Wat zie ik in mijn perenboom? Frans Kapteijns antwoordt in [email protected]

11 juli om 09:30
Het spinselnest van de perenspinselbladwesp (foto: Angela Blous).
Het spinselnest van de perenspinselbladwesp (foto: Angela Blous).
Boswachter Frans Kapteijns deelt wekelijks zijn kennis van de natuur op de radio. Luisteraars kunnen vragen insturen via [email protected] Dit keer besteedt hij in Stuifmail aandacht aan wat er in een perenboom zit, parende slakken en geeft hij antwoord op de vraag wie er gespuugd heeft.
Profielfoto van Frans KapteijnsProfielfoto van Peter de Bekker
Geschreven door
Frans Kapteijns & Peter de Bekker

Wat voor nest zie ik in mijn perenboom?
Op de foto van Angela Blous zie je een spinselnest met daarin verschillende oranje larven, die een zwarte kop hebben. Angela heeft doorgegeven dat dit spinselnest zich in een perenboom bevindt en dus hebben we te maken met het spinselnest van de perenspinselbladwesp. De oranje larven zijn dus larven van bladwespen, ook wel bastaardrupsen genoemd. Deze spinselnesten, die zo’n vijftien centimeter lang kunnen worden, kun je van juni tot augustus aantreffen in perenbomen. De perenspinselbladwesp maakt dit soort spinselnesten om zich te beschermen tegen mogelijke vijanden. In de nesten zelf bevinden zich naast de larven van de bladwesp ook bladeren, die kaal gevreten worden tot de nerven, en poep.

Een pruim die is aangetast door de pruimenmot (foto: Marie Louise Jansen).
Een pruim die is aangetast door de pruimenmot (foto: Marie Louise Jansen).

Wat voor vreemde bolletjes zie ik op mijn pruimen?
Op de foto hierboven van Marie Louise Jansen zie je een pruim waarop harsachtige druppels te zien zijn. Als je zo’n pruim ziet, weet je dat deze is aangetast door de pruimenmot. Pruimenmotten zijn nachtvlinders die tot de familie van de bladrollers behoren. De vrouwtjes van deze nachtvlinders leggen eitjes op de pruimen. De rupsen die uit deze eitjes komen, boren zich in de pruimen. Op de plek waar zij zich naar binnen boren, blijven dan deze harsachtige druppels achter. Pruimenmotten zijn biologisch te bestrijden door de mannetjes in de val te lokken. Dan vindt er geen paring en dus bevruchting plaats en leggen de vrouwtjes geen eitjes. Zie onder meer de website van BioGroei.

Spuug van de schuimcicade (foto: Wienet Laros).
Spuug van de schuimcicade (foto: Wienet Laros).

Wie heeft op deze plant gespuugd?
Op de bovenstaande foto van Wienet Laros zie je een plant met op de stengel wat wit spul. Het lijkt een beetje op spuug. Degene die dit veroorzaakt, is een diertje met de naam schuimcicade. Sommige mensen noemen dit insect ook wel schuimbeestje of spuugbeestje. Vrouwtjes van de schuimcicade leggen een eitje op een plant en uit dat eitje komt vervolgens een halfvolwassen insect, ook wel nimf genoemd. Dit diertje zit bloot op de plant. Om nu te voorkomen dat het opgegeten wordt of uitdroogt, maakt zo’n nimf dit schuim aan. Dit doet die door sap uit de plant te zuigen.

Een ligusterpijlstaart met gesloten vleugels (foto: Roland Spoormakers).
Een ligusterpijlstaart met gesloten vleugels (foto: Roland Spoormakers).

Raar insect in de tuin
Op de foto van Roland Spoormakers hierboven zie je een insect op een houten hek of iets dergelijks. Hij vraagt zich af wat dit voor insect is. Wat hij in eerste instantie zag, is een ligusterpijlstaart in rust. Later zag hij diezelfde ligusterpijlstaart met open vleugels. Die foto zie je hieronder.

Een ligusterpijlstaart met open vleugels (foto: Roland Spoormakers).
Een ligusterpijlstaart met open vleugels (foto: Roland Spoormakers).

Ligusterpijlstaarten komen in ons land redelijk veel voor omdat de planten waarop de rupsen van dit insect leven voldoende aanwezig zijn. Je ziet deze rupsen uiteraard op liguster, maar ook op essen, seringen, Gelderse rozen, sneeuwbessen, gewone vlieren en zelfs op moersasspirea’s. Ligusterpijlstaarten zij echte nachtvlinders, die overdag rusten op bomen, muren en hekken. In het donker komen ze graag op licht af.

Dipladenia (foto: Gerrie van Helvert).
Dipladenia (foto: Gerrie van Helvert).

Welke vreemde plant groeit er plotseling in mijn tuin?
Gerrie van Helvert stuurde mij een foto waarop een prachtige plant met een heel mooie bloem te zien is. Ik zag meteen dat dit geen plant is uit de Nederlandse flora. Daarom heb ik aangeklopt bij een goede kennis, die hier verstand van heeft. Volgens hem moet de plant op de foto een Dipladenia zijn. Op internet lees ik dat deze plant ook wel Braziliaanse jasmijn wordt genoemd. Deze groeide oorspronkelijk in Centraal- en Zuid-Amerika, maar is hier ook steeds vaker te vinden als klimplant in plantenbakken buiten.

Wachten op privacy instellingen...

De kleinste fuut is de dodaars
In bovenstaand filmpje besteedt Jozef van der Heijden aandacht aan de dodaars. Die filmde hij vijf jaar geleden op het Beleven. De dodaars is de kleinste uit de futenfamilie in Nederland en België, wellicht zelfs de kleinste van Europa. De dodaars dankt zijn naam aan het korte, witte achterwerk. Dodaarzen zijn broedvogels en begeven zich bij ondiepe en beschutte wateren.

Parende segrijnslakken (foto: Arnout Smit).
Parende segrijnslakken (foto: Arnout Smit).

Zijn slakken tweeslachtig?
Op de foto van Arnout Smit hierboven zie je dat twee slakken aan het paren zijn. Arnout vraagt zich af of slakken tweeslachtig zijn. Hij heeft gelijk, slakken zijn tweeslachtig. We noemen dit ook wel hermafrodiet. Dit betekent dat een organisme zowel vrouwelijke als mannelijke geslachtsorganen heeft. Dit komt overigens niet alleen bij slakken voor, maar ook bij planten en andere dieren zoals regenwormen. Van de 1,2 miljoen diersoorten die op aarde leven is zes procent tweeslachtig. Dit komt neer op ongeveer 65.000 soorten. De twee slakken die je op de foto hierboven ziet paren, zijn trouwens segrijnslakken.

De grote populierenhaan (foto: Jeanne Keusters).
De grote populierenhaan (foto: Jeanne Keusters).

Welk kevertje zie ik hier?
Op de bovenstaande foto van Jeanne Keusters zie je een kever met helemaal scharlakenrode dekschilden en een mooi zwart kopje. We hebben hier te maken met de grote populierenhaan, die net als het elzenhaantje tot de familie van de bladkevers behoort. Dit insect is dertien millimeter groot en de dekschilden van dit diertje kunnen weleens wat meer bruin of geel van kleur zijn. Zowel de larven als de volwassen kevers van de grote populierenhanen eten van de bladeren van voornamelijk populieren en wilgen. Grote populierenhanen overwinteren net zoals lieveheersbeestjes als volwassen kevers en komen in april weer tevoorschijn.

Natuurtip
Woensdag 14 juli kun je deelnemen aan de themawandeling 'Rondje van de Graaf'. Deze duurt van twee tot vier uur 's middags en leidt door de tuinen van Landgoed Mattemburgh en het omliggende bos. Onderweg worden historische bijzonderheden en smeuïge anekdotes verteld over het landgoed, de omgeving en de voormalige bewoners.

Meer informatie:
• Deelnemers kunnen parkeren bij de startlocatie, op parkeerplaats 1 van landgoed Mattemburgh aan de Beukendreef in Hoogerheide.

• Deelname kost acht euro per persoon, gevraagd wordt contant en gepast te betalen bij de gids.

• De wandeling wordt geleid door deskundige gidsen.

• De wandeling is niet bedoeld voor groepen, die moeten apart reserveren.

• Bij de rondleiding is geen koffie of thee inbegrepen. Je kan de wandeling combineren met een bezoek aan restaurant Orangerie Mattemburgh voor een complete ervaring van het eetbare landgoed.

Aanmelden is noodzakelijk. Dit kan via dit formulier.

App ons!
Heb je een foutje gezien of een opmerking over dit artikel? Neem dan contact met ons op.

Wachten op privacy instellingen...