de natuur rondom je huis
De ontluikende lente biedt in deze tijd een mooie kans om te ontspannen. Met zijn allen naar natuurgebieden gaan kan echter niet. Met NatureToday ontdek je vanaf nu de vogels, zoogdieren, planten, vlinders en libellen die in jouw directe omgeving leven. Kennis van biologen en tienduizenden natuurliefhebbers wordt op deze site voor iedereen toegankelijk en dit geeft je natuurbeleving een nieuwe dimensie.

Natuurtip
Om de verdere verspreiding van het coronavirus tegen te gaan zijn alle bezoekerscentra van Natuurmonumenten nog steeds dicht, maar de natuur is wel te bezoeken. Kies je ervoor de natuur in te gaan, neem dan de volgende richtlijnen in acht:

• Vermijd drukke plekken

• Houd altijd minimaal anderhalve meter afstand van elkaar

• Heb je griepverschijnselen, blijf dan thuis.

De maatregelen kunnen dagelijks veranderen. Houd de website van het RIVM in de gaten voor het laatste nieuws en richtlijnen.

Heb je zin om musea te bezoeken terwijl je thuiszit? Kijk dan hier voor een virtueel rondkijkje.

Tip ons!
Heb je een foutje gezien of een opmerking over dit artikel? Neem dan contact met ons op.

Wachten op privacy instellingen...